Fez (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Fez
فاس

Plaats in Marokko

Fez

Situering

Algemeen

Inwoners (2004^[1])

946.815

Hoogte

579 m ^[2] m

Afrika

Fez of Fès (فاس) is de op twee na grootste stad van Marokko, na Casablanca en Rabat, met een bevolking van 946.815 personen (2004^[1]). De stad ligt in de gelijknamige prefectuur Fès, in de regio Fès-Boulemane.

Het is een van de "vier koningsteden", samen met Marrakesh, Meknes en Rabat.

[bewerken] Geschiedenis

[bewerken] Beginjaren

De stad werd gesticht door Idris I in 789. In 810 werd de Kairoyinemoskee gebouwd. In de stad werd in 859 de Karueein-universiteit gesticht door Fatima al-Fihri. Dit is de oudste bestaande universiteit ter wereld. Hiermee werd het een belangrijk studiecentrum, en ook vandaag heeft Fes veel studenten en opleidingsmogelijkheden.

Na de Reconquista vluchtten veel moslims uit Spanje naar Fes. In 1548 werd Fes een deel van Marokko. Het werd de hoofdstad van dat rijk, tot Marokko in 1912 werd ingelijfd door Frankrijk.

De medina (de oude stad) van Fes is door UNESCO tot Werelderfgoed verklaard. De Fes-al-Bali is waarschijnlijk de grootste autovrije zone ter wereld. Dit gedeelte, Pud Fes genaamd heeft in de 11e eeuw zijn huidige vorm gegeven doordat heerser Yussuf bni Tachfin de twee ommuurde stadsdelen - aan beide oevers van de rivier - samenvoegde. Rond 1200 had de stad zo'n 120.000 inwoners ^[3] Het succes en de snelle groei van de stad werd mede veroorzaakt door grote groepen immigranten uit Andalusië.

[bewerken] Eerste keer hoofdstad

In 1269 werd Fes de nieuwe hoofdstad, ten koste van Marrakesh. Hiermee werd het begin ingeluid van de glorietijd van de stad. Rond 1276 werd begonnen met de bouw van een compleet nieuw stadsdeel, oorspronkelijk Witte Stad genoemd, maar dat veranderde al snel in Nieuw-Fes, de aanduiding die dit deel van Fes nog steeds draagt.

[bewerken] Andere tijden

In 1549 wordt de stad veroverd door de Saadi maar ze konden de stad niet langer in handen houden. Een van de sterke rijken van de vroeg moderne tijd, het Ottomaanse Rijk, kwam na de verovering van Oran steeds dichterbij. In 1554 namen de Wattasiden met Ottomaanse ondersteuning Fes over. Hierna volgde de uitroeping van Marrakesh als nieuwe hoofdstad en residentie van de Saadidynastie. In 1579 kregen de Turken onder sultan Murad III de stad niet in handen.^[4] ^[5]. De Ottomanen zagen de bewoners van Marokko meer als buren dan als vijanden. en concentreerden zich op de Portugezen en de Spanjaarden die de moslimbevolking het Noord-Afrika bedreigden. Fes en andere Noord-Afrikaanse steden genoten relatief grote onafhankelijkheid. Begin 17de eeuw probeerde Ahmad al Mansur in Marokko een stabiel rijk op te bouwen.^[6]

[bewerken] Franse tijd

Nadat in 1912 Moulay Hafiz de controle over Marokko aan de Fransen had overgedragen begonnen deze, buiten de stadsmuren, vanaf 1916 het moderne Fes op te bouwen. Na het Franse protectoraat, in 1956, kende de stad een sterke uitstroom van inwoners van de omvangrijke Joodse wijk. Veel joodse inwoners verkozen een nieuw bestaan in de nog jonge staat Israël boven een mogelijk onzekere toekomst in een onafhankelijk Marokko.^[3]

[bewerken] Huidige tijd

Als één van de vier koningssteden is het een onderdeel in de meeste rondreizen door Marokko. Het goed bewaarde oude centrum dat nu als UNESCO Werelderfgoed nog meer aandacht aan behoud en restauratie zal krijgen trekt bezoekers, maar ook de aantrekkingskracht van diverse oude ambachten zoals de tapijtindustrie (Berberse tapijten, aardewerk (van Tagines tot de mozaïeken en de oude leerindustrie en het grote aantal moskeeen trekt bezoekers.

[bewerken] Verkeer en vervoer

Hoewel het oude centrum geheel autovrij is (door de vele zeer smalle straatjes is het niet eens mogelijk om per auto door dit deel van de stad te rijden) is Fez goed te bereiken. Vanaf de Atlantische kust (Rabat) en Meknes is er de Rabat Fez Expressway of A2, welke vervolgens via Rabat ook Casablanca verbindt. Richting het Westen is er de N6 naar Oujda of Noordwest naar Ajdir en Nador via de N2. Naar het Zuiden lopen twee nationale routes (N-wegen) naar Beni Mellal en verder of Rachida. Voor een aantal van deze routes wordt gewerkt aan een (tol)-snelweg of zijn hier plannen voor. Fez ligt vrij centraal in het spoornet met rechtstreekse verbindingen (of met één overstap) met Casablanca via Meknes en Rabat en Oujda in het Oosten via Taourirt. En ook Tanger is rechtstreeks te bereiken. Bij de stad ligt ook het vliegveld Saiss Airport met nationale vluchten en internationale lijn- en vooral charterdiensten.^[7]