SpaceX

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken


SpaceX
Motto of slagzin "Revolutionizing access to space"
Oprichting 2002
Sleutelfiguren Elon Musk (CEO en CTO)
Gwynne Shotwell (President)[1]
Hoofdkantoor Hawthorne, Californië
Werknemers > 1.250 [2]
Producten Falcon 1 - lichtgewichtklasseraket (buiten gebruik)
Falcon 9 - mediumklasseraket,
Falcon Heavy - heavyliftklasseraket,
Dragon - vrachtruimteschip,
Dragon v2 - bemand ruimteschip
Sector Ruimtevaart
Website www.spacex.com
Portaal  Portaalicoon   Economie
Dragon CRS2 naderd het ISS

SpaceX (officieel Space Exploration Technologies Corp.) is een Amerikaans bedrijf voor ruimtetransport, gevestigd in Hawthorne, Californië. Het ontwikkelde de Falcon 1- en Falcon 9-raketten, met het doel deze te gebruiken als herbruikbare lanceerraketten. Het ontwikkelde ook het Dragon-ruimtetuig dat met Falcon 9-raketten in een baan om de aarde kan gebracht worden. SpaceX ontwerpt, test en produceert de meeste onderdelen zelf, waaronder de Merlin-, Kestrel-, Draco-, de SuperDraco en Raptorraketmotor.

SpaceX won in december 2008, net als Orbital Sciences Corporation (nu Orbital ATK), een Commercial Resupply Services (CRS)-contract. Dat van SpaceX is voor minstens 12 missies om goederen naar en van het Internationaal ruimtestation ISS te verzenden. Opvallend aan SpaceX is dat het veel lagere lanceerprijzen in rekening brengt dan de concurrentie en anders dan de concurrentie volledig in Amerika gebouwde raketten en ruimtevaartuigen levert.

Geschiedenis[bewerken]

SpaceX werd in juni 2002 opgericht door Elon Musk, mede-oprichter van PayPal, die tegen maart 2006 $100 miljoen ingebracht had van zijn eigen geld.[3] In eerste instantie werd de Falcon 1-lichtgewichtraket ontwikkeld. Na drie mislukte lanceringen in 2006, 2007 en 2008 met de slecht werkende Merlin-B-raketmotor, lukte het SpaceX in 2008 en 2009 met de toen nieuwe Merlin-C-raketmotoren twee maal een vracht in een baan om de aarde te brengen met een Falcon 1.

Na deze laatste Falcon 1-lancering stopte SpaceX met de Falcon 1 ten behoeve van de Falcon 9 (v1.0) die gebruik maakt van 9 Merlin-C-raketmotoren in de eerste trap.

In december 2010 werd SpaceX het eerste privébedrijf dat met succes een ruimtetuig (een Dragon) kon lanceren, in een baan om de aarde brengen en terugbrengen.[4]

Op 22 mei 2012 werd de eerste Dragon-capsule gelanceerd met als bestemming het ISS. Op 24 mei werd deze capsule aan het ISS gekoppeld door André Kuipers. Op 31 mei 2012 werd de capsule losgekoppeld van het ISS en kwam de Dragon in de Grote Oceaan neer op de coordinaten: 27N, 123E. Dit was echter een testvlucht, bedoeld om de boordsystemen te testen. Het toestel was vrijwel leeg. Een tweede vlucht vond plaats op 8 oktober 2012, waarna het toestel op 10 oktober aan het ISS koppelde.[5]

Een krachtiger raketmotor (Merlin-D) werd ontwikkeld en na vijf Falcon 9 v1.0-lanceringen werd de grotere en krachtiger Falcon 9 v 1.1 in gebruik genomen.

In april 2015 was de zesde Dragon-bevoorradingsmissie (SpaceX CRS-6). En zijn er 20 succesvolle Falcon-raketlanceringen geweest[6].


SpaceX CRS-7 launch failure.jpg Op 28 juni 2015 had SpaceX een zware tegenslag doordat de tweede rakettrap van de negentiende Falcon 9 die Dragonmissie CRS7 naar het ISS stuurde ontplofte. Hierna werden alle lanceringen lopende het onderzoek naar de oorzaak voorlopig uitgesteld.

In ontwikkeling[bewerken]

SpaceX heeft een aantal raketten, ruimtevaartuigen en gerelateerde projecten in ontwikkeling.

