Pippi Langkous
Pippi Langkous (Zweeds: Pippi Långstrump) is de naam van een jeugdroman – en van de hoofdpersoon daarin – van Astrid Lindgren. Het is ook de naam van de afgeleide televisieserie, film, tekenfilmserie en musical. Het eerste boek is uitgegeven in 1945. Astrid Lindgren verzon fantastische verhalen voor haar dochter Karin, die zo goed in de smaak vielen dat Lindgren besloot ze op te schrijven en voor publicatie aan te bieden.
Inhoud |
Inhoud [bewerken]
De roman draait om een vrijgevochten jong meisje, Pippi (voluit Pippilotta Victualia Rolgordijna Kruizemuntina Efraïmsdochter) Langkous, wier moeder in de hemel woont en wier vader, Efraïm Langkous, piratenhoofdman en koning van het eiland Taka Tukaland is. Bovendien is hij schatrijk en bijna even sterk als zijn dochter. Ze woont samen met haar aapje, meneer Nilsson, en haar paard Kleine Witje in Villa Kakelbont, tot groot ongenoegen van de morele voorhoede in het stadje, die vindt dat het gezin de basis van gezond opgroeien vormt en dat een kind niet alleen hoort te zijn, zelfs al wil het kind dat zelf.
Pippi is immens rijk, ze betaalt altijd met goudstukken, en haar schat trekt behoorlijk wat criminele elementen aan, die Pippi echter altijd weet af te slaan, want ze beschikt over superkracht. Met haar vriendjes Tommy en Annika beleeft ze allerlei avonturen.
De televisieserie die in 1967 op tv kwam - en later ook de films - bereikte een wereldwijde populariteit. De hoofdrol in zowel de televisieserie als in de films werd gespeeld door Inger Nilsson, maar in Nederland is ze vooral bekend geworden met de stem van Paula Majoor.
Boeken en (strip)verhalen [bewerken]
Romans [bewerken]
De volgende volledige boeken zijn verschenen:
- Pippi Långstrump (Stockholm 1945) - Pippi Langkous (ook: Pippi Langkous komt thuis).
- Pippi Långstrump går om bord (Stockholm 1946) - Pippi Langkous gaat aan boord
- Pippi Långstrump i Söderhavet (Stockholm 1948) - Pippi Langkous in Taka-Tukaland
Het originele manuscript uit 1944, dat destijds was afgewezen door een uitgever, is postuum uitgegeven onder de titel Ur Pippi (2007). Deze originele versie is niet in het Nederlands vertaald.
Korte verhalen [bewerken]
Later verschenen de volgende (korte) verhalen en liedjesbundels:
- Känner du Pippi Långstrump? (Stockholm 1947) - Ken je Pippi Langkous? (in het Nederlands verschenen bij uitg. Rubinstein). Een verkorte versie, door Astrid Lindgren zelf, van het eerste boek, speciaal voor de allerjongste lezers.
- Pippi Långstrump i Humlegården (Stockholm 1949) - Pippi in het park (niet in het Nederlands vertaald kort verhaal). Dit is in 1949 ter gelegenheid van de Dag van het Kind (14 mei) uitgebracht in tweekleurendruk. Het verhaal werd na herontdekking opnieuw - ditmaal in kleur - uitgebracht.
- Sjung med Pippi Långstrump (Stockholm 1949) - Zing met Pippi Langkous (niet in het Nederlands vertaald); een verhaal met liedjes. Het boekje is later niet meer herdrukt. Wel is in 2005 een bewerkte versie verschenen, met daarin o.a. enkele van de liedjes, onder de titel Pippi Långstrumps visor. Enkele andere boekjes met losse liedjes zijn: Sommaren är min en Här kommer Pippi Långstrump.
- Pippi Långstrump firar jul (Stockholm 1949) - Pippi en de dansende kerstboom (kort verhaal).
Het verhaal van de dansende kerstboom werd in 2002 herontdekt.[1] - Pippi Långstrump har julgransplundring (Stockholm 1950) - Pippi en het kerstboomplunderen (nog niet in het Nederlands vertaalde novelle).
Het verhaal over het kerstboomplunderen gaat over een Zweedse traditie: na kerst wordt het aftuigen van de kerstboom gevierd. Pippi nodigt de kinderen uit de buurt uit voor haar feest in haar villa. - På rymmen med Pippi Långstrump (Stockholm 1971) - Op stap met Pippi Langkous (verhaal gebaseerd op het filmscenario Pippi zet de boel op stelten).
