Lijst van families van hagedissen

Onderstaand een overzicht van de verschillende families van hagedissen. De slangen zijn niet opgenomen, waardoor onderstaande indeling parafyletisch is. Ook uitgestorven groepen van hagedissen zijn niet opgenomen.

Infra-orde Iguania Cope, 1864: Leguaanachtigen (13 families)
Familie	Nederlandse naam	Beschrijving	Voorbeeldsoort	Afbeelding voorbeeldsoort
Agamidae Gray, 1827	Agamen	Een middelgrote familie van ongeveer 300 soorten, die wereldwijd voorkomen behalve in Noord en Zuid-Amerika. De meeste soorten blijven klein, er is een grote verscheidenheid en enkele soorten zijn erg bekend zoals de kraaghagedis en de bergduivel.	Baardagame (Pogona vitticeps)
Chamaeleonidae Gray, 1825	Kameleons	Kameleons zijn een van de bekendere familie van hagedissen, er zijn zo'n 160 soorten die voorkomen in Afrika, Azië en Europa. De meeste soorten blijven klein, enkele kunnen bijna een meter lang worden.	Stekelkameleon (Furcifer verrucosus)
Corytophanidae Smith & Brodie, 1982	Helmleguanen en basilisken	Er zijn 9 soorten die allemaal een duidelijk zichtbare kam op de kop dragen. De helmleguanen loeren vaak doodstil op prooien, net zoals kameleons. Basilisken staan bekend om hun vermogen over water te rennen.	Groene basilisk (Basiliscus plumifrons)
Crotaphytidae Smith & Brodie, 1982	Luipaard- en halsbandleguanen	Deze kleine familie telt 12 soorten die voorkomen in noordelijk Afrika. Het zijn bodembewoners die zeer snel kunnen rennen.	Halsbandleguaan (Crotaphytus collaris)
Hoplocercidae Frost & Etheridge, 1989	Boom- en doornstaartleguanen	Er zijn 11 soorten die leven in bossen in Midden- en Zuid-Amerika: van Panama tot Peru. De soorten worden ongeveer 30 centimeter lang en zijn bodembewonend.	Enyalioides palpebralis
Iguanidae Oppel, 1811	Leguanen	Leguanen komen voor in Noord- en Zuid-Amerika en leven in bomen in tropische gebieden. Er zijn ongeveer 35 soorten, die middelgroot tot groot worden, sommige worden meer dan een meter lang.	Groene leguaan (Iguana iguana)
Leiocephalidae Frost & Etheridge, 1989	Maskerleguanen	Deze familie wordt ook wel krulstaartleguanen genoemd vanwege de typische staart. Er zijn ongeveer 30 soorten die leven in het Caribisch gebied, alle soorten blijven klein, enkele hebben een stekelkam op de staart. De Nederlandse naam is te danken aan de gevlekte kop.	Krulstaartleguaan (Leiocephalus carinatus)
Leiosauridae Frost et al, 2001	Onechte anolissen	De 32 soorten leven in het noorden van Zuid-Amerika. De soorten lijken wat op anolissen maar zijn niet altijd boombewonend, een keelzak ontbreekt.	Pristidactylus scapulatus
Liolaemidae Frost & Etheridge, 1989	Aardleguanen	Er zijn ongeveer 175 soorten, die leven in Zuid-Amerika. De meeste soorten blijven klein en zijn bodembewonend.	Liolaemus nitidus
Opluridae Titus & Frost, 1996	Madagaskarleguanen	Er zijn slechts 7 soorten, die alleen leven op het Afrikaanse eiland Madagaskar en de omliggende eilandengroep Comoren.	Oplurus cuvieri
Phrynosomatidae Fitzinger, 1843	Stekelleguanen	Er zijn 36 soorten, die voorkomen in Noord-Amerika en het noorden van Zuid-Amerika. Alle soorten zijn bodembewonend, de padhagedissen uit het geslacht Phrynosoma zijn het bekendst.	Texaanse padhagedis (Phrynosoma cornutum)
Polychrotidae Fitzinger, 1843	Anolissen	Anolissen leven met name in het Caraïbisch Gebied, het zijn uitgesproken boombewoners. Er zijn ongeveer 350 verschillende soorten die ongeveer 20 tot 30 centimeter lang worden.	Bruine anolis (Norops sagrei)
Tropiduridae Bell, 1843	Kielstaartleguanen	Deze familie telt ongeveer 100 soorten die leven in Zuid- en Midden-Amerika. Alle soorten blijven klein en hebben een lange staart.	Microlophus peruvianus
Infra-orde Gekkota Cuvier, 1817: Gekko-achtigen, 3 families
Familie	Nederlandse naam	Beschrijving	Voorbeeldsoort	Afbeelding voorbeeldsoort
Gekkonidae Gray, 1825	Gekko's	Gekko's zijn met meer dan 1000 soorten een van de grootse families. De hagedissen zijn primitief, maar hebben enkele bijzondere kenmerken, zoals de kleefkussentjes onder de tenen en het ontbreken van beweeglijke oogleden. De gekko's hebben een wereldwijde verspreiding, de meeste soorten zijn nachtactief.	Goudstofdaggekko (Phelsuma laticauda)
Pygopodidae Boulenger, 1884	Schubpoothagedissen	De 39 verschillende soorten komen voor in Australië en Indonesië	Pygopus lepidopodus
