Inname van Geldern

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Inname van Geldern
Onderdeel van de Tachtigjarige Oorlog
Haultepenne trekt met zijn soldaten de stad binnen(collectie: Rijksmuseum Amsterdam)
Haultepenne trekt met zijn soldaten de stad binnen
(collectie: Rijksmuseum Amsterdam)
Datum 4 juli, 1587
Locatie Geldern, Overkwartier, Gelre
Resultaat Spaanse inname
Strijdende partijen
Prinsenvlag.svg Staatsen Flag of Cross of Burgundy.svg Spaans Leger
Leiders en commandanten
Aristoteles Patton[1] Haultepenne
Portaal  Portaalicoon   Tachtigjarige Oorlog

De inname van Geldern was tijdens de Tachtigjarige Oorlog de verovering van de stad Geldern op 4 juli 1587 door het leger van Vlaanderen onder leiding van Haultepenne door middel van een list. Plaatsvervangend bevelhebber Aristoteles Patton werd omgekocht, waardoor de troepen van Haultepenne probleemloos de stad konden bezetten en onder Spaans gezag brengen.

Aanloop[bewerken]

Maarten Schenk was afwezig omdat hij verwikkeld was in het Beleg van Rijnberk. Kolonel van het Staatse leger, de Schot Aristoteles Patton, was daarom aangesteld als plaatsvervangend bevelhebber binnen Geldern. Deze kolonel wist dat zijn positie wankelde. Leicester mocht hem niet, deze dacht erover om Patton als kolonel te laten vervangen. Patton koesterde wrok tegen Maarten Schenk. Niet lang geleden had hij van Schenk nog stokslagen toegediend gekregen.[1] Deze gebeurtenis had plaatsgevonden tijdens een drinkgelag.[2]

Verraad[bewerken]

Parma had in het geheim contact gezocht met Patton en hem een bedrag van zesendertighonderd gulden geboden als hij de stad in stilte zou overdragen aan Parma. Tijdens de onderhandelingen wist Patton alle paarden, zilver, wapens, huisraad en andere roerende goederen binnen de stad boven op zijn prijs te bedingen.[1] Rond middernacht trok Patton met zijn twee vendels ruiters en drie vendels voetvolk naar buiten waar hij op de afgeproken plek een ontmoeting had met Haultepenne. Patton droeg de stad over en verzocht Haultepenne de burgers te sparen. Bij binnenkomst hield Haultepenne woord er is geen zwaard opgeheven tegen de burgers. Alleen had er tijdens de bezetting nog een schermutseling plaatsgevonden binnen de stad met enkele achtergebleven Engelsen die nog verzet boden, maar zich snel moesten overgeven. De rest van de bezetting vluchtte via de tegenoverliggende poort de stad uit. Het huis van Schenk werd geplunderd, deze was zo rijk voorzien van buit dat de waarde meer dan drie ton goud bedroeg.[2]

Nasleep[bewerken]

Patton had voor zijn verraad tevergeefs een huwelijksverzoek gedaan aan La dame de ses pensées (de weduwe van Pontus de Noyelle, heer van Bours, die de citadel van Antwerpen had gered en zichzelf aan Spanje had verkocht. Zijn mededinger en betere kanshebber was de bemiddelbare Fréderic Perrenot, heer van Champagny, broer van Antoine Perrenot de Granvelle, de kardinaal van Granvelle. De vrouwe van Bours had hem zeker het "jawoord" gegeven, als Patton zijn huwelijksverzoek niet had hernieuwd, nu als rijk man. Dezelfde avond traden zij in het huwelijk.[1] Haultepenne verging het anders. Hij sneuvelde een week later tijdens de belegering van de Engeler Schans op 13 juli 1579.

Eerste opstand (1567-1570): Valencijn · Wattrelos · Lannoy · Oosterweel · Eerste invasie (Dalheim · Heiligerlee · Groningen · Eems · Jemmingen · Geldenaken · Loevestein)
Tweede opstand (1572-1576): Den Briel · Vlissingen · Tweede invasie (Valencijn · Bergen · Saint-Ghislain · Roermond · Diest · Leuven · Mechelen · Dendermonde · Zutphen · Bredevoort · Zwolle · Kampen · Steenwijk) · Oudenaarde · Stavoren · Dokkum · Don Frederiks veldtocht (Mechelen · Diest · Roermond · Zutphen · Naarden · Geertruidenberg · Haarlem · Diemen · Alkmaar) · Vlissingen · Borsele · Zuiderzee · Alkmaar · Leiden · Reimerswaal · Derde invasie · Mookerheide · Lillo · Zoetermeer · Buren · Oudewater · Schoonhoven · Krimpen aan de Lek · Woerden · Bommenede · Zierikzee · Muiden · Aalst · Slag bij Vissenaken · Maastricht · Antwerpen · Spanjaardenkasteel (Gent)
Algemene opstand (1576-1578): Utrecht · Steenbergen · Breda · Amsterdam · Gembloers · Zichem · Beleg van Limburg · Inname van Dalhem · Nijvel · Kampen · Rijmenam · Aarschot · Deventer
Parma's 9 jaren (1579-1588): Maastricht · 's-Hertogenbosch · Baasrode · Kortrijk · Delfzijl · Oldenzaal · Groningen · Mechelen · Zwolle · Hardenbergerheide · Coevorden · Halle · Steenwijk · Kamerijk · Doornik · Noordhorn · Breda · Aalst · Oudenaarde · Punta Delgada · Lochem · Eindhoven · Gent · Aalst · Terborg · Antwerpen · Zutphen · Kouwensteinsedijk (Antwerpen) · Amerongen · IJsseloord · Boksum · Axel · Neuss · Rijnberk · Grave · Zutphen · Warnsveld · Venlo · Sluis · Bergen op Zoom · Grevelingen
Maurits' 10 jaren (1588-1598): Zoutkamp · Breda · Steenbergen · Veldtocht van 1591 (Zutphen · Deventer · Delfzijl · Knodsenburg · Hulst · Nijmegen) · Steenwijk · Coevorden · Luxemburg · Geertruidenberg · Coevorden · Groningen · Hoei · Grol · Calais · Hulst · Veldtocht van 1597 (Turnhout · Venlo · Rijnberk · Meurs · Grol · Bredevoort · Enschede · Ootmarsum · Oldenzaal · Lingen · Rijnberk · Zaltbommel)
11 jaren strijd (1598-1609): Nieuwpoort · Rijnberk · Oostende · Sluis · Spinola 1605-1606 (Oldenzaal · Lingen · Bergen op Zoom · Mülheim · Wachtendonk · Kasteel Krakau · Bredevoort · Berkumerbrug · Grol · Rijnberk · Lochem · Grol · Gibraltar
Twaalfjarig Bestand (1609-1621): Gulik-Kleefse Successieoorlog (Gulik) · Wezel · Antwerpen
Eindstrijd (1621-1647): Gulik · Steenbergen · Bergen op Zoom · Veluwe · Breda · Oldenzaal · Grol · Baai van Matanzas · 's-Hertogenbosch · Veluwe · Wesel · Veldtocht langs de Maas (Venlo · Roermond · Maastricht) · Rijnberk · Maastricht · Philippine · Tienen · Schenkenschans · Breda · Venlo · Maastricht · Kallo · Duins · Sint-Vincent · Hulst · Antwerpen · Venlo · Puerto de Cavite