Lindgren schreef dit verhaal speciaal voor de vierde speelfilm met Inger Nilsson. - Assar Bubbla eller Det var nära ögat att det inte blev någon bok om Pippi Långstrump (Stockholm 1986) - Assar Bubbla, of Hoe het boek over Pippi Langkous bijna verloren was gegaan (kort verhaal)
Toneelstukken [bewerken]
- Pippi Långstrumps liv och leverne (gepubliceerd in Sex pjäser för barn och ungdom, Stockholm, 1950; herdruk 1959) - (niet in het Nederlands vertaald toneelstuk in vier akten).
- Jul hos Pippi Långstrump (gepubliceerd in Pjäser för barn och ungdom, andra samlingen, Stockholm, 1968) - Kerstmis met Pippi Langkous (niet in het Nederlands vertaald toneelstuk in één akte).
Stripverhalen [bewerken]
In 1957 introduceerde het Zweedse kindertijdschift Klumpe Dumpe een Pippi-strip. Astrid Lindgren schreef de teksten en Ingrid Vang Nyman (tot haar dood in 1959) de illustraties. Een gedeelte van deze verhalen verscheen reeds in 1957 in boekvorm onder de titel Här kommer Pippi Långstrump (Hier komt Pippi Langkous). In 1969 begon een publicatie van alle strips in zes boeken:
- Pippi flyttar in (1969) Pippi verhuist naar Villa Kakelbont
- Pippi ordnar allt (1969) Pippi weet altijd raad
- Pippi håller kalas (1970) Pippi viert feest
- Pippi är starkast i världen (1970) Pippi is altijd de sterkste
- Pippi vill inte bli stor (1971) Pippi is geweldig
- Pippi går till sjöss (1971) Pippi gaat varen
In 2010 werden de strips gerestaureerd en verzameld in drie boeken opnieuw uitgegeven. De eerste heruitgave met twaalf verhalen uit Pippi verhuist naar Villa Kakelbont en Pippi is altijd de sterkste is ook in 2011 in het Nederlands verschenen onder de laatstgenoemde titel; deel 2 (met de bundels 2 en 3) is in 2012 verschenen onder de titel Pippi kan alles en durft alles. In de Donald Duck werden in de jaren zeventig ook Pippi Langkousstripverhalen afgedrukt.
Overige uitgaven [bewerken]
Er zijn diverse bloemlezingen uitgebracht met daarin losse hoofdstukken uit bovengenoemde boeken. Enkele Nederlandstalige voorbeelden: Pippi is jarig, Pippi gaat op reis, Feest in Villa Kakelbont en Pippi gaat (niet) naar school.
De in het Nederlands vertaalde verhalen van Pippi zijn tenzij anders vermeld verschenen bij Uitgeverij Ploegsma.
Films en televisieseries [bewerken]
Er zijn vele films en televisieseries van Pippi Langkous gemaakt.
De film van 1949 [bewerken]
Deze zwart-wit-film was gebaseerd op de drie romans, maar met verschillende wijzigingen. Pippi werd gespeeld door Viveca Serlachius en de regie was in handen van Per Gunvall. De première was op 20 oktober 1950.
Shirley Temple's Storybook (1961) [bewerken]
Op 8 januari 1961 werd in de Amerikaanse TV-reeks Shirley Temple's Storybook een bewerking uitgezonden van Pippi Langkous. Pippi werd deze keer gespeeld door Gina Gillespie. De film volgt in grote lijnen de boeken.
De televisieseries en films met Inger Nilsson [bewerken]
Olle Hellbom startte in 1969 een televisieserie met -in eerste instantie- 13 afleveringen. De hoofdrollen werden gespeeld door Inger Nilsson (Pippi Langkous), Pär Sundberg (Tommy) en Maria Persson (Annika). Jazzpianist en componist Jan Johansson maakte de muziek. De afleveringen zijn later bewerkt in verkorte vorm tot twee speelfilms getiteld; Pippi Langkous - De Film (1969) en Pippi gaat aan boord (1969). In de films zijn de verhalen in een iets andere volgorde weergeven dan op televisie.