Dibamidae Boulenger, 1884	Blinde hagedissen	Er zijn 21 soorten die bodembewonend zijn en voorkomen in Midden-Amerika. Veel soorten zijn formicivoor en leven van mieren en termieten.	Nieuwguinese slanghazelworm (Dibamus novaeguineae)	Geen
Infra-orde Scincomorpha Camp, 1923: Skink-achtigen, 7 families
Familie	Nederlandse naam	Beschrijving	Voorbeeldsoort	Afbeelding voorbeeldsoort
Cordylidae Fitzinger, 1826	Gordelstaarthagedissen	De meeste soorten leven in zuidelijk Afrika, enkele komen noordelijker voor. Alle ongeveer 50 soorten zijn bodembewonend en hebben een gepantserde staart.	Reuzengordelstaarthagedis (Cordylus giganteus)
Gerrhosauridae Auteur onbekend	Schildhagedissen	Schildhagedissen danken hun naam aan de gepantserde huid, waardoor ze erg zwaar en log zijn. Er zijn ongeveer 30 soorten die leven in Afrika inclusief Madagaskar.	Soedanese schildhagedis (Gerrhosaurus major)
Gymnophthalmidae Merrem, 1820	Brilhagedissen	Deze relatief onbekende familie telt ongeveer 210 soorten, die voorkomen van zuidelijk Noord-Amerika tot noordelijk Zuid-Amerika.	Leposoma rugiceps
Lacertidae Oppel, DAT	Echte hagedissen	Echte hagedissen komen oorspronkelijk voor in Europa, 4 van de 5 in Nederland en België levende hagedissen behoren tot deze groep. De ongeveer 300 soorten zijn zowel bodembewonend als klimmend.	Muurhagedis (Podarcis muralis)
Scincidae Gray, 1825	Skinken	Skinken hebben een gladde huid en een gestroomlijnd lichaam. Sommige soorten hebben geen pootjes en bewegen zich voort zoals slangen. Er zijn ruim 1200 soorten, die kosmopolitisch zijn.	apothekersskink (Scincus scincus)
Teiidae Gray, 1827	Tejuhagedissen	Tejuhagedissen lijken uiterlijk op echte hagedissen, maar komen voor in Noord- en Zuid-Amerika de echte hagedissen komen hier niet voor. Enkele soorten staan bekend als zeer snel, zoals het wenkpootje.	Kaaimanteju (Dracaena guianensis)
Xantusiidae Baird, 1858	Nachthagedissen	Nachthagedissen zijn een 25 soorten tellende familie waarvan lange tijd verondersteld werd dat ze nachtactief zijn. Tegenwoordig is bekend dat de hagedissen uit deze familie een zeer verborgen levenswijze hebben, evenals een zeer traag metabolisme, maar net als andere hagedissen overdag actief zijn.	Woestijnnachthagedis (Xantusia vigilis)
Infra-orde Diploglossa Cope, 1864: Hazelwormachtigen, 3 families
Familie	Nederlandse naam	Beschrijving	Voorbeeldsoort	Afbeelding voorbeeldsoort
Anguidae Gray, 1825	Hazelwormen	Hazelwormen hebben geen poten en bewegen zich op een slang-achtige wijze voort. Ze leven vaak van slakken en andere bodembewonende prooien. Één soort komt ook voor in Nederland en België: de hazelworm.	Hazelworm (Anguis fragilis)
Anniellidae Boulenger, 1885	Amerikaanse pootloze hagedissen	Deze familie bestaat uit slechts twee soorten, die 's nachts actief zijn en zich overdag verstoppen onder de grond. Er is verder weinig bekend over deze hagedissen.	Californische pootloze hagedis (Anniella pulchra)
Xenosauridae Cope, 1886	Knobbelhagedissen	Knobbelhagedissen danken hun naam aan de benige insluitingen van de huid, osteodermen genaamd. Ze zijn hierdoor sterk bepantserd maar ook erg zwaar. Knobbelhagedisen leven in Midden-Amerika, sommige soorten leven in China.	Chinese krokodilstaarthagedis (Shinosaurus crocodilurus)
Infra-orde PlatynotaBaur, 1890: Varaanachtigen, 3 families
Familie	Nederlandse naam	Beschrijving	Voorbeeldsoort	Afbeelding voorbeeldsoort
Helodermatidae Wiegmann, 1829	Korsthagedissen	Deze familie telt slechts twee soorten, die allebei leven in de woestijn van Mexico en al sinds lange tijd beschouwd worden als zeer giftig. Recentelijk is beschreven dat meer hagedissen giftig zijn, maar de gevolgen van een beet zijn niet te vergelijken met die van de korsthagedissen.	Gilamonster (Heloderma suspectum)
Lanthanotidae Steindachner, 1877	Dove varanen	Deze familie wordt slechts vertegenwoordigd door één enkele soort: de dove varaan (Lanthanotus borneensis). Deze bijzondere soort komt alleen voor op Borneo en wordt beschouwd als levend fossiel.	Dove varaan (Lanthanotus borneensis)	Geen
Varanidae Hardwicke & Gray, 1827	Varanen	Varanen zijn een familie van ongeveer 60 soorten die voorkomen in Azië, Afrika en Australië. De grootste soorten hagedissen behoren tot de varanen, zoals de Komodovaraan en de Papoeavaraan.	Komodovaraan (Varanus komodoensis)