Uithoflijn

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Uithoflijn
De eerste Spaanse tram van het type Urbos 100 bestemd voor de Uithoflijn, bij de remise te Nieuwegein; 18 januari 2017.De eerste Spaanse tram van het type Urbos 100 bestemd voor de Uithoflijn, bij de remise te Nieuwegein; 18 januari 2017.
Totale lengte8 km
Spoorwijdte1435 mm
Aangelegd doorU-OV
Huidige statusin aanleg - opening gepland in december 2019
Geëlektrificeerd750 volt gelijkspanning
Aantal sporen2
Baanvaksnelheid70 km/h
Traject
uSTR Utrechtse sneltram van Nieuwegein
uSBHF Centraal-Jaarbeursplein
Eindpunt  60   61 
uxmvSTRg+r
dBHF-LuexdBHF-R 00 Station Utrecht Centraal
xmvBRÜCKE1 Bleekstraat
xmvWBRÜCKE1 Vaartsche Rijn
dBHF-LuexdBHF-R Station Utrecht Vaartsche Rijn
uxmvSTRgr
uexBRÜCKE Albatrosstraat
uexmKRZ Opgeheven deel spoorlijn Hilversum - Lunetten
uexSKRZ-Mu Waterlinieweg
uexWBRÜCKE1 Fortgracht tussen Lunet 2 en Lunet 3
uexWBRÜCKE1 Kromme Rijn
uexSHST Stadion Galgenwaard
uexSHST Kromme Rijn
uexSKRZ-Mu A27
uexSHST Padualaan
uexSHST Heidelberglaan
uexSHST UMC/AZU
uexABZgr Eventueel doortrekken naar Zeist
uexSHST WKZ
uexSKRZ-Mu N412
uexSBHF P+R de Uithof - A28

De Uithoflijn (voorheen HOV Om de Zuid) is een in aanleg zijnde sneltramlijn van Utrecht Centraal naar de universiteitscampus De Uithof.[1] In plaats van de oorspronkelijk geplande HOV-busbaan wordt de 'Om de Zuid' een trambaan. Het algemeen bestuur van het BRU heeft op 18 april 2012 definitief het groene licht hiervoor gegeven. De Uithoflijn gaat deel uitmaken van het Utrechts HOV-netwerk. Het was oorspronkelijk de bedoeling dat de tramlijn in januari 2018 in gebruik zou worden genomen. Dit bleek in 2016 niet haalbaar, waardoor een nieuwe openingsdatum, 7 juli 2018, werd vastgesteld.

Medio 2017 was het al duidelijk dat het tramgedeelte van de OV-terminal niet op tijd klaar is voor de geplande opening van de Uithoflijn op 7 juli 2018. Dit omdat inmiddels is gebleken dat het tramspoor hier op een onderheide spoorplaat moet komen te liggen. De aanleg start voorjaar 2018. Op 31 januari 2018 werd bekend gemaakt dat de lijn 2018 niet meer gereed komt.[2] Nu de ingebruikname van de volledige lijn uitgesteld is tot december 2019 wordt overwogen de tram in de tweede helft van dat jaar te laten pendelen tussen de halte Vaartsche Rijn en eindpunt P&R de Uithof. Buslijn 12 komt pas te vervallen als de lijn geheel in dienst is.[3] Voorts bleek dat de aanleg nog eens 84 miljoen euro duurder wordt.[4] De Utrechtse VVD-gedeputeerde Jacqueline Verbeek-Nijhof, die mobiliteit in haar portefeuille had, stapte begin februari op vanwege de problemen met de Uithoflijn [5].

Huidige verbinding Utrecht Centraal – De Uithof[bewerken]

Momenteel rijdt buslijn 12 van U-OV naar De Uithof. Deze lijn vervoert dagelijks zo'n 25.000 reizigers.[6] Buslijn 28, die ook naar De Uithof rijdt, maar dan door de binnenstad, via Neude, Janskerkhof en Biltstraat, is wel al volledig HOV.[7] Toch is de reistijd met lijn 28 nog 20 minuten tot de eerste halte op De Uithof, terwijl lijn 12 de eerste halte op De Uithof binnen een kwartier bereikt. De huidige route van buslijn 12, die vervangen wordt door de tramlijn, is slechts gedeeltelijk een vrije busbaan. Na de halte Bleekstraat slaan de bussen af en rijden ze gemengd met het autoverkeer via het Stadion en de Weg tot de Wetenschap naar de Uithof. Pas op De Uithof komen ze op de busbaan. Na de halte Padualaan komt de busbaan samen met de busbaan van lijn 28. Wel is het hele tracé geschikt gemaakt voor de speciale dubbelgelede 25 meter lange bussen van het type Van Hool AGG300.

