Baryonyx
| Baryonyx | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||
|
|||||||||||||||
| Geslacht | |||||||||||||||
| Baryonyx Charig & Milner, 1987 |
|||||||||||||||
| Typesoort | |||||||||||||||
| Baryonyx walkeri | |||||||||||||||
 |
|||||||||||||||
| Replica | |||||||||||||||
Afbeeldingen Baryonyx op  Wikimedia Commons
|
|||||||||||||||
Baryonyx op  Wikispecies
|
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
Baryonyx is een geslacht van vleesetende theropode dinosauriërs uit wat tegenwoordig Groot-Brittannië heet, dat leefde in het vroege Krijt (Barremien).
Inhoud |
Naamgeving [bewerken]
De typesoort Baryonyx walkeri werd in januari 1983 ontdekt in de Smokejacks Pit in het Wallis Wood, te Ockley bij Dorking in Surrey en in 1986 beschreven door Alan Charig en Angela Milner. De geslachtsnaam is afgeleid van het Klassiek Griekse bary en onyx: "zware klauw", de soortaanduiding eert de ontdekker, de amateurpaleontoloog William J. Walker.
Vondst [bewerken]
Het fossiel, holotype BMNH R.9951, bestaat uit het voorste deel van een schedel, de halswervels, enkele ruggenwervels, een staartwervel, ribben, buikribben, de voorste ledematen inclusief schoudergordel, delen van het bekken, een stuk linkerdijbeen en kuitbeen, een stuk rechterdijbeen en sprongbeen, en verschillende voetbeenderen.
Beschrijving [bewerken]
Het ongeveer twaalf meter lange dier heeft de kenmerkende bouw van de Theropoda maar veel langere armen. Deze dragen aan de duim een grote klauw van ongeveer dertig centimeter lang. De nek en schedel zijn ook afwijkend van de andere theropoden. Ten eerste staat de nek niet in een S-vorm zoals bij veel andere theropoden. Ten tweede lijkt de 1.20 meter lange schedel op die van een krokodil en heeft hij rechte, kegelvormige, tanden. De stijve staart en wat langere kop zijn ook kenmerken voor de Baryonyx. De staart was voornamelijk om het evenwicht te bewaren als dit dier voorover gebogen stond om vissen te vangen, het hoogste punt is dan ook de 2,5 meter hoge heup.
Leefwijze [bewerken]
Door de grote klauw en krokodilachtige schedel vermoedt men dat Baryonyx een viseter was. Vaak wordt hij wadend in een rivier of vijver afgebeeld, met zijn lange kaken en grote klauw vis uit het water vissend. Er zijn echter resten van Iguanodon, een grote plantenetende dinosauriër, in zijn maagstreek gevonden. Mogelijk was het dus ook een aaseter die met zijn lange kaken diep in een karkas kon komen, of zelfs een dodelijk roofdier dat prooidieren met zijn grote duimklauwen te lijf ging. Er zijn kleinere theropoden die soorgelijke klauwen aan hun voeten voor soortgelijke doeleinden gebruikten: bekendheden als Deinonychus en Velociraptor bijvoorbeeld.
Taxonomie [bewerken]
Baryonyx werd vroeger vanwege zijn unieke kenmerken in een aparte familie Baryonychidae geplaatst. Tot voor kort was hij daar alleen. In 1996 werd de sterk op hem lijkende Irritator gevonden, en in 1998 kwam daar ook Suchomimus bij. Tegenwoordig is de taxonomische positie van Baryonyx gedefinieerd als behorende tot de Baryonychinae, de zustergroep van de Spinosaurinae waartoe Spinosaurus behoort, beide onderverdelingen van de Spinosauridae, een onderverdeling van de Spinosauroidea.
