Metro van Parijs
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Lijnen van de metro van Parijs |
|
| Metrolijn 1 | |
| Metrolijn 2 | |
| Metrolijn 3 | |
| Metrolijn 3bis | |
| Metrolijn 4 | |
| Metrolijn 5 | |
| Metrolijn 6 | |
| Metrolijn 7 | |
| Metrolijn 7bis | |
| Metrolijn 8 | |
| Metrolijn 9 | |
| Metrolijn 10 | |
| Metrolijn 11 | |
| Metrolijn 12 | |
| Metrolijn 13 | |
| Metrolijn 14 | |
| Zie ook: | |
| RER | |
De métropolitain, kortweg métro en in het Nederlands metro, is het belangrijkste middel van openbaar vervoer in Parijs en vierde in 2000 zijn honderdjarige bestaan. De Parijse metro wordt geëxploiteerd door de RATP, en met zijn 16 lijnen vormt het een netwerk met een lengte van 213 kilometer en 299 stations, wat de Parijse metro tot de op een na drukste metro van Europa maakt, en de op vier na drukste van de wereld. Hij rijdt van 5.00 uur 's ochtends tot 1.00 uur 's nachts. In het weekend rijdt de metro tot circa 2.00 uur 's nachts.
Inhoud |
[bewerken] Gebruik
Alle lijnen hebben zowel een kleur als een nummer. Van het lijnennet wordt een papieren plattegrond uitgegeven. Daarnaast wordt dezelfde systematiek gebruikt voor de borden in de stations. De lijnen van de RER (het regionaal expresnet) kunnen ook met een metrokaartje worden gebruikt. De metro is een ideaal vervoermiddel om snel door Parijs te reizen.
De verschillende lijnen rijden allemaal over eigen sporen; er is dus geen enkel spoor dat door meer dan één lijn gebruikt wordt bij normale exploitatie. Wel bestaan er tussen de lijnen verbindingen (zogenaamde "raccordements") die het mogelijk maken om metrotreinen van de ene naar de andere lijn te laten rijden. Bij het overstappen moet men altijd door de gangen van het metrostation naar een ander spoor lopen.
Overstapstations ("correspondances") zijn metrostations die aangeduid worden met een open rondje 'o' op de plattegrond. Daar kan men overstappen op een andere lijn. De meeste overstapstations zijn helaas nog slecht toegankelijk voor personen die een loop-hulpmiddel gebruiken: er zijn nauwelijks liften, en de tourniquets zijn slechts toegankelijk voor personen van 30 cm breed.
Er zijn losse kaartjes te koop (het Ticket-T+), en verder carnets (tien kaartjes met korting), dagpassen (Mobilis), en één- of meerdaagse passen voor toeristen Paris Visite. In de stationshal gaat een toegangspoortje alleen open indien een geldig toegangsbewijs wordt ingevoerd; bij de RER is het invoeren van het kaartje ook nodig bij de uitgangen. Het is echter nodig om het kaartje gedurende de hele rit te bewaren, er worden regelmatig controles uitgevoerd.
Met een kaartje (Ticket-T+) kan men maximaal anderhalf uur onder de grond reizen en zovaak overstappen als men wil (binnen een zone), maar zodra men het systeem verlaat en daarna weer wil instappen, moet men weer een nieuw kaartje gebruiken. Het is technisch mogelijk dat wanneer men binnen het anderhalf uur het kaartje opnieuw gebruikt, opnieuw toegang te krijgen tot de metro. Echter bij een controle kan worden gezien dat het ticket twee maal is afgestempeld en daarmee wordt het voor ongeldig aangezien.
Parijzenaars zelf reizen veelal met een Carte Orange voor een week (coupon hebdomadaire) of een maand (coupon mensuel) of met een Carte Navigo (een pas van creditcardformaat met een RFID chip die boven de controlemachine wordt gehouden). Voor deze abonnementen is een pasfoto nodig en dient men in Île-de-France te wonen of te werken. Maar toeristen kunnen ze ook gewoon kopen en de Carte Orange is voordeliger dan de Carte Visite.
[bewerken] Bekende stations
|
Ingang van een metrostation, ontworpen door architect Hector Guimard
|
De metrostations worden aangegeven door het bord 'Métropolitain' in groene art nouveau-letters (zie afbeelding), een rode lantaarn met in het wit het woord 'Métro' of een grote gele 'M' in een cirkel en zijn overal gemakkelijk te vinden. Bij de nieuwere stations van lijn 14 (ook wel Météor genoemd) treft men zogenaamde "totems" aan die een moderne aanduiding hebben van de M in een cirkel. De uitgang wordt aangegeven met blauwe borden met het woord 'sortie', overstappers volgen de oranje borden met het woord 'correspondance' of door simpelweg de aanduiding van de gewenste lijn te volgen.
De bekendste Parijse metrostations zijn die waar men uitstapt voor de belangrijkste bezienswaardigdheden van Parijs zoals:
- Anvers (voor de Sacré-Coeur)
- Hôtel de Ville (voor Hôtel de Ville)
- Champ de Mars - Tour Eiffel (RER) / Bir-Hakeim (Eiffeltoren)
- Invalides (voor Hôtel des Invalides)
- Pigalle / Blanche (voor Moulin Rouge)
- Charles de Gaulle-Étoile (onder de Arc de Triomphe)
- Palais Royal - Musée du Louvre (voor het Palais Royal en het Louvre)
- Saint-Michel-Notre-Dame (RER)
- Havre - Caumartin (voor de grote warenhuizen rond Boulevard Haussmann)
De afstand tussen twee stations is met gemiddeld 580 meter veel kleiner dan bij de meeste andere metrosteden. Dit komt doordat de architect van de Parijse metro, Fulgence Bienvenüe, het netwerk ontwierp met de opvatting dat men nooit verder zou moeten lopen dan enkele honderden meters om een metrostation te bereiken.
