Spa (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Spa
Stad in België Vlag van België
Wapen van Spa
Spa (stad)
Spa (stad)
Geografie
Gewest Vlag Waals Gewest Wallonië
Provincie Vlag Luik (provincie) Luik
Arrondissement Verviers
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
39,85 km² (2011)
78,64%
6,36%
15%
Coördinaten 50° 29' NB, 5° 52' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
10.451 (01/01/2014)
47,95%
52,05%
262,27 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
19,21%
59,21%
21,58%
Buitenlanders 4,00% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Joseph Houssa (MR)
Bestuur MR, cdH-OC
Zetels
MR
PS
cdH-OC
Ecolo
21
14
4
2
1
Economie
Gemiddeld inkomen 15.598 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 16,99% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
4900
Deelgemeente
Spa
Zonenummer 087
NIS-code 63072
Politiezone Fagnes
Website www.spa-info.be
Detailkaart
Spa Liège Belgium Map.png
ligging binnen het arrondissement Verviers
in de provincie Luik
Portaal  Portaalicoon   België

Spa (Waals: Spå/Spâ) is een stad en gemeente in de Ardennen, provincie Luik, arrondissement Verviers, aan de Wayai in België. De gemeente telt bijna 10.500 inwoners.

Geschiedenis[bewerken]

In de middeleeuwen behoorde Spa tot het markgraafschap Franchimont, genoemd naar de burcht in het naburige Theux. Spa kreeg in 1594 stadsrechten.

Remacle Leloup, een bekend illustrator, werd in 1694 in Spa geboren.

Spa was tot ongeveer 1980 het belangrijkste toeristische centrum van de Ardennen. De geneeskrachtige werking van het ijzer- en koolzuurhoudend water van de thermen van Spa was al in de 16e eeuw bekend. In 1764 werd de eerste badinrichting gebouwd en kreeg de stad bekendheid als kuuroord. In 1774 werd er het eerste casino van Europa geopend. In de 19e eeuw werd Spa zo bekend dat in het Engels "spa" een soortnaam voor kuuroord werd. De welgestelde bourgeoisie liet er kasteeltjes bouwen. Talrijke gekroonde hoofden, componisten en schrijvers verbleven in Spa.[1]

Koningin Maria-Hendrika woonde van 1893 tot haar dood in 1902 in de Villa Royale; daar ontvluchtte ze de problemen van Laken.

Keizer Willem II van Duitsland vestigde in 1918 zijn hoofdkwartier in Spa. Hij ondertekende er ook zijn troonsafstand. In 1920 hielden de geallieerden in Spa de naar de stad genoemde conferentie over herstelbetalingen, als vervolg op de conferentie van Versailles.

"Spa rood" lijkt op weg ook een soortnaam te worden. Het bedrijf Spa Monopole is sinds 1921 de exclusieve producent van dit bronwater, dat echter niet uit dezelfde bronnen komt als het ijzerhoudend water. Spa Monopole is nu onderdeel van de Spadel-groep die ook de bronnen van Spontin en Chevron controleert.

Het ijzerhoudend water kan men proeven in de Peter-de-Grote-bron in het centrum van de stad.

De plaats is bereikbaar met de L-trein Spa-Géronstère - Verviers-Central - Welkenraedt.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Het gemeentemuseum van Spa (Musée de la Ville d'eaux) bevindt zich in de oude koninklijke villa van koningin Marie-Henriëtte van Oostenrijk. In de bijbehorende stallen is het museum van het paard.

De dienst voor toerisme was tot 2012 gevestigd in de Galerie Leopold II. De galerie uit 1878 is een indrukwekkend geheel, dat bestaat uit twee paviljoenen (het Marie-Henriettepaviljoen en het paviljoen de Petits Jeux), die met elkaar zijn verbonden door een overdekte wandelgang. Het gebouw van William Hansen is een typisch voorbeeld van de 19e-eeuwse monumentale metalen constructies, met gietijzeren zuilen en kapitelen. Het geheel bevindt zich in het Parc de Sept Heures, dat zijn naam dankt aan het uur waarop de kuurgasten het park bezochten om te wandelen. De dienst voor toerisme is sinds 2012 gevestigd in het gerestaureerde Pouhon Pierre-le-Grand, een voormalig badhuis.

