Tautavelmens

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Homo erectus tautavelensis)
Ga naar: navigatie, zoeken
Tautavelmens
Homme de Tautavel.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Mammalia (Zoogdieren)
Orde: Primates (Primaten)
Familie: Hominidae (Mensachtigen)
Geslacht: Homo (Mensen)
Soort: Homo erectus
Ondersoort
Homo erectus tautavelensis
(de Lumley & de Lumley, 1971)
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Zoogdieren

Tautavelmens, ook wel bekend als Homo erectus tautavelensis, is de naam van een fossiele mens die vroeger tot Homo erectus gerekend werd, tegenwoordig meestal tot Homo heidelbergensis.

Nadat in 1964 in de grotten van Arago in het Franse Tautavel met opgravingen begonnen werd, werden in 1969 circa 450.000 jaar oude fossiele resten van een hominide ontdekt.[1]

Geschiedenis van de opgravingen[bewerken]

Al in 1828 werden op de locatie objecten gevonden. Marcel de Serres, een geoloog van de universiteit van Montpellier, dacht dat deze van dierlijke oorsprong waren.[2][3] De proto-Moustérien werktuigen, die in 1963 door Jean Abelanet werden gevonden, vormden voor professor Henry de Lumley de aanleiding om in 1964 opgravingen te doen.[1][4][5]

Aangetroffen fossielen[bewerken]

In de grot van Arago zijn de skeletresten van twee individuen gevonden. Het opgravingsteam vond daar een bijna complete onderkaak met zes tanden van een 40-55 jaar oude vrouw (Arago II). In juli 1979 troffen de wetenschappers de skeletresten aan van een man, die niet ouder was dan twintig: Arago XXI en Arago XLVII, met name een sterk vervormd craniaal-fragment en een pariëtaal bot, dat perfect past bij het schedelfragment van Arago XXI.[3][6]

Anatomie[bewerken]

Het fossiel Arago I
Onderkaak-fragmenten :
Arago XIII (links) en Arago II

De studie van onder andere zijn sleutelbeen bewijst, dat de Tautavelmens robuust gebouwd was en circa 1,60 tot 1,65 m groot was.[7] De mannelijke schedel vertoont kenmerken die voorkomen bij zowel Homo heidelbergensis als de neanderthaler. Hij heeft namelijk een plat en terugwijkend voorhoofd met goed ontwikkelde wenkbrauwen (Torus supraorbitalis) en een groot gezicht met rechthoekige oogkassen.[8] De schedelinhoud is gemiddeld minder dan 1.100 cm³.[7]

Gemiddelde hersencapaciteit van hominiden (in cc.)[9]
Hominide cc.
Australopithecus 440
Paranthropus 519
Homo habilis 640
Homo erectus javanicus (Javamens) 930
Homo erectus pekinensis (Pekingmens) 1.029
Homo erectus tautavelensis <= 1.100
Homo erectus soloensis 1.150-1.300
Homo neanderthalensis 1.245 tot 1.740
Homo sapiens 1.350

Werktuigen[bewerken]

De eenvoudige stenen werktuigen, voornamelijk bestaande uit choppers en schrapers, stammen uit een gebied dat binnen een straal van 5 kilometer ligt. Zij behoren tot een vroege vorm van het Mousterien: de Tayaciencultuur.

De dierlijke botten suggereren dat het jachtterrein van deze mensensoort een gebied omvatte met een radius van circa 33 kilometer.[10]

Het leefgebied rond 450.000 jaar geleden[bewerken]

450.000 jaar geleden was het klimaat in het huidige Zuid-Frankrijk droog en koud, wat ook blijkt uit de fossiele stoflagen voorkomende in de grot van Arago.

Uit onderzoek van stuifmeel dat in de grot van Arago is gevonden blijkt dat de flora van rond 450.000 BP overeenkomt met die van het heden. Er zijn resten gevonden van olijven, groene eiken, pijnbomen en wilde wijnranken.[1]

De vallei van Tautavel behoorde tot een steppengebied, waarover - volgens de fossielen in de grot - bizons, paarden, rendieren, moeflons en neushoorns trokken. Uit fossiele vondsten blijkt dat onder meer ook tahrgeiten (Tahr bonali), holenberen (Ursus deningeri), wolven (Canis etruscus), wilde honden (Cuon Priscus) en holenleeuwen (Panthera spelaea) het gebied bevolkt moeten hebben.[11] De grot werd afwisselend door mensen en wilde beesten bewoond. Uit het opgegraven menselijk afval blijkt dat de mensen voornamelijk jaagden op planteneters. Op welke wijze ze jaagden kon niet achterhaald worden. Omdat in de grot geen brandsporen aangetroffen zijn, moet worden aangenomen, dat H. erectus tautavelensis geen vuur kon maken.

Externe links[bewerken]

Galerij[bewerken]

Musée de Préhistoire von Tautavel: Steenwerktuigen uit de grot van Arago

Voorlopers en oude verwanten van de mens
Fossiel voorkomen Geslacht(engroep) Soorten
7 - 4,4 Ma Sahelanthropus Sahelanthropus tchadensis
Praeanthropus Praeanthropus tugenensis
Ardipithecus Ardipithecus ramidus · Ardipithecus kadabba
4,3 - 2 Ma Australopithecus A. anamensis · A. afarensis · A. bahrelghazali · A. africanus · A. garhi · A. sediba
3,5 Ma Kenyanthropus Kenyanthropus platyops
2,5 - 1 Ma Paranthropus P. aethiopicus · P. boisei · P. robustus
tot heden Homo H. antecessor · H. cepranensis · H. denisova · Homo erectus (Javamens · Pekingmens) · H. ergaster · H. floresiensis · H. gautengensis · H. georgicus · H. habilis · H. heidelbergensis · H. helmei · H. neanderthalensis · H. rhodesiensis · H. rudolfensis · Homo sapiens (H. s. idaltu · Cro-magnonmens · Red Deer Cave-mensen)