Woud van Białowieża

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Woud van Białowieża
Werelderfgoed natuur
Wisent in het woud
Wisent in het woud
Land Vlag van Wit-Rusland Wit-Rusland
Vlag van Polen Polen
UNESCO-regio Europa en Noord-Amerika
Criteria vii
Inschrijvingsverloop
UNESCO-volgnr. 33
Inschrijving 1979 (3e sessie)
Uitbreiding 1992
Kaart
Woud van Białowieża
Woud van Białowieża
52° 40′ NB, 23° 50′ OL
UNESCO-werelderfgoedlijst
2005-09 Białowieski Park Narodowy 2.jpg
Landschapsbeeld in het bos
Bialowieza3.jpg
Mistige ochtend
Bialowieza Deby rzeka Barry Kent.JPG
Rivier
Dolina Leśnej Prawej.JPG
Vallei van de rivier Leśna Prawa
Czosnek.niedźwiedzi.jpg
Puszcza Białowieska stanowisko 2 13.07.2009 p.jpg
Moeras

Het oerbos van Białowieża (Pools: Puszcza Białowieska; Wit-Russisch: Белавежская пушча, Belavezjskaja Pusjtsja) is het oudst bewaarde oerbos dat nog in een min of meer natuurlijke staat is, op de grens van Wit-Rusland en Polen (woiwodschap Podlachië).

Algemene informatie[bewerken]

Dit UNESCO Werelderfgoed en biosfeerreservaat is aan de Poolse zijde 10.000 ha. Aan de Wit-Russische zijde is het biosfeerreservaat 177.100 ha groot. Het kerngebied is 15.700 ha met daaromheen een bufferzone van 71.400 ha en een overgangszone 90.000 ha. Het Nationale Park en het Werelderfgoed zijn samen 87.607 ha.

De Wit-Russische zijde[bewerken]

Het Belavezjskaja Poesjtsja-hoofdkwartier te Kamenjoeki, Wit-Rusland bevat laboratoria, een dierentuin met wisent (geherintroduceerd in het park in 1929), konik, wild zwijn, eland, en andere inheemse dieren kan men zien in hun natuurlijk milieu. Verder is er een klein museum, een restaurant, een snackbar en een hotel. Er komen betrekkelijk weinig toeristen.

De Poolse zijde[bewerken]

Het Białowieża Nationaal Park, is een klein deel van het veel grotere woud van Białowieża. Het was oorspronkelijk een jachtgebied van de Russische tsaren en Poolse koningen. Jaarlijks bezoeken zo'n 100.000 toeristen het Poolse deel van het bos. In het dorp Białowieża liggen diverse onderzoeksstations voor bosbouw en zoölogisch onderzoek.

Even ten westen van het dorp Bialowieza ligt een klein dierenpark, met daarin de meeste grote zoogdieren die in het bos van Bialowieza in het wild voorkomen; wisent, wild zwijn, ree, eland, wolf, lynx en edelhert. Daarnaast lopen er een aantal konikpaarden.

Ecologische betekenis[bewerken]

Het bos is het enig overgebleven voorbeeld van een Europees gemengd laaglandbos. Er komen meer dan 1200 plantensoorten voor waaronder eeuwenoude eiken en esdoorns. In het bos zijn de bever en de wisent geherintroduceerd. Er komen wolven, en lynx voor verder edelhert, ree, zwarte ooievaar, Europese kraanvogel en de raaf.

Bedreigingen[bewerken]

Hoewel het bos wereldberoemd is, onderwerp van vele biologische studies en delen de status van strikt natuurreservaat hebben, is het bos niet onbedreigd. Doordat het bos eeuwenlang de status van koninklijk jachtterrein had, werd het beschermd voor uitgebreide kap, maar vele diersoorten zijn er door uitgeroeid en later weer opnieuw geïntroduceerd.

De Russische tsaren hebben in de 19e eeuw, toen dit deel van Polen onder hun heerschappij viel, een wegenstelsel in de vorm van een ruitpatroon laten aanleggen met onderlinge afstanden van een Russische werst (ongeveer 1,067 kilometer). Zo konden ze gemakkelijker diep in het bos komen. Dat wegenpatroon ligt er nog steeds.

De Duitse bezetters legden in de Eerste Wereldoorlog een spoorwegennet aan om zo sneller het gekapte hout te kunnen afvoeren. Sinds die tijd is de kap van het bos doorgegaan tot op de dag van vandaag.

Poolse en Wit-Russische wetenschappers maken zich zorgen over de toekomst van het bos. In Wit-Rusland is in de tweede helft van 2003 bijvoorbeeld een oppervlakte van 300 hectare oerbos gekapt.

Al decennialang zijn er plannen om het gebied met de status nationaal park in Polen uit te breiden. Die discussie liep hoog op. De Poolse regering is eind 1999 gezwicht voor de druk van plaatselijke jagers, houtvesters en recreatie-ondernemers en heeft het niet aangedurfd.

Geschiedenis[bewerken]

Het Białowieża bos was het jachtgebied van de Poolse koningen en later van de Russische tsaren. Dieren werden beheerd voor de jacht, in die traditie worden in de winter de dieren nog met hooi gevoerd.

De grens loopt sinds 1945 als gevolg van het Jalta-akkoord kaarsrecht door het bos.

In het Wit-Russische deel van het bos werd op 8 december 1991 door de leiders van de Russische, Oekraïense en Wit-Russische sovjetrepublieken de overeenkomst tot ontbinding van de Sovjet-Unie gesloten.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]