Laakkwartier en Spoorwijk (wijk in Den Haag)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Laakkwartier)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Laakkwartier en Spoorwijk
Wijk in Den Haag
Map - NL - 's-Gravenhage - Wijk 38 Laakkwartier en Spoorwijk.svg
Kerngegevens
Gemeente Den Haag
Stadsdeel Laak
Oppervlakte 281 ha.  
Inwoners (2017) 40.795[1]
Overig
Wijknummer 38
Foto's
De Laak
De Laak
Laakkwartier-West
Buurt in Den Haag
Map - NL - 's-Gravenhage - Wijk 38 Laakkwartier en Spoorwijk - Buurt 24 Laakkwartier-West.svg
Overig
Buurtnummer 24
Laakkwartier-Oost
Buurt in Den Haag
Map - NL - 's-Gravenhage - Wijk 38 Laakkwartier en Spoorwijk - Buurt 25 Laakkwartier-Oost.svg
Overig
Buurtnummer 25


Laakkwartier en Spoorwijk is een vooroorlogse wijk in Den Haag, gelegen tussen Station Den Haag HS en Rijswijk. De wijk is onderdeel van stadsdeel Laak. De naam is afgeleid van het oude veenriviertje de Laak, dat midden door de wijk loopt en uitkomt in de Haagvliet.

De wijk grenst aan de wijken Binckhorst, Moerwijk, Groente- en Fruitmarkt, Schilderswijk en Stationsbuurt.

Een deel van de wijk is een van de 19 beschermde stadsgezichten van Den Haag.[2]

Indeling van de wijk[bewerken]

De wijk bestaat uit zes buurten:

Het hart van de wijk wordt gevormd door het Lorentzplein. Het is een belangrijk verkeersknooppunt tussen de Goeverneurlaan, de Oudemansstraat, de Van Musschenbroekstraat en de Jan van der Heijdenstraat, met tramrails naar de Goeverneurlaan, de Oudemansstraat en de Van der Heijdenstraat. Laakkwartier-Centraal wordt begrensd door de Rijswijkseweg, Laakkade, Van Zeggelenlaan, Sinjeur Semeijnsweg, Jan van Beersstraat en de Paets van Troostwijkstraat. De grote straten worden gekenmerkt door portieken. Het zuidelijk deel van de wijk heeft een relatief groen karakter met uitzicht op groengebieden van de gemeente Rijswijk.

Aanleg[bewerken]

Laakkwartier is gebouwd rond 1930 volgens de architectonische inzichten van de Nieuwe Haagse School, wat goed te zien is aan de architectuur van de etagewoningen aan de De Genestetlaan en de Goeverneurlaan. De woningen aan het zuidelijk deel van de Genestetlaan en aanpalende straten als de Janssoniusstraat zijn van vlak voor de Tweede Wereldoorlog en van een uitzonderlijk hoge kwaliteit. Karakteristiek voor de wijk zijn de verhoogde torens op de twee pleinen die de één kilometer lange Goeverneurlaan in drie stukken verdelen. De plattegrond en fysionomie van de wijk zijn door de architect Berlage ontworpen. Berlage heeft ook de witte lichtmasten met de rode uitleggers ontworpen die nu alleen nog terug te vinden zijn in de Paets van Troostwijkstraat, maar vroeger in alle straten van de wijk gezien konden worden.

Deze lichtmasten, de portiekwoningen, de pleinen met flankerende torens maken de wijk een zeldzaamheid in Nederland. Alleen in Rotterdam en Amsterdam (Hoofdweg, Stadionweg) zijn vergelijkbare grootschalige, monumentale plannen uitgevoerd.

De Laakkerk aan de Isingstraat

Laakkwartier-Centraal ligt tussen Nieuw-Laakhaven, de groenzone die Rijswijk van Den Haag scheidt en beide aanliggende woonwijken Spoorwijk en Molenwijk. Bepalend voor de wijk is de centrale as die door de wijk loopt: de monumentale Goeverneurlaan. De parken ten zuidoosten van de wijk zijn al heel oud (Rijswijkse landgoederen langs het Julialaantje) en worden tegenwoordig voor recreatie gebruikt.

Latere jaren[bewerken]

Aan het Lorentzplein was tot in de jaren 60 een bioscoop - Rembrandt - gevestigd, die plaats heeft gemaakt voor een filiaal van Albert Heijn. Opvallend in de geschiedenis van Laakkwartier is het afbranden van een drietal kerken. In 1964 brandde de Laakkerk aan de Isingstraat af - deze werd een jaar later herbouwd. Thans is de Laakkerk in gebruik door de Chinese kerkgemeenschap EMSI, die diensten houdt in het Chinees en in het Nederlands. De twee andere kerken stonden al op de nominatie om te worden afgebroken: in 1992 brandde de Sint-Jeroenkerk in Spoorwijk af door brandstichting, en in 1995 de Oranjekerk. Op de plaats van de oorspronkelijke Oranjekerk is een complex met bejaardenwoningen neergezet. Op de plaats van de Sint-Jeroenkerk is "De Wissel" gebouwd, een moderne hoogbouwtoren.