Traject[bewerken]

Routeschema Uithoflijn in mock-up van de nieuwe trams.
Het toekomstige tramtracé op de Weg tot de Wetenschap. Links buslijn 12 met een dubbelgelede bus; 25 april 2014.

De trams gaan vertrekken vanaf Station Utrecht Centraal, waar de lijn wordt aangesloten op de bestaande Utrechtse sneltram naar Nieuwegein en IJsselstein. Vanaf het station volgt het tracé de huidige busbaan langs het spoor richting Arnhem en 's-Hertogenbosch. Met ongelijkvloerse kruisingen volgt de lijn het spoor tot het in 2016 geopende Station Utrecht Vaartsche Rijn. Vlak daarna passeert de lijn de begraafplaats Soestbergen. Even voorbij het viaduct van de Waterlinieweg buigt de lijn af via sportpark Koningsweg naar Stadion Galgenwaard. Daar zal een overstap op lijn 41 (die over dezelfde route als de huidige lijn 12 naar het Stadion rijdt) mogelijk zijn.[6] Vervolgens zullen de trams langs de Weg tot de Wetenschap onder de A27 doorrijden naar de huidige busbaan op De Uithof, waar de lijn eindigt bij transferium De Uithof,[8] dat geopend is op 1 oktober 2013. Achter deze eindhalte komen opstelsporen. Inclusief deze opstelsporen is de lijn 8 km lang.

Politici van GroenLinks in de gemeente Zeist zouden de lijn graag naar Zeist doorgetrokken zien.[9] De aanleg van de Uithoflijn is in maart 2011 begonnen, ingebruikname was voorzien op 7 juli 2018.[10]

Geraamde kosten[bewerken]

De kosten van aanleg van de trambaan Utrecht Centraal – De Uithof, aanschaf van 27 trams en vernieuwing van de remise in Nieuwegein zijn circa 440 miljoen euro, waaraan het Rijk 110 miljoen euro bijdraagt.[11] In januari 2018 werd bekend dat de kosten flink gaan oplopen. Volgens het AD van 16 januari is er acuut €30 miljoen nodig om de bouw niet te vertragen, en wellicht zijn er nog vele tientallen miljoenen euro's extra nodig om de lijn af te bouwen en in bedrijf te kunnen nemen.[12] Op 31 januari 2018 werd bekend gemaakt dat de kosten 84 miljoen euro hoger zijn.[13]

Aanleg[bewerken]

Bouwbord van de Uithoflijn langs de Weg tot de Wetenschap bij het Krommerijn zwembad; april 2013.
Uithoflijn in aanbouw ter hoogte van de Waterlinieweg (april 2017).

Begin juni 2012 maakte demissionair minister Melanie Schultz van Haegen bekend dat zij de 110 miljoen euro rijksgeld voor de nieuwe tramlijn niet wil overmaken, omdat de Tweede Kamer heeft gezegd dat er voor de verkiezingen geen besluiten over de verbreding van de A27 genomen mogen worden. Volgens de minister maken de A27, de Uithoflijn en de Noordelijke Randweg Utrecht (NRU) deel uit van een pakket en kunnen de plannen niet afzonderlijk worden gezien. Ondanks deze perikelen werd op 21 september 2012 officieel begonnen met de aanleg. Verkeerswethouder Frits Lintmeijer en Arjen Gerritsen van het BRU legden symbolisch een stuk spoor langs de Weg tot de Wetenschap bij het Krommerijnzwembad.

In de periode 2012-2014 is vooral gewerkt aan het aanpassen van wegen om ruimte te maken voor de tramlijn. Ook werd op een groot deel van het tramtraject de onderbouw (bruggen, fundering, zandlichaam) aangelegd.

Op 1 december 2014 werd bekend dat de Koninklijke BAM Groep de trambaan, bovenleiding en haltes gaat aanleggen in de periode eind 2015-2017. De eerste proefrit met een nieuwe tram op (een klein stukje van) de Uithoflijn vond plaats op 1 oktober 2017.[14] Eind 2017 was de aanleg zo ver gevorderd dat er met trams gereden kon worden op het gedeelte Vaartsche Rijn – P&R de Uithof. In januari en februari 2018 vonden nachtelijke proefritten plaats, op twee zaterdagen ook overdag.

