Grevenbicht

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Grevenbicht
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Grevenbicht
(Details)
Grevenbicht
Grevenbicht
Situering
Provincie Limburg
Gemeente Sittard-Geleen
Coördinaten 51° 3′ NB, 5° 46′ OL
Algemeen
Inwoners (1 jan 2006) 2500
Overig
Postcode 6127
Netnummer 046
Belangrijke verkeersaders Julianakanaal
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Grevenbicht (Limburgs: Beeg) is een kerkdorp in Nederlands Limburg, deel uitmakend van de gemeente Sittard-Geleen. Het aantal inwoners in 2006 was 2500 (bron: CBS). Grevenbicht was tot 1982 een zelfstandige gemeente. Van 1982 tot 2001 maakte Grevenbicht deel uit van de gemeente Born.

Grevenbicht is vooral bekend vanwege de jaarlijkse Pinksterprocessie. In de jaren vijftig van de twintigste eeuw was Grevenbicht ook bekend vanwege de daar gehouden Wereldvrijgezellencongressen.

Over de Maas vaart een voet-fietsveer naar het Belgische Rotem (Dilsen-Stokkem).

Ligging[bewerken]

Zie ook Grensmaas Noord
Grevenbicht ligt met Obbicht en Papenhoven ingeklemd tussen het Julianakanaal en de Maas. Aan de andere kant van de Maas ligt het Belgische grensplaatsje Rotem (deelgemeente van Dilsen-Stokkem). Door het dorp loopt de Kingbeek, die uitmondt in de Maas. Het dorp Papenhoven is met Grevenbicht samengegroeid en op enige afstand ligt het gehucht Schipperskerk dat er sterk op georiënteerd is.

Grensmaas[bewerken]

De Nieuwe Grensmaas is het project dat de Maas tussen Maastricht en Roosteren veiliger en aantrekkelijker zal maken. De Maas wordt daarbij vooral verbreed.

Bij Grevenbicht zal in de Maasbocht een nevengeul gegraven worden, waardoor er een soort eiland ontstaat. Op dit eiland zal niet gegraven worden vanwege de ernstige bodemverontreiniging. Ten noorden van Grevenbicht, ter hoogte van de Koeweide, zal de Maas ook flink verbreed worden. Het is de bedoeling dat aan de oevers nieuwe natuurgebieden ontstaan. De werkzaamheden aan de Grensmaas vinden gespreid plaats tussen 2012 en 2022.

Wapen[bewerken]

Beeg-Grevenbicht wapen.svg

Met een schrijven ‘van wege den Koning’, gedateerd 2 juli 1870, werd de gemeente Grevenbicht (Hertogdom Limburg) gerechtigd tot het gebruik van een wapen 'omschreven en getekend zijnde een schild van lazuur (blauw) beladen (gevuld) met eene kapel met drie gedekte torens van zilver (wit) en omgeven van het randschrift Gemeente Grevenbicht'.

De voorstelling verwijst mogelijk naar een vroegere Heilig Kruiskapel, maar zekerheid hierover is er niet. De veronderstelling dat de drie torens op de rooms-katholieke, de protestantse en de joodse gezindten in Grevenbicht zou duiden, is evenmin met bewijzen te staven.

Bij de herindeling in 1982 werden in het oude gemeentewapen van Born voldoende gemeenschappelijke elementen van de drie deelgemeenten aanwezig gedacht, op grond waarvan het wapen van de voormalige gemeente Born kon worden gehandhaafd.

Naam[bewerken]

De oudste vermelding van Grevenbicht ('Grevenbiecht') stamt uit 1400. Volgens een recente opvatting is de naam ontstaan uit des greven Bucht / Bygt, wat betekende 'het aan de graaf (van Loon) behorende' bicht [1]. Op oude landkaarten wordt de naam als ’s Grevenbucht’ (Jacob van Deventer 1536) geschreven of ’s Greven Bycht’ (Schroten 1573). Het nabij liggende Obbicht heeft hetzelfde grondwoord als Grevenbicht. Nadat twee gelijknamige nederzettingen waren ontstaan, aangeduid als Bicht of Biecht, werden ze met het voorvoegsel Op- en Greven- van elkaar onderscheiden. Bicht verwijst waarschijnlijk naar de oorspronkelijke ligging van de plaatsen bij een bocht in de Maas. Volgens anderen staat het naamdeel -bicht voor 'drassige, lage grond'.

