Naar inhoud springen

Heijplaat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Heijplaat
Wijk van Rotterdam
Kerngegevens
Gemeente Rotterdam
Stadsdeel Charlois
Coördinaten 51° 54′ NB, 4° 25′ OL
Oppervlakte 0,39 km²  
- land 0,39 km²  
- water 0 km²  
Inwoners
(2023)		 1.815[1]
(4.654 inw./km²)
Woning­voorraad 820 woningen[1]
Foto('s)
Rivierstrand op Heijplaat
Rivierstrand op Heijplaat
Portaal  Portaalicoon   Rotterdam

Heijplaat is een wijk in het Rotterdamse stadsdeel Charlois. Heijplaat ligt zuidelijk van de Nieuwe Maas en wordt omringd door de Eemhaven in het westen en de Waalhaven in het oosten. De enige toegang over land is de Waalhavenweg vanaf het industrieterrein Waalhaven Zuid.

Heijplaat is ontstaan als woonwijk voor arbeiders van de toenmalige Rotterdamsche Droogdok Maatschappij (RDM) die in 1904 hier begon met onderhoud en bouw van schepen. Heijplaat ligt relatief ver buiten Rotterdam en was dus ook moeilijk bereikbaar voor de werknemers. De naam verwijst naar de nabijgelegen, en inmiddels verdwenen, buurtschap De Heij.

In 1914 werd de NV Bouwmaatschappij Heyplaat opgericht, die opdracht gaf tot het bouwen van een toentertijd moderne wijk in de vorm van een tuindorp. Het tuindorp werd ontworpen en ontwikkeld door Architectenbureau van H.A.J. Baanders en Jan Baanders Sr..

In het begin van de jaren twintig was het tuindorp gereed. Het vormde een gemeenschap met eigen scholen, winkels, een feestzaal en kerken. De tuindorp structuur van de wijk is nog steeds herkenbaar. In de as van de centrale woonstraat bieden de drie oorspronkelijke kerken in elkaars verlengde een speciale aanblik. In 1934 is aan de Nieuwe Maas direct ten westen van Heijplaat het Quarantainestation Heijplaat voor zeelieden met besmettelijke ziekten geopend. Het stond lang leeg, raakte vervallen, maar is sinds 2010 een rijksmonument. Het aan de rivier gelegen strandje is het enige natuurlijke zandstrand van Rotterdam en wordt druk bezocht.

Na de Watersnoodramp van 1953 werd een aantal houten woningen opgetrokken, geschonken door Noorwegen. Ook werden 300 huizen, ontworpen door architect J.W.C. Boks, bijgebouwd.[2]

In het begin van de jaren 1980 kwam Heijplaat zwaar onder druk te staan door het massaontslag bij de RDM. Honderden werknemers verloren hun baan, waardoor de sociale samenhang in de wijk werd aangetast. In dezelfde periode waren er plannen om (delen van) Heijplaat te slopen ten gunste van havenuitbreiding. Door verzet van de bewoners, die zich organiseerden en steun kregen van onder meer de gemeente, werden deze plannen uiteindelijk tegengehouden en bleef het tuindorp behouden.[3][4]

In de 21e eeuw

[bewerken | brontekst bewerken]

Doordat de RDM verdween en het aantal havenarbeiders verminderd is, is de wijk in aanzien achteruitgegaan; winkels sloten en de levendigheid verdween. Sinds 2008 wordt het RDM-terrein ontwikkeld tot een onderwijscampus, wat voor nieuwe bedrijvigheid zorgt. Een deel van de gebouwen is anno 2015 gerestaureerd, de grote bedrijfshallen worden onder meer gebruikt voor tentoonstellingen en presentaties en een deel van een later bijgebouwde woonwijk is afgebroken en het leeggekomen terrein wacht op nadere invulling met nieuwe woonhuizen.

Op voordracht van de gemeente Rotterdam is het gebied Heijplaat (de voormalige RDM-werf, de woonwijk en het quarantainecomplex) in mei 2018 aangewezen als rijksbeschermd stadsgezicht.[5]

Tussen Heijplaat en de haven Schiemond in Rotterdam-West bestond een veerdienst. In februari 1968 werd de metro geopend. In december van dat jaar besloot de Rotterdamse gemeenteraad tot opheffing van de veerdienst. Hierna onderhield de RDM tot 1983 een eigen veerdienst voor haar medewerkers uit Rotterdam-West. Na de opheffing van deze veerdienst kwam Heijplaat nog meer geïsoleerd te liggen. In mei 2008 werd de veerdienst tussen Heijplaat en het centrum van Rotterdam hervat door de Aqualiner met aanlegplaatsen in de Sint Jobshaven en Willemsplein. Vanaf juli 2015 is Aqualiner verdergegaan onder de naam Waterbus als lijn 18, hierbij is de route iets gewijzigd met een extra aanlegplaats bij Katendrecht.[6] Deze veerdienst werd in 2023 opgeheven. Na protesten van bewoners en studenten kwam er enige tijd later een nieuwe veerdienst: vanuit de Merwedehaven naar Heijplaat. Verder is de wijk bereikbaar vanaf het Zuidplein met RET-buslijn 68

Zie de categorie Heijplaat van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Heijplaat&oldid=70250019"