Een jaar later zijn nog twee speelfilms gemaakt; Pippi in Taka-Tukaland (1970) en Pippi zet de boel op stelten (1970), die pas later bewerkt zijn tot acht nieuwe afleveringen. Tenslotte is in Zweden zelf in 1973 nog een vijfde film gemaakt, op basis van de eerste 13 afleveringen van de tv-serie, onder de titel Hier komt Pippi Langkous. Deze laatste film is mogelijk nooit buiten Zweden uitgebracht,
Deze verfilming van Pippi Langkous is verreweg de bekendste die ooit is gemaakt. Zie Lijst van afleveringen van de televisieserie Pippi Langkous voor een overzicht van alle 21 afleveringen. Zowel de films als de tv-serie zijn door de jaren heen herhaaldelijk op VHS en later op DVD uitgebracht.
| Personage | Acteur | Nederlandse stem[2] |
|---|---|---|
| Pippi Langkous | Inger Nilsson | Paula Majoor |
| Tommy Settergren | Pär Sundberg | Trudy Libosan |
| Annika Settergren | Maria Persson | Ida Bons |
| Moeder Settergren | Öllegård Wellton | Trudy Libosan |
| Vader Settergren | Fredrik Ohlsson | Aart Staartjes |
| Kapitein Efraïm Langkous | Beppe Wolgers | Paul van Gorcum |
| Tante Pastellia | Margot Trooger | Ida Bons |
| Agent Kling | Ulf G. Johnsson | Hans Hoekman |
| Agent Klang | Göthe Grefbo | Aart Staartjes |
| Donder-Kareltje | Hans Clarin | Paul Brandenburg |
| Blom | Paul Esser | Paul van Gorcum |
| Bloed-Barend | Jarl Borssén | Hans Hoekman |
| Messen-Jochem | Martin Ljung | Aart Staartjes |
| Koenraad | Hans Alfredson | Paul Brandenburg |
Rond dezelfde tijd (1971) bestonden er ook plannen voor een Japanse bewerking, door Hayao Miyazaki. Uiteindelijk ging het project niet door, omdat Astrid Lindgren geen toestemming gaf.
De Russische bewerking (1982) [bewerken]
Mosfilm television heeft in 1982 de film Peppi Dlinnyychulok uitgebracht. De productie was in handen van Margaret Mikalan, de regie in handen van Mikhail Boyarsky, Lev Durov en Tatiana Vasilieva. Pippi werd gespeeld door Svetlana Stupak, en haar zangstem was van Svetlana Stepchenko.
De ABC Weekend Special TV special (1985) [bewerken]
In 1985 speelde Carrie Kei Heim de hoofdrol in een tweedelige ABC Weekend Special, onder de titel Pippi Langkous. De regie was van Colin Chilvers, De uitzendingen waren op 2 en 9 november 1985.
De nieuwe avonturen van Pippi Langkous (1988) [bewerken]
Columbia Pictures bracht in 1988 een speelfilm uit onder de titel De nieuwe avonturen van Pippi Langkous, onder regie van de Britse regisseur Ken Annakin, met Tami Erin als Pippi, Eileen Brennan als Annika en Dennis Dugan als Tommy, John Schuck en Dick Van Patten speelden ondersteunende rollen. Hoewel de titel nieuwe verhalen suggereert, betreft het slechts een bewerking van de bestaande verhalen.
De tekenfilms van Pippi [bewerken]
Door Nelvana werd in 1997 een tekenfilm van Pippi uitgebracht, in de jaren erna gevolgd door een televisieserie van twee keer 13 afleveringen. De film is een bewerking van het oorspronkelijke verhaal, maar in de tv-afleveringen komen ook echt nieuwe avonturen voor. In 2000 zijn drie opeenvolgende, samenhangende afleveringen samengevoegd tot een nieuwe tekenfilm, met de titel Pippi's avonturen op de Zuidzee.
Zie voor een overzicht van de afleveringen Pippi Langkous (tekenfilm)
Toneel en Musical [bewerken]
Zie voor de toneelstukken die Astrid Lindgren zelf schreef, hierboven bij "Korte verhalen".
In 1998 schreef Ivo de Wijs een musical gebaseerd op het personage Pippi met muziek van Ronny Mosuse. De regie was in handen van Lulu Aertgeerts. De hoofdrol werd vertolkt door Mieke Laureys. Ook Tom de Hoog en Hilde Vanhulle speelden mee. De voorpremière vond plaats in de Arenbergschouwburg in Antwerpen op 21 augustus 1998.
In 2004 werd deze opnieuw uitgevoerd, voorzien van nieuwe muziek van de hand van Ronny Mosuse. In België werd de rol van Pippi vertolkt door Veerle Baetens waarvoor zij in 2005 de John Kraaijkamp Musical Award in de categorie Beste Vrouwelijke Hoofdrol in een Kleine Musical Productie ontving. Deze productie ontving ook de Vlaamse Musicalprijs voor onder meer beste regie in datzelfde jaar. In 2009 ging een vervolg in première "Pippi zet de boel op stelten!", geschreven en geregisseerd door Stany Crets met muziek van Ronny Mosuse en liedjesteksten van Ivo de Wijs.