Vanaf de jaren 80 is de samenstelling van de wijk drastisch veranderd. Er zijn veel mensen van niet westerse afkomst en studenten (van de nabijgelegen Haagse Hogeschool) komen wonen, terwijl de kinderen van de oorspronkelijke bewoners naar elders verhuisd zijn. De ouders zijn vaak gebleven. Hun aantal neemt gestaag af; ze zijn echter sterk aan de wijk verknocht. Waren de winkels aan de Goeverneurlaan vroeger toch redelijk tot "chic", vandaag de dag is de kwaliteit en het uiterlijk ervan achteruitgegaan.

Imago[bewerken]

Versierde Antheunisstraat bij het WK voetbal 2010

De wijk kwam op 10 november 2004 in het wereldnieuws vanwege een grootschalige politie-inval in een woning aan de Antheunisstraat, waar leden van de Hofstadgroep zich schuil hielden. Omdat hierbij meteen een handgranaat naar de politie werd geworpen, waarbij drie gewonden vielen, werd een groot deel van de wijk een dag en een nacht geheel afgesloten en werden alle bewoners geëvacueerd. Een en ander leidde tot wrijvingen tussen autochtonen en allochtonen. Daarna had deze Haagse wijk te kampen met een negatief imago. Mede door inzet van het Wijkberaad trad er langzaam weer herstel op. Het Wijkberaad heeft het succesvolle project Straatvertegenwoordigers gestart, waarmee vele prijzen zijn gewonnen. Ook wordt in samenwerking met de scholen in Laak intensief gewerkt aan integratie en tolerantie. Tijdens het WK voetbal in de zomer van 2010 laat de Antheunisstraat deze periode definitief achter zich met een groot opschrift Liever een oranje straat dan een handgranaat (zie foto).

De afgelopen jaren zijn veel huizen in de wijk gerestaureerd. Enkele huizen zijn ook gesloopt (zoals aan de Van Musschenbroekstraat) om plaats te maken voor goed in de bestaande bebouwing passende nieuwbouw. Zie verder ook Spoorwijk.

Straatnamen in Laakkwartier[bewerken]

Stratenplan, uitbreidingsplan Berlage 1908

Het noordoostelijkste deel van de wijk bestaat uit straatnamen die verwijzen naar natuurwetenschappers, biologen en medici, bijvoorbeeld de Lamarckstraat (Frans bioloog); Lyonnetstraat (Nederlands bioloog); Trembleystraat (Zwitsers bioloog); Miquelstraat (Nederlands botanicus); Zacharias Jansenstraat (Nederlands brillenslijper); Lorentzplein (Nederlands natuurkundige); Pasteurstraat (Frans bioloog/scheikundige); Paets van Troostwijkstraat (Nederlands natuurkundige); Linnaeusstraat (oorspronkelijk Zweeds bioloog en arts) en Drebbelstraat (Nederlandse cartograaf).

In het zuidelijke deel (tussen de Oudemansstraat en de Van Zeggelenlaan) zijn de straten genoemd naar 19e-eeuwse schrijvers, bijvoorbeeld de De Genestetlaan (Nederlands dichter); Allard Piersonlaan (Nederlands schrijver en predikant); Haverschmidtstraat (Nederlands dichter en predikant); Piet Paaltjensstraat (diens pseudoniem); Annie Foorestraat (Nederlands schrijfster); Koopmans van Boekerenstraat (Nederlands schrijver en predikant); Elise van Calcarstraat (Nederlands schrijfster, pedagoge, spiritiste en feministe); Jan van Beersstraat (Vlaams dichter); Withuysstraat (Nederlands dichter); Van Zeggelenlaan (Nederlands schrijver en boekdrukker); Jan Wapstraat (Nederlands schrijver); Hugo Verrieststraat (Vlaams dichter en priester); Guido Gezellestraat (West-Vlaams dialectdichter en priester) en Sinjeur Semeynsweg (titel van een roman van Hendrik Jan Schimmel, 1875).

Sport[bewerken]

Laakkwartier heeft ook een eigen voetbalvereniging: HVV Laakkwartier. Aan het veld aan de Jan van Beersstraat speelt 'Laakkwartier' regelmatig oefenduels tegen ADO Den Haag. Het eerste team van Laakkwartier komt momenteel uit in de tweede klasse van de KNVB; in het seizoen 2006/2007 werd in de eerste klasse gespeeld. De D-junioren van Laakkwartier komen in 2012/2013 uit in de regionale divisie en van de overige jeugd spelen de eerste teams in de hoofdklasse of in de eerste/tweede klasse. Momenteel beschikt Laakkwartier over een kunstgrasveld, een playground en aparte e/f velden.


Tramlijnen[bewerken]

Sinds 1959 rijdt HTM-tramlijn 16 door de wijk heen, de opvolger van de lijnen 4 en 4A. In de jaren 60 reden voor het eerst de beroemde PCC-cars over de Goeverneurlaan. De huidige lijn 17 rijdt sinds 1999 door de wijk. Hij takt bij het Jonckbloetplein van het traject van lijn 16 af richting Rijswijk via de De Genestetlaan.

Lijn 1 volgt dezelfde route door de wijk, met als enig verschil dat hij bij het Lorentzplein naar links afslaat. Via de Jan van der Heijdenstraat rijdt deze tram vervolgens naar Delft. Lijn 15 rijdt langs de achterzijde van het Laakkwartier tot halte Broeksloot, waarna hij samenkomt met het spoor van lijn 1.

Zie ook[bewerken]