's-Gravenzande

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
's-Gravenzande
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van 's-Gravenzande
's-Gravenzande
's-Gravenzande
Situering
Provincie Zuid-Holland
Gemeente Westland
Coördinaten 52° 0′ NB, 4° 10′ OL
Algemeen
Inwoners (1 januari 2009) 19.428
Overig
Postcode 2690 - 2694
Netnummer 0174
Belangrijke verkeersaders N211 N220
Opgegaan in Westland (gemeente) in 2004
Detailkaart
Locatie in de gemeente Westland
Locatie in de gemeente Westland
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Marktplein
's-Gravenzande op een kaart uit 1712

's-Gravenzande is een stad met 19.428 inwoners in het Westland, in de gemeente Westland (provincie Zuid-Holland). Het is tevens de grootste plaats in de gemeente.

Geschiedenis[bewerken]

's-Gravenzande (Op z'n Westlands: Breeje Durp) heeft als enige plaats in het Westland een historie als stad: het kreeg in 1246 stadsrechten van graaf Willem II van Holland, die er net als zijn vader graaf Floris IV geregeld verbleef. Aan het grafelijk hof heeft 's-Gravenzande de helft van zijn naam te danken. Het element -zande verwijst naar de verzande Maasmonding, waarbij het stadje ontstaan is.

's-Gravenzande was en is een marktplaats: het centrum bestaat uit een aantal grotere en kleinere pleinen (onder andere het Marktplein en het Graaf Florisplein). Het was tevens een bedevaartplaats: gravin Machteld van Brabant, de moeder van Willem II, had aan de kerk die zij er had laten bouwen een Madonnabeeld geschonken waaraan wonderen werden toegeschreven. Het Klooster Maria Magdalena in Bethanië was van 1266 tot 1582 gevestigd in de stad.

Tot 1 januari 2004 was 's-Gravenzande een zelfstandige gemeente met daarin ook het dorp Heenweg. Daarna is het met buurgemeenten opgegaan in de nieuwe gemeente Westland door de gemeentelijke herindeling Westland. Tot 1914 behoorde ook Hoek van Holland tot de gemeente 's-Gravenzande.

Monumenten[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook de Lijst van rijksmonumenten in 's-Gravenzande
Nuvola single chevron right.svg Zie ook de Lijst van gemeentelijke monumenten in 's-Gravenzande

Vanaf de dertiende eeuw tot het midden van de 19e eeuw stonden in 's-Gravenzande twee korenmolens, de "voormolen" en de "achtermolen". Tegenwoordig staat als enige de Molen van Maat, die sinds 2002 weer in bedrijf is.

De Dorpskerk is een hallenkerk uit begin 19e eeuw die de verwoeste kerk uit de 14e eeuw verving. Onder andere door een schenking van koning Willem I was het mogelijk deze kerk te bouwen. In 1816 werd hij ingewijd.

De Heilige Lambertuskerk ligt verscholen onderaan de Maasdijk vlak bij het dorpje Heenweg. De kerk is in 1872-1873 gebouwd door jonkheer A.J.A. van Rijckevorsel. Het interieur is neogotisch. Boven de ingang staat een beeld van Sint Lambertus.

In en om het dorp staan vrij veel goedbewaarde kleine villa's in art-decostijl, veelal versierd met glas-in-lood, geglazuurde stenen of dakpannen en opvallende gebogen of vooruitspringende daklijsten.

De moderne katholieke kerk De Hoeksteen is ongeveer in dezelfde stijl gebouwd als de kleine villa's in 's-Gravenzande. De Hoeksteen, in 1975 door de toenmalige bisschop Simonis ingewijd, is de kerk van de parochie Onze Lieve Vrouw Tenhemelopneming.

Voorzieningen[bewerken]

Sport[bewerken]

  • Dansen en turnen wordt gedaan bij de OKK (Oefening Kweekt Kunst) in de Westlandhal en in de gymzalen van de oude PWA school en van het ISW aan de Gasthuislaan.
  • Korfbal wordt gespeeld bij de christelijke korfbalvereniging ONDO.
  • Voetbal wordt gespeeld bij FC 's-Gravenzande, de nieuwe fusieclub van de zaterdagverenigingen 's-Gravenzandse SV (in de volksmond De Sport) en de 's-Gravenzandse VV (lokaal bekend als Rood-Wit). De verenigde voetbalclub heeft zo'n 1700 leden en speelt in het Juliana Sportpark.
  • Tennis wordt gespeeld bij LTC 's-Gravenzande en speelt in het Noviflora Tennispark.
  • Racket & Party Centrum 's-Gravenzande, hier zijn 4 indoor tennisbanen en 4 squashbanen.
  • Volleybal wordt gespeeld bij Monza. Monza is voortgekomen uit een fusie tussen GVC uit 's-Gravenzande en Mov'Over uit Monster.
  • jeu-de-boules wordt gespeeld bij 's-Gravenboules.
  • Zwembad Maesemunde.
  • Sporthal de Westlandhal.
  • De schietvereniging van 's-Gravenzande is gevestigd aan de Koningin Julianaweg.

Media[bewerken]

In 's-Gravenzande bevinden zich twee media organisaties.Aan de Van de Kest Wittensstraat is de studio van het radio- en tv-station WOS gevestigd, waar 24 uur per dag radio & tv wordt uitgezonden. Aan de Fultonstraat 4 zijn de studio's van VJG TV-Producties en de Tv studio van RITV (Regionale Internet Televisie) gevestigd. ,

Natuur[bewerken]

Het Staelduinse Bos is sinds 1987 in beheer bij de stichting het Zuid-Hollands Landschap. In het bos is het bezoekerscentrum d´Oude Koestal gevestigd, waar informatie over de natuur in dit gebied is te vinden.

De Banken is een 90 ha. groot duingebied met twee laaggelegen natte duinvalleien.

Strand[bewerken]

's-Gravenzande heeft een breed 3 kilometer lang zand strand met 3 strandopgangen: Arendsduin, Beukel en Vlugtenburg. Slag Arendsduin is de meest noordelijke en ligt tegen de plaats Monster aan. Slag Beukel is de grootste strandopgang van 's-Gravenzande, en slag Vlugtenburg is de meest zuidelijke tegen Hoek van Holland aan. In 2009 werd het strand van gemeente Westland uitgeroepen tot 'Schoonste Strand van Nederland'.

Bezienswaardigheden[bewerken]

  • De Spaansche Vloot, horecagelegenheid en voormalige herberg uit 1700
  • Oranjesluis, sluis met sluiswachterswoning aan de Maasdijk uit 1676
  • Raadhuis, voormalige raadhuis van 's-Gravenzande uit 1869

Wijken en buurten[bewerken]

  • Centrum
  • Edelstenenwijk
  • Heenweg
  • Nieuwe Vaart
  • Oostzijde
  • Oudeland
  • Teylingen (industrieterrein)
  • Tuinveld (nieuwbouw)
  • Vreeburgh
  • Vreelande
  • Zandevelt

Geboren in 's-Gravenzande[bewerken]

Blik vanaf de duinen over de kassen naar 's-Gravenzande

Bekende (voormalige) inwoners van 's-Gravenzande[bewerken]

Zie ook[bewerken]