Falcon Heavy[bewerken]

SpaceX' Falcon raketfamilie (v.l.n.r.):
Falcon 1 met fairing
Falcon 9 v1.0 met Dragon spacecraft
Falcon 9 v1.0 met fairing (heeft nooit gevlogen)
Falcon 9 v1.1 R met Dragon spacecraft
Falcon 9 v1.1 R met fairing
Falcon 9 v1.1 met fairing
Falcon Heavy R met fairing
Falcon Heavy met fairing

Anno 2015 werkt SpaceX aan de realisatie van de heavyliftraket Falcon Heavy, de krachtigste raket sinds de Saturn V, die net als de Falcon 9 op de Merlin D-raketmotor gebaseerd is. Goed bekeken is de Falcon Heavy een Falcon 9 met drie boostertrappen [7]. De lanceringen van de Falcon Heavy zullen plaatshebben vanaf Cape Canaverals lanceerplatform 39a, waar eerder spaceshuttles en Saturnraketten werden gelanceerd[8].

Herbruikbaarheid van raketten[bewerken]

SpaceX werkt ook aan het op land laten landen van de boostertrappen van de Falcon 9 (en Falcon Heavy-raketten). Voor dit doeleinde wordt om veiligheidsredenen in eerste instantie op een platform in de oceaan geland, maar bij succes wordt de van NASA geleasede Landing Site 1 op Cape Canaveral gebruikt. Er zijn al enkele mislukte pogingen tot landing gedaan en SpaceX lijkt bij iedere poging een stap dichter bij een succesvolle landing te komen[9].

Dragon v2[bewerken]

Er wordt ook gewerkt aan een bemande versie van de Dragon, genaamd Dragon v2, die per vlucht zeven personen van en naar het ISS moet vervoeren. De Dragon v2 zal op land landen met behulp van kleine raketmotoren. In 2015 wonnen SpaceX en Boeing het Commercial Crew-contract van NASA.

Eigen lanceerbasis[bewerken]

SpaceX bouwt in Brownsville Texas een eigen lanceerinrichting. Het is de bedoeling dat alle typen SpaceX-raketten hier gelanceerd kunnen worden [10]. SpaceX leaset ook lanceerplaatsen op Cape Canaveral (platform 40 voor de Falcon 9 [11] en platform 39a voor de Falcon Heavy en bemande Falcon 9/Dragon v2-missies) en Vandeberg Airforce Base[12].

Raptor[bewerken]

SpaceX werkt voor de langere termijn aan de Raptor-raketmotor. Deze moet anders dan eerdere raketmotoren op methaangas en vloeibare zuurstof werken en de kracht van 6 Merlin D-motoren hebben. Deze raketmotoren zijn bedoeld om Mars-raketten of extreem grote ladingen mee te lanceren.

Galerij[bewerken]

Externe link[bewerken]

Noten[bewerken]

  1. "Gwynne Shotwell: Executive Profile & Biography", Business Week, 8 juli 2011. Geraadpleegd op 8 juli 2011.
  2. Space Exploration Technologies Corporation (31 januari 2011). SpaceX Continues Rapid Growth With New Office in Chantilly Virgina. Persbericht. Geraadpleegd op 8 juli 2011.
  3. Wayne, Leslie. "A Bold Plan to Go Where Men Have Gone Before", New York Times, 5 februari 2006. Geraadpleegd op 8 oktober 2009.
  4. Bates, Daniel. "Mission accomplished! SpaceX Dragon becomes the first privately funded spaceship launched into orbit and guided back to earth", The Daily Mail, 9 december 2010. Geraadpleegd op 8 juli 2011.
  5. Vrachtschip bij ISS Telegraaf.nl, geraadpleegd op 10 oktober 2012
  6. http://spacexstats.com/previous.php SpaceX Stats - previous launches
  7. De Falcon Heavy op de wesite van SpaceX
  8. Spaceflight Insider over de verbouwing van LC39a
  9. SpaceX over herbruikbaarheid van raketten
  10. artikel over SpaceX' Brownsville Spaceport
  11. http://www.spacex.com/media-gallery/detail/1662/991 SpaceX LC40
  12. http://www.spacex.com/about/capabilities SpaceX - Capabilities & Services