Naar inhoud springen

Yorkritus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf York Ritus)
Gradenstelsel Yorkritus

De Yorkritus (Engels: York Rite, ook wel American Rite) is een verzamelnaam voor een aantal maçonnieke graden en orden die voornamelijk in Noord-Amerika worden beoefend. Het systeem bestaat naast de basisgraden van leerling, gezel en meester uit drie afzonderlijke groepen graden: de Royal Arch, de Royal and Select Masters en de Knights Templar. In de Verenigde Staten vormt de Yorkritus samen met de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus het belangrijkste systeem van hogere graden.

Waar bijvoorbeeld bij de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus en de Franse Ritus alle aanvullende graden in één hiërarchisch systeem met een centrale autoriteit worden samengevoegd, is dit bij de Yorkritus niet het geval. Elke groep van graden kent eigen organisaties en bijbehorend lidmaatschap, hoewel zij ritueel en historisch op elkaar voortbouwen. Het is dan ook mogelijk dat een vrijmetselaar slechts is ingewijd in de graden van een of twee van de verschillende groepen.[1]

De naam York Rite verwijst symbolisch naar de stad York in Engeland, die in maçonnieke overlevering wordt beschouwd als een vroeg centrum van de vrijmetselarij. Zo verwijst een bekende legende naar een bijeenkomst van metselaars in York in het jaar 926 ten tijde van koning Athelstan. Hoewel dit verhaal historisch niet verifieerbaar is, speelde het een belangrijke rol in de maçonnieke traditievorming en identiteitsconstructie.

De term York Rite ontstond in de negentiende eeuw in de Verenigde Staten als verzamelnaam voor een aantal Angelsaksische aanvullende graden. Hij werd vooral gebruikt om deze traditie te onderscheiden van de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus, die in dezelfde periode een eigen uitgebreid gradenstelsel ontwikkelde. Buiten Noord-Amerika wordt de term minder frequent gebruikt; internationaal spreekt men soms ook van de American Rite.[1]

Geschiedenis

[bewerken | brontekst bewerken]

Engelse achtergrond

[bewerken | brontekst bewerken]

De afzonderlijke onderdelen van de Yorkritus zijn geworteld in de achttiende-eeuwse Britse vrijmetselarij. In deze periode ontstonden verschillende aanvullende graden naast de drie symbolische graden van de ambachtelijke loge.

Van bijzonder belang was de ontwikkeling van de Royal Arch. Een van de vroegste gedocumenteerde verwijzingen naar deze graad dateert uit 1743, toen zij werd genoemd bij een processie van leden van Lodge No. 21 in Youghal in Ierland. Vanuit Ierland verspreidde de Royal Arch zich naar Engeland, waar zij een centrale rol ging spelen in het conflict tussen de twee rivaliserende grootloges: de zogenoemde Moderns (opgericht in 1717) en de Antients (opgericht in 1751).

Thomas Smith Webb

De Antients beschouwden de Royal Arch als een vierde graad van de oorspronkelijke vrijmetselarij en zagen haar als onderdeel van hun ritueel. De Moderns stonden aanvankelijk terughoudender tegenover de graad. Dit verschil vormde een van de struikelblokken bij de vereniging van beide grootloges in 1813, die leidde tot de oprichting van de United Grand Lodge of England. Het compromis dat daarbij werd bereikt, luidde dat de pure antient freemasonry bestaat uit drie graden en niet meer, maar uitdrukkelijk inclusief de Holy Royal Arch.[2]

Verspreiding naar Noord-Amerika

[bewerken | brontekst bewerken]

De aanvullende graden verspreidden zich in de tweede helft van de achttiende eeuw naar de Britse kolonies in Noord-Amerika, onder meer via militaire loges die bij regimenten waren ingesteld. Na het begin van de Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog in 1775 ontwikkelde de vrijmetselarij in de Verenigde Staten zich grotendeels onafhankelijk van de Britse rivaliteit.