[bewerken] Geschiedenis
Op 19 juli 1900 werd lijn 1 geopend tussen Porte Maillot en Porte de Vincennes. Deze lijn was gebouwd door de Compagnie du Chemin de Fer Métropolitain de Paris (CMP) die in 1899 was opgericht door de Belgische ondernemer Edouard Empain. In 1910 werd de Société du Chemin de Fer Electrique Nord-Sud de Paris (Nord-Sud) opgericht die de lijnen A en B bouwde (de huidige lijnen 12 en 13). In 1930 werd Nord-Sud overgenomen door de CMP. In 1948 werd deze onderneming overgenomen door de overheid en kreeg de naam RATP (Régie Autonome des Transports Parisiens).
In 1956 is de metro op rubberbanden geïntroduceerd. Op 5 van de 16 lijnen rijden in 2004 metrostellen op luchtbanden, te weten de lijnen 1, 4, 6, 11 en 14.
In 1998 opende Parijs metrolijn 14, volautomatisch, zonder bestuurder. Deze treinen kunnen rijden met de uitzonderlijk hoge frequentie van elke 85 seconden, zijn 90 m lang en hebben elk een capaciteit van bijna 800 passagiers. Lijn 14 vervoert thans snel en comfortabel 240.000 passagiers per dag. Bijna 200 miljoen reizigers hebben al zonder problemen gereden met lijn 14. Lijn 14 staat eveneens bekend onder de naam Météor; afkorting voor Métro Est Ouest Rapide. De lijn werd gebouwd om de drukke centrale sectie van de lijn RER A te ontlasten. Daarnaast moet lijn 14 in de toekomst de lijnen 7 en 13 deels overnemen, zodat deze lijnen geen vertakkingen meer hebben.
[bewerken] Lijnenkaart
[bewerken] Lijst van metrolijnen
| Nr. | Opmerking | Kleur | Route | Materieel | Openingsjaar | Lengte (km) | Aantal stations |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | bandenmetro sinds 1964 | geel | La Défense - Grande Arche ↔ Château de Vincennes | MP 89 | 1900 | 16,5 | 25 |
| 2 | 2 Nord tot 14 oktober 1907 | blauw | Porte Dauphine ↔ Nation | MF 67, MF 2000 | 1900 | 12 | 25 |
| 3 | olijfgroen | Pont de Levallois - Bécon ↔ Gallieni | MF 67 | 1904 | 12 | 25 | |
| 3bis | afgescheiden van lijn 3 op 2 april 1971 | lichtblauw | Porte des Lilas ↔ Gambetta | MF 67 | 1921 | 1,3 | 4 |
| 4 | bandenmetro sinds 1967 | paars | Porte de Clignancourt ↔ Porte d'Orléans | MP 59 | 1908 | 10,5 | 26 |
| 5 | oranje | Bobigny - Pablo Picasso ↔ Place d'Italie | MF 67 | 1906 | 14,5 | 22 | |
| 6 | 2 Sud tot 14 oktober 1907; bandenmetro sinds 1974 | mintgroen | Charles de Gaulle - Étoile ↔ Nation | MP 73 | 1900 | 13,5 | 28 |
| 7 | roze | La Courneuve - 8 Mai 1945 ↔ Villejuif - Louis Aragon en Mairie d'Ivry | MF 77 | 1910 | 22,5 | 38 | |
| 7bis | afgescheiden van lijn 7 op 3 december 1967 | mintgroen | Louis Blanc - Pré Saint-Gervais | MF 88 | 1911 | 3 | 8 |
| 8 | lila | Balard ↔ Créteil - Préfecture | MF 77 | 1913 | 22 | 37 | |
| 9 | groen | Pont de Sèvres ↔ Mairie de Montreuil | MF 67 | 1922 | 20 | 37 | |
| 10 | oker | Boulogne - Pont de Saint-Cloud ↔ Gare d'Austerlitz | MF 67 | 1913 | 12 | 23 | |
| 11 | bandenmetro sinds 8 november 1956 | bruin | Châtelet ↔ Mairie des Lilas | MP 59 | 1935 | 6,5 | 13 |
| 12 | Nord-Sud A tot 1930 | donkergroen | Porte de la Chapelle ↔ Mairie d'Issy | MF 67 | 1910 | 14 | 28 |
| 13 | Nord-Sud B tot 1930 | lichtblauw | Gabriel Péri - Asnières - Gennevilliers en Saint-Denis - Université ↔ Châtillon - Montrouge | MF 77 | 1911 | 21 | 30 |
| 14 | bandenmetro, volautomatische exploitatie | paars | Saint-Lazare ↔ Olympiades | MP 89 | 1998 | 11 | 9 |
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
- Het OV-bedrijf van Parijs
- Interactieve kaart van de Parijse metro
- Franstalige community website met veel artikel-gebaseerde informatie over het openbaar vervoer in en om Parijs
| Trams en metro's in Frankrijk |
|---|
|
Metrosystemen: Lyon · Marseille · Rouen · Parijs · Rennes · Rijsel (Lille) · Toulouse |