Studio 100 kocht in 2008 het Duitse mediabedrijf EM.Entertainment over en dus is het programma nu in handen van Studio 100. Sinds het najaar 2009 is het te zien op VtmKzoom.
Pippi in andere talen [bewerken]
- Afrikaans "Pippi Langkous"
- Albanees "Pipi Çorapegjata"
- Baskisch "Pipi Galtzaluze"
- Bulgaars "Пипи Дългото Чорапче"
- Catalaans "Pippi Mitgesllargues"
- Chinees "长袜子皮皮"("Changwazi Pipi")
- Deens "Pippi Langstrømpe"
- Duits "Pippi Langstrumpf"
- Engels "Pippi Longstocking"
- Esperanto "Pipi Ŝtrumpolonga"
- Ests "Pipi Pikksukk"
- Faröers "Pippi Langsokkur"
- Fins "Peppi Pitkätossu"
- Frans "Fifi Brindacier" (letterlijk: "Pippi Steelstaart")
- Georgisch "პეპი მაღალიწინდა" ("Pepi Magalitsinda") of "პეპი გრძელიწინდა" ("Pepi Grdzelitsinda")
- Grieks "Πίπη Φακιδομύτη" ("Pipe Phakidomyte") wat eigenlijk betekent Pippi, het meisje met de sproetenneus
- Hebreeuws "בילבי בת-גרב" ("Bilbi Bat-Gerev"), "גילגי" ("Gilgi") in oude vertalingen
- Hindi "Pippi Lambemoze"
- Hongaars "Harisnyás Pippi"
- Iers "Pippi Longstocking"
- IJslands "Lína Langsokkur"
- Indonesisch "Pippi Si Kaus Kaki Panjang"
- Italiaans "Pippi Calzelunghe"
- Japans "長靴下のピッピ" ("Nagakutsushita no Pippi")
- Koerdisch "Pippi-Ya Goredirey"
- Koreaans "말괄량이 소녀 삐삐" ("Malgwallyang'i Sonyŏ Ppippi")
- Lets "Pepija Garzeķe"
- Litouws "Pepė Ilgakojinė"
- Macedonisch "Пипи долгиот чорап"
- Noors "Pippi Langstrømpe"
- Oekraïens "Пеппі Довгапанчоха" ("Peppi Dovhapanchokha")
- Perzisch "پیپی جوراببلنده" ("Pipi Joorab-Bolandeh")
- Pools "Pippi Pończoszanka" of "Fizia Pończoszanka"
- Portugees "Píppi Meialonga" (Brazilië), "Pipi das Meias Altas" (Portugal)
- Roemeens "Pippi Şoseţica"
- Russisch "Пеппи Длинный Чулок" ("Peppi Dlinn'iy Chulok)" of "Пеппи Длинныйчулок" ("Peppi Dlinn'iychulok")
- Servisch, Kroatisch en Bosnisch: "Pipi Duga Čarapa" / "Пипи Дуга Чарапа"
- Singalees "දිගමේස්දානලාගේ පිප්පි" ("Digamasedaanalaagee Pippi")
- Slovaaks "Pipi Dlhá Pančucha"
- Sloveens "Pika Nogavička"
- Spaans "Pipi Calzaslargas" (Spanje), "Pippi Mediaslargas" of "Pepita Mediaslargas" (Latijns-Amerika) en "Pippi Longstocking" (Mexico)
- Thai "ปิ๊ปปี้ ถุงเท้ายาว" ("Pippi Thung-Taow Yaow")
- Tsjechisch "Pipi Dlouhá Punčocha"
- Turks "Pippi Uzunçorap"
- Vietnamees "Pippi Tất Dài"
- Welsh "Pippi Hosan-hir"
- Witrussisch "Піпі Доўгаяпанчоха"
- Yiddisch "פּיפּפּי לאָנגסטאָקקינג" ("Pippi Longstocking")
- Zweeds : "Pippi Långstrump"
Externe links [bewerken]
- (de) Informatie met foto's van de drie hoofdrolspelers
- Pippi bij uitgeverij Ploegsma
- (en) Pippi Langkous (1969) op IMDB
Referenties [bewerken]