Een belangrijke rol in de ordening en verspreiding van deze graden speelde de Amerikaanse vrijmetselaar Thomas Smith Webb (1771–1819)[3]. In 1797 publiceerde hij The Freemason's Monitor, or Illustrations of Masonry, een invloedrijk werk dat de Amerikaanse rituele praktijk systematiseerde. Een belangrijke basis voor zijn werk was Illustrations of Masonry, geschreven door de vooraanstaande Britse vrijmetselaar en auteur William Preston (1742-1818)[4] en uitgegeven in 1772.

In de loop van de negentiende eeuw groeide zo een gestructureerd systeem van aanvullende orden, dat in de Verenigde Staten bekend werd als de Yorkritus. Het bijbehorende rituaal - de vastlegging van de werkwijze van de ritus - staat bekend als het Preston-Webb rituaal.

Graden

[bewerken | brontekst bewerken]

De Yorkritus bestaat uit de symbolieke of basisgraden en drie groepen hogere graden of gradenstelsels. Gezamenlijk vertellen zij een ritueel verhaal rond de bouw, verwoesting en wederopbouw van de Tempel van Salomo.

Basisgraden

[bewerken | brontekst bewerken]

De basisgraden van leerling, gezel en meester worden verleend in symbolieke of "blauwe" loges. Deze zijn in de Verenigde Staten georganiseerd in Grand Lodges per Amerikaanse staat, er is geen overkoepelend orgaan.

Royal Arch

[bewerken | brontekst bewerken]
Triple Tau, een traditioneel embleem van de Royal Arch .

De eerste groep van graden na de basisgraden is die van de Royal Arch, ook wel capitular degrees genoemd. De rituele achtergrond van dit hogere gradenstelsel is het oudtestamentische gegeven van de herbouw van de Tempel van Salomo.

Binnen de Royal Arch worden doorgaans vier graden verleend:

  • Mark Master Mason – in meerdere opzichten een uitbreiding van de graad van gezel
  • (Virtual) Past Master – vanwege de traditionele voorwaarde dat een vrijmetselaar eerst een Voorzittend Meester van een symbolieke loge moet zijn geweest voor hij kan worden toegelaten tot de Royal Arch, wordt deze graad toegekend
  • Most Excellent Master – hierin speelt de voltooiing van de Tempel van Salomo een belangrijke rol
  • Royal Arch Mason (of Holy Royal Arch) – de centrale graad.

De Royal Arch vormt het kernonderdeel van de Yorkritus en is doorgaans een voorwaarde voor deelname aan de overige onderdelen.

Binnen de Verenigde Staten is er per Amerikaanse staat een - zelfstandig - Grand Chapter wat de toepassing van het gradenstelsel overziet. Daarbuiten is er doorgaans per land of per regio een Grand Chapter. Een overkoepelend orgaan is het General Grand Chapter of Royal Arch Masons International[5]

De graad van Mark Master Mason wordt in Engeland - maar ook daarbuiten - verleend door de zelfstandige Order of Mark Master Masons. De graad van Royal Arch Mason kent als equivalent de Royal Arch ritus zoals deze onder meer vanuit de United Grand Lodge of England wordt toegepast.

Royal and Select Masters

[bewerken | brontekst bewerken]
Embleem Royal and Select Masters

De tweede groep van graden is die van Royal and Select Masters, ook wel cryptic degrees genaamd. De benaming cryptic verwijst naar de crypte of ondergrondse ruimte die centraal staat in de rituele symboliek: de geheime gewelven onder de Tempel van Salomo, aangelegd om heilige kennis te bewaren. In sommige jurisdicties kan dit gradenstelsel worden overgeslagen voor aanname bij de Knights Templar.

De gebruikelijke graden zijn:

  • Royal Master – met als symboliek de zoektocht naar het verloren woord;
  • Select Master – over de aanleg van de geheime gewelven;
  • Super Excellent Master – een aanvullende graad over trouw en integriteit.

