Moederdag

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Moederdag
Gevierd door heel de wereld
Aanleiding Verering van het moederschap
Type Themadag
Datum maart, april of mei (verschilt echter per land)
Verwant met Vaderdag
Moederdag in 1925

Moederdag is een feestdag die wordt gevierd ter ere van het moederschap en de invloed die moeders hebben op de samenleving. Moederdag wordt meestal in maart, april of mei gevierd: dit verschilt per land. In grote delen van de wereld, waaronder Nederland en België, valt Moederdag op de tweede zondag in mei. In het Antwerpse (na het herstel van het bisdom Antwerpen vanaf 1962 stilaan uitbreidend tot wat nu het bisdom Antwerpen is) wordt Moederdag sinds 1913 gevierd op 15 augustus: Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaart, Sainte- Marie of Moederkesdag.[1]

In gezinnen die Moederdag vieren staat de dag in het teken van het verwennen van moeder. Ze krijgt bijvoorbeeld ontbijt op bed, cadeaus en vrijstelling van huishoudelijke taken. Soms hebben de jongere kinderen op school of het kinderdagverblijf cadeaus en versjes gemaakt.

In Frankrijk wordt Moederdag op de laatste zondag van mei gevierd, tenzij Pinksteren op die dag valt, dan is het de eerste zondag in juni.

In Spanje wordt El día de la Madre de eerste zondag in mei gevierd.

In het Verenigd Koninkrijk valt Moederdag op Halfvasten, de vierde zondag van de vastenperiode, drie weken voor Pasen.

Oorsprong[bewerken | brontekst bewerken]

Het vereren van moeders is een veel oudere traditie dan de moderne Moederdag. Dit gaat terug op de formele moedercultus met ceremonies voor Cybele of Rhea, de Grote Moeder der goden in de Griekse mythologie. Deze moedercultus werd overal in Klein-Azië beoefend op de idus van maart, die – ook naar de Romeinse kalender – op de 15e dag van maart valt.[2]

Populair gesteld vindt Moederdag of Moedertjesdag zijn oorsprong in het oude of antieke Griekenland. Daar werden niet zozeer de gewone moeders in het zonnetje gezet, maar moedergodinnen, waaronder Cybele en Rhea, geëerd.

De katholieke Kerk kent een lange traditie van verering van Maria, de moeder van Jezus, waardoor viering van Moederdag op 15 augustus in het Antwerpese leidde.

In het Verenigd Koninkrijk is Mothering Sunday een christelijke feestdag, te vieren op de vierde zondag in de Vastentijd, de aanloop naar Pasen, waaruit de huidige Britse variant van Moederdag is geëvolueerd. In 1644 was er in Engeland voor het eerst sprake van een Moederdag zonder kerkelijke achtergrond.

Moderne Moederdag[bewerken | brontekst bewerken]

Pas in het midden van 19e eeuw werd Moederdag in Amerika geïntroduceerd. In 1870 startte rechter Julia Ward Howe uit Philadelphia een grote publiciteitscampagne voor Moederdag, een dag die in het teken moest staan van pacifisme en ontwapening door vrouwen. Het succes kwam echter pas nadat Anna Marie Jarvis (1864-1948) uit Grafton (West Virginia) in 1907 Moederdag begon te promoten als een dag van waardering voor moeders. In 1908 organiseerde zij de eerste Moederdag, vooral om haar moeder, Ann Reeves Jarvis, te herdenken. Ann Reeves Jarvis had in de Amerikaanse Burgeroorlog zogenaamde Mother's Day Work Clubs georganiseerd, om voor voedsel en medicijnen voor hulpbehoevende moeders te zorgen. Het idee sloeg aan en Jarvis zette door om meer mensen over te halen. In 1914 besloot president Woodrow Wilson dat elke tweede zondag in mei voortaan Mother's Day zou zijn, een nationale feestdag.[1]

De feestdag heeft zich in zijn huidige vorm vanuit de Verenigde Staten over de rest van de westerse wereld verspreid. In Nederland begon de traditie rond 1925.

In 1916 kwam Moederdag op initiatief van het Leger des Heils overwaaien naar Nederland. Dat sloeg toen nog niet erg aan. Dat gebeurde wel in 1924, nadat de Koninklijke Maatschappij voor Tuinbouw en Plantkunde deze dag introduceerde met gerichte campagnes, met het oogmerk hiermee de bloemenverkoop in Nederland te stimuleren.[3] Dat lukte: tot op de dag van vandaag is een bos bloemen het populairste moederdagcadeau. In 2018 heeft de helft van de Nederlanders 'iets aan Moederdag gedaan'. Dat was in 2017 nog 57 %.[4]

Antwerpen[bewerken | brontekst bewerken]

