Schurveling

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Schurveling in de omgeving van Ouddorp op Goeree

Een schurveling is een beplante zandwal met een hoogte variërend van 1 tot 3 meter rondom een akker. Een van de weinige plaatsen in Nederland waar dit type landschap nog voorkomt is ten westen van Ouddorp, in de binnenduinrand van Goeree-Overflakkee. Ze vormen daar samen het zo genaamde schurvelingenlandschap. Het zandwallen/schurvelingengebied van Ouddorp is uniek. Niet alleen op Goeree-Overflakkee, maar ook daarbuiten. Er is geen gebied waar zoveel zandwallen en schurvelingen op zo’n relatief kleine oppervlakte zijn te vinden. Het gebied staat, ondanks het besef van iedereen dat het een uniek gebied is, onder grote druk. In de jaren '60 en '70 is ongeveer 1/3 deel van het open zandwallengebied omgevormd tot recreatieterrein. Momenteel stoppen veel boeren uit het gebied met hun bedrijf. Ze verkopen hun grond en boerderijen, waarna de percelen vaak worden omgevormd tot paardenwei of tuin. Ook verdwijnen karakteristieke boerderijen om plaats te maken voor minder streekeigen bebouwing. Ondanks de beschermde status van de zandwallen worden ze met enige regelmaat vergraven of ingericht als tuin.

Akkers[bewerken]

De zanderige akkers waren niet erg vruchtbaar, maar iets dieper lag vruchtbare klei. Het zand werd weggehaald en rondom de akker gelegd. Zo ontstonden kleine akkertjes omringd door zandwallen. De resulterende wallen werden 2 tot 3 meter hoog en werden schurvelingen of in het dialect 'hoagten' genoemd.

Het probleem met het zand deed zich vooral aan de kust voor. Elders werden ook wel schurvelingen aangelegd door een greppel te graven en het zand in wallen rondom de akkers te leggen. Een schurveling gaat dan gepaard met een greppel. In Ouddorp is een greppel vaak afwezig. Wanneer de eerste schurvelingen aangelegd zijn is niet bekend, maar in de Middeleeuwen bestonden ze al.

Voordelen[bewerken]

  • De vruchtbare kleigrond die vanonder het zand vrijkwam werd gebruikt om gewassen op te verbouwen, zo werd onder meer de uienteelt mogelijk.
  • De akker kwam lager te liggen, en dus dichter bij het grondwater.
  • De wallen beschermden tegen stuivend duinzand.
  • De schurveling vormde meteen een afzetting voor het vee.

In de loop van de tijd werd de bovenste laag grond nog wel eens bovenop de schurveling gelegd. Tegenwoordig is dat door diepploegen niet meer nodig. Omdat de schurvelingen vooral bestaan uit zandgrond komen er andere wilde planten op voor dan in de nabije omgeving.

Halverwege de 20e eeuw is er bij de verschillende ruilverkavelingen veel zand afgegraven waardoor veel van deze walletjes zijn verdwenen.

Naam[bewerken]

De akker die begrensd werd door de schurveling werd vroeger in Ouddorp een 'hameete', 'haymeete' of 'haygemeete' genoemd. Dat is waarschijnlijk ook de oorsprong van de achternaam 'Hameeteman', die zijn oorsprong in Ouddorp en Goedereede heeft.[bron?]

Algemeen: Ecotoop · Landschap · Landschapselement · Nederlandse landschappen
Vlakvormig: Abschnittsmotte · Achterkade · Beekdal · Beemd · Begraafplaats · Bolle akker · Bos · Brink · Brinkdorp · Broek · Del · Dorp · Droogmakerij · Duin · Eiland · Eng · Enk · Es · Esdorp · Fort · Geriefbos · Gors · Griend · Haven · Heuvel · Houtkade · Inlaag · Karreveld · Kerkhof · Kolk · Kraag · Kreek · Kreekrug · Kromakker · Kwelder · Landgoed · Legakker · Lintdorp · Luchthaven · Maat · Made · Mede · Marke · Meer · Meerstal · Meetje · Meet · Moeras · Mijnsteenheuvel · Oeverwal · Pestbosje · Petgat · Pingoruïne · Plas · Poel · Polder · Raatakkers · Rak · Redoute · Rivier · Rivierstrand · Rustbosje · Schans · Schol · Schor · Slik · Sluis · Stad · Stelle · Stinswier · Strand · Strandwal · Strang · Stroomrug · Struweel · Stuwmeer · Stuwwal · Terril · Terp · Uiterwaard · Veenkoepel · Veenlens · Veenkolonie · Veenpolder · Veenplas · Veenterp · Ven · Vesting · Viskenij · Visvijver · Vliedberg · Vliegveld · Vloeiveld · Vloeiweide · Waai · Wad · Weel · Weide · Weiland · Wiel · Wierde · Zee
Lijnvormig: Aarden dam · Aquaduct · Autosnelweg · Autoweg · Bandijk · Barrage · Beek · Berceau · Berm · Boezem · Brandsloot · Dam · Diep · Dijk · Doodweg · Dromerdijk · Enkwal · Fietspad · Fietsstrook · Gracht · Grubbe · Haag · Haha · Heg · Holle weg · Houtkant · Houtsingel · Houtwal · Jaagpad · Kaai · Kade · Kanaal · Kerkpad · Krib · Laan · Landscheiding · Landgraaf · Landweer · Lijkweg · Maar · Molengang · Muraltmuur · Opvaart · Ossengang · Pad · Reeweg · Ringdijk · Ringvaart · Rivier · Schipsloot · Schipvaart · Schurveling · Singel · Singelgracht · Slaperdijk · Sloot · Snelweg · Spoorweg · Steenberg · Strandhoofd · Strekdam · Stuwdam · Tiendweg · Trambaan · Trekpad · Trekvaart · Trottoir · Tunnel · Turfvaart · Tuunwal · Uiterdijk · Vaart · Veenkade · Veendijk · Vlechtheg · Voetpad · Wakerdijk · Wal · Wandelpad · Weg · Wetering · Wieke · Wijk · Wierdijk · Wildwal · Zeedijk · Zwetsloot
Puntvormig: Banpaal · Bermmonument · Boe · Boerderij · Boerenkuil · Boô · Borg · Brug · Buitenplaats · Burcht · Coupure · Daliegat · Dobbe · Duiker · Eendenkooi · Galg · Gemaal · Grafheuvel · Grenspaal · Hagelkruis · Havezate · Hoeve · Hollestelle · Hoogholtje · Hunebed · Inlaat · Inundatiesluis · Kasteel · Kerkgebouw · Kwakel · Molen · Mottekasteel · Overlaat · Overweg · Pijp · Pomp · Ringwalburcht · Rolpaal · Schaapvolt · Stuw · Til · Turfput · Veenput · Verlaat · Viaduct · Vijver · Voorde · Waterpomp · Waterput · Watertoren