Binnen de Verenigde Staten is er per Amerikaanse staat een - zelfstandig - Grand Council wat de toepassing van het gradenstelsel overziet. Daarbuiten is er doorgaans per land of per regio een Grand Council. Een overkoepelend orgaan is het General Grand Council of Cryptic Masonry International[6].

Al deze graden worden - samen met de graad van Most Excellent Master uit de Royal Arch groep - in Engeland - maar ook daarbuiten - verleend door de zelfstandige Order of Royal and Select Masters.

Knights Templar

[bewerken | brontekst bewerken]
Embleem van de Knights Templar

De derde en laatste groep van graden is die van de Knights Templar, ook wel chivalric degrees of ridderlijke graden genaamd. Deze graden putten uit de middeleeuwse riddersymboliek en verwijzen veelvuldig naar de kruistochten om het Heilige Land te gaan bevrijden van de ongelovigen. Dit onderdeel onderscheidt zich door een uitgesproken christelijke symboliek en kandidaten hiervoor moeten het christelijk geloof belijden.

De gebruikelijke graden zijn:

  • Illustrious Order of the Red Cross – over de voorbereiding op de bouw van de Tweede Tempel;
  • Order of Malta – gebaseerd op de geschiedenis van de Hospitaalridders;
  • Order of the Temple – de bekroning van de Yorkritus, met een christelijke interpretatie van de maçonnieke symboliek.

Binnen de Verenigde Staten is er per Amerikaanse staat een Grand Commandery welke de toepassing van het gradenstelsel overziet. Daarbuiten is er doorgaans per land of per regio een Grand Commandery. In afwijking van de andere twee groepen leggen de Grand Commanderies in de Verenigde Staten wel verantwoording af aan een nationaal orgaan, het Grand Encampment of Knights Templar of the United States of America[7].

Het gradenstelsel heeft als equivalent de Knights Templar (Orden van de Tempel), een zelfstandige orde die in Engeland - maar ook daarbuiten - werkzaam is.

Honorary bodies

[bewerken | brontekst bewerken]

Naast de eerder genoemde graden kent de Yorkritus ook nog een aantal zogeheten honorary bodies. Dit zijn aanvullende gradenstelsels waarvan het lidmaatschap alleen op uitnodiging is, en waarvoor vrijmetselaars in aanmerking komen die een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de ontwikkeling en instandhouding van de Yorkritus. Het aantal honorary bodies kan enigszins verschillen per obediëntie, de algemeen voorkomende zijn:

  • Allied Masonic Degrees
  • Order of Knight Masons
  • Order of Saint Thomas of Acon
  • York Rite Sovereign College
  • Knights of the York Rite Cross of Honor
  • Holy Royal Arch Knight Templar Priests
  • Red Cross of Constantine

Toepassing

[bewerken | brontekst bewerken]

De Yorkritus wordt voornamelijk beoefend in de Verenigde Staten, waar de basisgraden worden verleend binnen de Grand Lodge van elke Amerikaanse staat. Daarnaast vormt de ritus er - samen met de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus - het belangrijkste systeem van aanvullende graden. De ritus wordt eveneens beoefend binnen de Prince Hall vrijmetselarij. Ook in Canada, Australië en andere landen met een sterke Angelsaksische maçonnieke traditie zijn obediënties actief die de Yorkritus beoefenen.

In Europa komt de Yorkritus sporadisch voor, een (incompleet) overzicht:

In Engeland zelf bestaat geen Yorkritus als zodanig: de Royal Arch wordt er beheerd door de United Grand Lodge of England als onderdeel van reguliere vrijmetselarij. De Royal and Select Masters en de Knights Templar bestaan er als zelfstandige ordes. De term Yorkritus is daarom in de eerste plaats een Noord-Amerikaans begrip.

Zie ook

[bewerken | brontekst bewerken]
[bewerken | brontekst bewerken]

Appendix

[bewerken | brontekst bewerken]
Zie de categorie York Rite van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Yorkritus&oldid=71864024"