Uithuizen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Uithuizen
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Uithuizen Wapen van Uithuizen
(Details) (Details)
Uithuizen (Groningen)
Uithuizen
Situering
Provincie Vlag Groningen (provincie) Groningen
Gemeente Vlag Het Hogeland Het Hogeland
Coördinaten 53° 24′ NB, 6° 41′ OL
Algemeen
Oppervlakte 3,7 km²
Inwoners (BAG, 2019) 5.400[1]
(1.459 inw./km²)
Overig
Postcode 9980 - 9981
Netnummer 0595
Woonplaatscode 3483
Foto's
De Menkemaborg in Uithuizen
De Menkemaborg in Uithuizen
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Uithuizen (Gronings: Oethoezen) is de hoofdplaats van de gemeente Het Hogeland in de provincie Groningen in Nederland. Tot 1979 was Uithuizen een zelfstandige gemeente, in dat jaar werd het met de voormalige gemeente Uithuizermeeden samengevoegd tot Hefshuizen. Deze laatste gemeente werd in 1990 uitgebreid met de gemeenten Usquert, Warffum en Kantens. In 1992 werd de naam van de gemeente veranderd in Eemsmond.

De plaats ligt aan het uiteinde van het Boterdiep en heeft een station aan de spoorlijn van Groningen naar Eemshaven.

De naam betekent: huizen uit de wierde, dat wil zeggen de eerste huizen die niet op, maar naast de wierde Brunwerd zijn gebouwd. Brunwerd kreeg hierdoor de naam Oldorp (het oude dorp).

De kern van Uithuizen bestaat uit een langgerekte wierde die vanouds Oprijp werd genoemd.

Bij Uithuizen hebben de steenhuizen en borgen Almersma, Aylbada, Engersum, Ringeweer en Takuma gestaan. De belangrijkste borg was echter de nog altijd bestaande Menkemaborg.

Bezienswaardigheden[bewerken | brontekst bewerken]

  • In Uithuizen staat de Menkemaborg, de best bewaarde borg in het Groninger landschap en de laatste die Uithuizen nog rijk is.
  • De Hervormde Jacobikerk (13e eeuw) te Uithuizen huist een van de best bewaard gebleven orgels van Arp Schnitger, het Arp Schnitgermonument herinnert aan deze orgelbouwer.
  • De Jacobus de Meerderekerk (1860) is de oudste neogotische kerk van Groningen.
  • Verder valt er te bezichtigen de koren- en pelmolen De Liefde, gebouwd in 1866. De voorganger van deze molen wordt reeds vermeld in de 15e eeuw; ook de 16e eeuw zijn meerdere vermeldingen bekend.
  • De directe omgeving rond Uithuizen laat verder de grote (meest vergane) glorie zien van de Ommelander landbouw door de vele grote herenboerderijen die Uithuizen rijk is.
  • Het Museum Eddy Roos
  • De haven in het centrum van Uithuizen

Rijksmonumenten[bewerken | brontekst bewerken]

Geboren in Uithuizen[bewerken | brontekst bewerken]

Sport en recreatie[bewerken | brontekst bewerken]

  • Door deze plaats loopt de Europese wandelroute E9, ter plaatse ook Noordzeepad of Wad- en Wierdenpad geheten.
  • De Jacobus de Meerderekerk is het startpunt van het Jacobspad naar Hasselt, eerste deel van de pelgrimsroute vanuit Groningen en Drenthe naar Santiago de Compostella.
  • Uithuizen kent ook een voetbalvereniging: Noordpool UFC.
  • Uithuizen kent momenteel 2 fanfares: Christelijke Muziekvereniging 'De Bazuin' en Arbeidersmuziekvereniging 'Opwaarts'.
  • In 2020 wordt de bouw van de haven in Uithuizen afgerond, hierdoor kunnen bootjes straks aanmeren in het centrum. Door de nieuwe haven ontstaat er extra horeca.

Voormalige gemeente[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente Uithuizen bestond tot 1979 uit de dorpen, gehuchten en buurtschappen: Bovenhuizen, Katershorn, 't Lage van de Weg, Moeshorn, Oldorp, Oudedijk en Valom (gedeeltelijk). Sinds 2019 is Uithuizen onderdeel van gemeente Het Hogeland.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Uithuizen van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.