Dat de tramlijn niet in juli 2018 in gebruik kan worden genomen heeft de volgende oorzaken:

  • het beveiligingssysteem kan pas veel later getest worden dan gepland omdat de spooraanleg pas eind 2017 gereed was. Ook het testen van de AHOB in de Koningsweg loopt vertraging op;
  • in het stationsgebied loopt de aanleg van de lijn uit door de andere werkzaamheden aldaar, en omdat er een onderheide plaat moet komen voor voldoende stabiliteit van de sporen;
  • de vernieuwde remise in Nieuwegein is pas eind 2018 gereed.

Trammaterieel[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Spaanse trams in Utrecht voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Op 1 december 2014 werd bekendgemaakt dat de Spaanse fabrikant Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles (CAF) de trams gaat leveren. Het gaat hierbij om volledige lagevloertrams van het type Urbos 100. De lengte van de vijfdelige trams is 33 m en ze zijn 2,65 m breed. Er zijn per tram 62 zit-, 216 staan- en 2 rolstoelplaatsen. Soortgelijke trams rijden al (of gaan rijden) in steden als Amsterdam, Belgrado, Birmingham, Sydney en Zaragoza. De levering van de trams startte in december 2016.

Op 18 januari 2017 was de eerste tram bij de remise in Nieuwegein door het publiek te bezichtigen. Bij die gelegenheid werd bekend gemaakt dat er nog 22 zevendelige trams bijbesteld worden.[15][16][17][18]

Exploitatie[bewerken]

Er werd vanuit gegaan dat vanaf 7 juli 2018 de trams gaan rijden op de 7,5 km lange lijn.[19] Inmiddels is de openingsdatum uitgesteld tot december 2019. In 2019 wordt de Uithoflijn zoals het er nu naar uitziet vanaf juli 2019 wel gedeeltelijk in gebruik genomen (Utrecht Vaartsche Rijn - P+R de Uithof). In december 2019 wordt dan de volledige Uithoflijn in gebruik genomen (Utrecht CS - P+R de Uithof) [20]

In de spits gaan er 16 trams per uur rijden, die het traject in 17 minuten afleggen (gemiddelde snelheid: 28 km/h). In de avonduren rijdt de tram slechts 4 keer per uur. Op zaterdag zal er een beperkte tramdienst zijn, op zondag dienen reizigers naar De Uithof gebruik te maken van buslijn 28 die via het centrum rijdt. Verwacht wordt dat er in 2020 45.000 mensen per dag gebruik gaan maken van de Uithoflijn (toen ging men er nog van uit dat de hele lijn begin 2018 geopend zou worden). Net als bij de lijn naar Nieuwegein en IJsselstein krijgt de tramverbinding een lijnnummer (22), en wordt de naam Uithoflijn niet gebruikt in de exploitatie.

De trams van het type Urbos 100, geleverd door het Spaanse bedrijf Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles (CAF) zijn lagevloertrams met een lengte van ca. 33 m, die met twee stuks gekoppeld gaan rijden. Voor de geplande exploitatie zijn 24 trams nodig (12 gekoppelde eenheden) plus 3 reservetrams. De trams zullen van de remise van de SUNIJ-lijn (bij Nieuwegein) gebruik gaan maken, die voor dit doel in 2016-2017 compleet vernieuwd is. Tevens komt er bij het eindpunt P+R de Uithof een opstelterrein voor 16 trams.

In augustus 2020 komt er een doorgaande verbinding tussen Nieuwegein / IJsselstein en de Uithof. Omdat de trams van de oudere SUNIJ-lijn een hoge vloer hebben, en daarom de haltes hoge perrons hebben, kunnen de lagevloertrams nu niet van deze haltes gebruikmaken. Omgekeerd krijgen de haltes van de Uithoflijn lage perrons, dus ongeschikt voor de SUNIJ-trams. Voor de verbouwing van de lijn Utrecht – Nieuwegein / IJsselstein en aanschaf van 22 nieuwe zevendelige trams (verder gelijk aan die van de Uithoflijn) heeft de provincie Utrecht 141 miljoen euro uitgetrokken.[21] De uit 1983 daterende trams hebben inmiddels een revisiebeurt gekregen waardoor ze nog tot 2020 mee kunnen.

Externe links[bewerken]

Voetnoten[bewerken]