Volgens een recente opvatting is deze naam echter te verklaren als het (Nieuwnederlandse) 'bocht', in dialect bucht, wat betekende: ‘gesloten omheining’ [2].

In 2004, met de toevoeging van de Limburgse vertaling van de plaatsnamen op de plaatsnaamborden in Limburg en dus ook in de gemeente Sittard-Geleen ontstond er in Grevenbicht veel verzet tegen de spelling hiervan. Op advies van de Vereniging Veldeke was de officiële spelling "Beech", terwijl men in Grevenbicht de mening toegedaan was dat dit Beeg moest zijn, omdat dit al eeuwen zo werd gespeld. Uiteindelijk trokken de Beegtenaren aan het langste eind en werd de plaatsnaam op de borden gewijzigd in Beeg.

Het pand Watermolenstraat 5 te Grevenbicht, welke op de voorgevel is voorzien van het jaartal 1753.

Geschiedenis[bewerken]

Zie ook Grensmaas Noord
Opgravingen van Romeinse vondsten bewijzen dat er in de periode van 57 voor Chr. tot circa 400 na Chr. al volop bedrijvigheid heerste op de plek die vele eeuwen later Grevenbicht ging heten. Waarschijnlijk was nabij Grevenbicht een knooppunt van Romeinse (handels)wegen.

Het huidige Grevenbicht is ontstaan in de middeleeuwen en werd omstreeks 1400 voor het eerst vermeld.

In het begin van de veertiende eeuw was Grevenbicht een vrije heerlijkheid in het bezit van Godfried van Heinsberg. In de loop van die eeuw kwam deze heerlijkheid met Heinsberg in bezit van het Graafschap Gulik, later Hertogdom Gulik, en zou de naam Grevenbicht zijn ontstaan, ter onderscheid van het zuidelijker gelegen Obbicht.

In 1840 had de gemeente Grevenbicht 189 huizen met 951 inwoners.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Zie ook

Natuur en landschap[bewerken]

Grevenbicht ligt aan de Maas, op een hoogte van ongeveer 31 meter. Langs Grevenbicht stroomt de Kingbeek in noordelijke richting. Ten zuidwesten van Grevenbicht liggen een aantal buitendijkse visvijvers in de Weerd. In het kader van het project Grensmaas wordt de rivierbedding enigszins verbreed.

In het oosten ligt het Julianakanaal van 1934, met brug en Sluizencomplex Born.

Verenigingen[bewerken]

Grevenbicht heeft een actief verenigingsleven. Het telt enkele tientallen verenigingen, waaronder schutterijen, voetbalverenigingen, harmonieën, zangkoren en muziekverenigingen.

Het dorp heeft 2 schutterijen :

Daarnaast kent Grevenbicht 2 harmonieën:

En twee dweilorkesten:

  • De Roepoepers
  • Nuchter Vertroch

Van 1954 tot 1992 beschikte de plaats over het revuegezelschap "Theater Komiek", onder leiding van de Kanunnik-Coenen-Prijs winnaar en troubadour Chel Savelkoul.

Er zijn ook meerdere zangkoren : Gemengd kerkelijk zangkoor St. Caecilia, Dameskoor St. Catharina, Maasland Kozakkenkoor Grevenbicht, Zanggroep Octetnog.

Onderwijs[bewerken]

In Grevenbicht is één basisschool gevestigd, te weten:

  • Openbare basisschool De kingbeek"

Varia[bewerken]

  • Van 1953 tot begin jaren 1960 vond in Grevenbicht jaarlijks een wereldvrijgezellencongres plaats. Het dorp kreeg daardoor een landelijke bekendheid.
  • In Grevenbicht als enige plaats in Nederland wordt met carnaval het niet onomstreden ganstrekken beoefend.
  • In 2013 werd het eerste autisme vriendelijke muziekfestival Bluegrass Beeg genoteerd.

Geboren[bewerken]

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Rotem (voetveer), Papenhoven, Obbicht, Born, Buchten

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]