De Amerikaanse Moederdag was nog niet bekend toen de Antwerpse, liberaal denkende kunstenaar en schepen Frans Van Kuyck (1852-1915) in 1913 een Moederdag introduceerde op 15 augustus, op de feestdag Maria Hemelvaart. Maria, de moeder van Jezus van Nazareth, is sinds 1124 de patrones van de stad Antwerpen.[1] 15 augustus was de dag van de grote Mariaprocessie. Volgens Van Kuyck was de sociale orde in het begin van de eeuw grondig verstoord door de ingrijpende modernisering. Zijn remedie: het herstellen en cultiveren van de waardigheid van de familie. Hiervoor moest volgens hem alles ingezet worden op het in beeld brengen van de rol van de moeder in het gezin en de maatschappij. Een speciale dag leek Van Kuyck een ideale techniek. Hij mobiliseerde de plaatselijke pers en de scholen, publiceerde een scenario en zette een propagandacomité aan het werk. De kinderen en vader moesten moeder verrassen met versieringen, gelegenheidsversjes, bloemen, speciale broodjes en zelfs juwelen. Buiten Antwerpen wordt ook in Costa Rica moederdag op 15 augustus gevierd.

Eerstvolgende Moederdagen[bewerken | brontekst bewerken]

Deze tabel bevat de data van Moederdag in België (uitgezonderd regio Antwerpen) en Nederland voor het huidige jaar en de daaropvolgende drie jaren:

Jaar Moederdag
2022 8 mei
2023 14 mei
2024 12 mei
2025 11 mei

Internationale Moederdagkalender[bewerken | brontekst bewerken]

Moederdag wordt niet overal op dezelfde dag gevierd en in sommige landen is Moederdag meer een vrouwendag. Onderstaande tabel toont, gesorteerd op datum, wanneer in welk land Moederdag of Vrouwendag wordt gevierd. Op 8 maart geldt voor een aantal landen Internationale Vrouwendag, niet Moederdag.

Datum feestdag Landen
2e zondag in februari Noorwegen
30 sjevat (tussen
30 januari en 1 maart)
Israël
3 maart Georgië
8 maart
(Ook Vrouwendag)
Afghanistan, Albanië, Algerije, Armenië, Azerbeidzjan, Bosnië en Herzegovina, Bulgarije, China, Laos, Montenegro, Noord-Macedonië, Oekraïne, Rusland, Vietnam en Wit-Rusland.
4e zondag in de Vastentijd (Halfvasten) Ierland, Nigeria en Verenigd Koninkrijk.
21 maart Bahrein, Egypte, Irak, Jemen, Jordanië, Koeweit, Libanon, Palestina, Qatar, Saoedi-Arabië, Soedan, Syrië en Verenigde Arabische Emiraten.
25 maart Slovenië
7 april Armenië[5]
1ste zondag in mei Hongarije, Litouwen, Portugal, Roemenië en Spanje.
8 mei Albanië, Algerije en Zuid-Korea.
10 mei El Salvador, Guatemala, Mexico en Oman.
2e zondag in mei Anguilla, Aruba, Australië, Bahama's, Bangladesh, Barbados, België, Belize, Bermuda, Bonaire, Brazilië, Brunei, Canada, Chili, Colombia, Cuba, Curaçao, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Ecuador, Estland, Filipijnen, Finland, Ghana, Grenada, Griekenland, Honduras, Hongkong, IJsland, India, Italië, Jamaica, Japan, Kroatië, Letland, Maleisië, Malta, Nederland, Nieuw-Zeeland, Oostenrijk, Pakistan, Peru, Puerto Rico, Singapore, Slowakije, Saint Lucia, Suriname, Taiwan, Trinidad en Tobago, Tsjechië, Turkije, Uruguay, Venezuela, Verenigde Staten, Zimbabwe, Zuid-Afrika en Zwitserland.
26 mei Polen
27 mei Bolivia
Laatste zondag in mei Dominicaanse Republiek, Haïti, Marokko, Zweden en Frankrijk (behalve als het samenvalt met Pinksteren, dan verschuift het naar de eerste zondag van juni).
30 mei Nicaragua
1 juni Mongolië
2e zondag in juni Luxemburg
12 augustus Thailand
15 augustus Costa Rica en Bisdom Antwerpen België[1]
2e of 3e zondag
in oktober
Argentinië
2e zondag in oktober Malawi
Laatste zondag in november Rusland
8 december Panama
22 december Indonesië
20e Djoemada al-thani (ook Vrouwendag genoemd) Iran en andere moslimgroepen, vooral sjiieten. Deze datum als geboortedatum van Fatima Zahra wordt betwist.
Vanwege de systematiek van de islamitische kalender vindt de viering niet altijd op dezelfde datum plaats.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Externe link[bewerken | brontekst bewerken]

Zoek Moederdag op in het WikiWoordenboek.
Zie de categorie Mother's Day van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.