René Mayer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
René Mayer
Afbeelding gewenst
Termijn 1946 - 1955
Departement Constantine
Parlementaire groep RRRS
Tijdvak Vierde Franse Republiek
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Frankrijk

René Mayer (Parijs, 4 mei 1895 - aldaar, 13 december 1972) was een Frans liberaal politicus van joodse komaf.

Levensloop[bewerken]

Mayer was verwant aan de Rothschild-familie. Hij studeerde letteren en rechten en diende tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) bij de artillerie. Hij raakte gewond. Na de Eerste Wereldoorlog, in 1920, werd hij lid van de Conseil d'État (Staatsraad).

Mayer was tijdens het interbellum zakenman en hield zich bezig met de invoer van steenkool uit Duitsland. In 1937 werd hij lid van het comité dat de oprichting van de Société Nationale des Chemins de fer Français (SNCF, nationale spoorwegmaatschappij) voorbereidde. Daarnaast was hij lid van de Raad van Bestuur Air France. Tegelijkertijd werd hij leraar aan het prestigieuze École Libre des Sciences Politiques ("Privé School voor Politieke Wetenschappen").

Verzetsleider[bewerken]

René Mayer werd in 1939 gemobiliseerd en leidde vervolgens een Franse missie over bewapening in Londen. In mei 1940 keerde hij naar Frankrijk terug en vestigde zich na de Franse overgave in Vichy-Frankrijk. De houding van de Vichy-regering ten opzichte van Joden was ronduit negatief en zonder enige schroom deporteerde de met nazi-Duitsland collaborerende Vichy-regering onder maarschalk Philippe Pétain naar concentratiekampen. Ook werden Joden belemmerd in hun werk. In november/december 1941 nam hij deel aan de besprekingen over de oprichting van de door het Vichy-bewind opgedrongen Union Générale des Israëlites de France (UGIF, Algemene Unie van Israëlieten in Frankrijk)[1]. Alle Joden in Vichy-Frankrijk zouden zich hierbij moeten aansluiten. Sommige deelnemers aan de besprekingen, zoals Raymond-Raoul Lambert, waren voor de instelling van de UGIF en samenwerking met de regering, anderen, zoals Mayer en professor David Olmer waren tegen. Mayer stelde voor dat Joden in openbare functies collectief ontslag zouden nemen en op die manier de Vichy-regering tegen te werken. De meeste deelnemers aan de besprekingen waren echter vóór de instelling van de UGIF.

In 1943 wist Mayer naar Algerije (een toenmalige Franse kolonie) te ontkomen. Hij vestigde zich bij generaal Henri Giraud in Algiers en werd hoofd van het secretariaat voor Communicatie. Vervolgens werd hij lid van het Comité Français de la Libération Nationale (CFLN, Frans Comité voor de Nationale Bevrijding), het uitvoerende orgaan van de Vrije Fransen van generaal Charles de Gaulle. Na de bevrijding van Frankrijk was hij van 26 augustus 1944 tot 21 november 1945 minister van Transport en Openbare Werken in het kabinet onder premier De Gaulle. Van 26 augustus 1944 tot 10 september 1944 was hij tevens minister van Communicatie.

Van 1945 tot 1946 was hij Hoge Commissaris van Duitsland[2].

Naoorlogse carrière[bewerken]

René Mayer werd bij de parlementsverkiezingen van 1946 als lid van de Parti Radical-Socialiste (PRS) voor het departement Constantine (Algerije) in de Franse Nationale Vergadering (Assemblée Nationale) gekozen. Hij bleef lid van de Nationale Vergadering tot 1955. Als kamerlid trad hij op als vertegenwoordiger van de belangen van de koloniën (later Franse Overzeese Gebiedsdelen genaamd).

Van 1945 tot 1948 was hij minister van Financiën en Economische Zaken. Van 26 juli tot 11 september 1948 was hij korte tijd minister van Defensie. Vervolgens was hij van 1949 tot 1951 minister van Justitie en Grootzegelbewaarder. In die functie verleende hij in 1950 gratie aan de na de oorlog tot 10 jaar gevangenisstraf veroordeelde Xavier Vallat. Vallat was commissaris voor Joodse Vraagstukken van de Vichy-regering geweest[3]. Van 1951 tot 1952 was hij vicepremier (Vice-Président du Conseil) en minister van Financiën en Economische Zaken in het kabinet onder premier René Pleven.

Premier[bewerken]

Op 8 januari 1953 werd Mayer door president Vincent Auriol benoemd tot premier (Président du Conseil). Zijn kabinet bestond uit de PRS, de christendemocratische Mouvement Républicain Populaire (MRP), de liberale Union Démocratique et Socialiste de la Résistance (UDSR), de conservatief-liberale Centre National des Indépendants et Paysans (CNIP) en Gaullistisch georiënteerde Action Républicaine et Sociale (ARS). Het kabinet wilde een verhoging van de pensioensgerechtigde leeftijd van werknemers in staatsbedrijven, een stijging van de prijzen voor alcoholische dranken, alsook een bezuiniging van 120 miljard franc. Daarnaast wilde de regering bijzondere volmachten om de financiële en economische crisis aan te pakken. Er bestond echter geen meerderheid in het Franse parlement voor de regeringsplannen en Mayer diende na slechts vier maanden premier te zijn geweest, zijn ontslag in. Demissionair-premier Mayer en zijn demissionaire kabinet bleven aan tot 28 juni 1953.

Voorzitter EGKS[bewerken]

René Mayer was een overtuigd Europeaan. Reeds in 1943 werkte hij als lid van het CFLN een plan voor West-Europese integratie uit. Van 1955 tot 1957 was hij voorzitter van de Hogere Autoriteit van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS).

Mayer was ook op departementeel en gemeentelijk vlak actief. Hij was burgemeester van Giverny (departement Eure), conseiller général (lid van de Generale Raad) van het departement Eure en daarna conseiller général van het departement Sétif (Algerije) en Président du Conseil Général (President van de Generale Raad) van het departement Constantine).

René Mayer overleed op 77-jarige leeftijd.

Ministersposten[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Noten[bewerken]

  1. Deze organisatie zou de "belangen" van de Joden moeten behartigen, maar diende natuurlijk alleen maar om de Joden te registreren
  2. Winkler Prins Jaarboek 1954, door: red. Winkler Prins, blz. 315
  3. The destruction of European Jews door: Raul Hilberg, derde editie (2003), blz. 1192
Voorganger:
Antoine Pinay
Premier van Frankrijk
(Président du Conseil)
Kabinet-Mayer

1953
Opvolger:
Joseph Laniel
Voorganger:
Jean Monnet
Voorzitter van de EGKS
1955-1957
Opvolger:
Paul Finet