In de gemeente Stavelot, nabij Spa ligt het circuit Spa-Francorchamps. In die gemeente bevindt zich ook het museum van het circuit.

De Bron van Peter de Grote bevindt zich in een monument in de vorm van een achthoekig prieel uit 1880. Het gebouw is het werk van stedenbouwkundige Victor Besme. Je kan er het bronwater met zeer uitgesproken ijzerachtige smaak direct van de bron proeven. In de grote zaal van het monument getuigt het fresco 'het Gouden Boek' van het roemrijke verleden van Spa. 96 beroemde bezoekers van Spa staan er op afgebeeld, waaronder Tsaar Peter de Grote, de componist Charles Gounod samen met de beroemde treurspeelster Rachel, Naser ed-Din Kadjar, keizer Jozef II, Karel II van Engeland, Cosimo III de' Medici, René Descartes, Maria Hendrika van Oostenrijk, Leopold II van België, Christina I van Zweden en Jean-Honoré Fragonard.

1rightarrow blue.svg Zie ook: Lijst van beschermd erfgoed in Spa

Spa als begrip[bewerken]

De plaats Spa is in de loop der tijd geoniem geworden aan elke plaats met een natuurlijke waterbron waarvan wordt geloofd dat deze een speciale genezende werking heeft. Als een generieke term wordt het woord 'spa' ook gebruikt voor resort hotels en kuuroorden vaak gelegen in de buurt van een mineraalwaterbron of heetwaterbron – die whirlpools of andersoortige warmwaterhydromassagefacilliteiten aanbieden.

Overige kernen[bewerken]

Creppe, Nivezé (gedeeltelijk) en Winamplache (gedeeltelijk)

Politiek[bewerken]

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[2] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[3] 14-10-2012[4]
Stemmen / Zetels % 21 % 21 % 21 % 21 % 21 % 21 % 21
PS 33,05 8 22,86 5 23,27 5 17,65 4 24,01 5 20,43 4 -
PSC 28,83 6 24,33 6 - - 15,25 3 - -
cdH-OC - - - - - 12,69 2 -
ECOLO - 4,33 0 - 5,75 0 8,89 1 9,2 1 8,55 1
PRL1/MR2 22,831 5 32,591 8 44,131 11 52,291 14 51,851 12 53,532 14 55,192 13
RW 7,43 1 5,63 0 - - - - -
SPA 7,86 1 10,26 2 - - - - 17,56 3
GR SPA - - 10,67 2 - - - -
ICS - - 17,17 3 - - - -
REN SPA - - 4,76 0 - - - -
ESPACE - - - 7,66 1 - - -
SPA000 - - - 12,11 2 - - -
FN - - - 4,54 0 - - -
Transparence - - - - - 4,15 0 -
Osons Spa - - - - - - 18,7 4
Totaal stemmen 6523 6622 6744 6914 6807 7165 6762
Opkomst % 89,6 88,91 85,87 87,12 80,69
Blanco en ongeldig % 4,06 5,53 5,95 4,69 6,93 5,78 5,92

Bestuur 2007-2012[bewerken]

Het bestuur van Spa bestaat uit een coalitie van MR en de kartellijst cdH-OC.

De volgende personen maken deel uit van het bestuur:

College van burgemeester en schepenen
Burgemeester Joseph Houssa (MR)
Schepenen Charles Gardier (MR)
Francis Bastin (MR)
Sophie Delettre (MR)
Paul Mathy (MR)
Luc Peeters (cdH-OC)

Geboren in Spa[bewerken]

Afbeeldingen[bewerken]

Het centrum van Spa
Casino en bibliotheek
De Thermen van Spa
Opschrift op een gebouw in Spa

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Logo Wikimedia Commons
Commons heeft meer mediabestanden op de pagina Spa.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Henry Lohner: Nur wer tot ist, geht kein Risiko mehr ein: Geschichte der Spielbanken und Roulettesysteme des 20. Jahrhunderts; Norderstedt 2012; ISBN 978-3844809770; Kap.: Casino Spa, S. 23-5
  2. 1976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken
  3. Gegevens 2006: elections2006.wallonie.be:
  4. Gegevens 2012: elections2012.wallonie.be