Jezusmythe

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De Jezusmythe is een term waarmee theorieën worden aangeduid die betogen dat de persoon die het christendom (en in zekere zin ook de islam) Jezus noemt, niet echt bestaan heeft. (Mythe betekent in dit verband dat het verhaal van Jezus fictie is.)

De theorie betoogt dat het levensverhaal van Jezus in de evangeliën mythologisch parallel loopt aan die van de mysteriecultussen, zoals het mithraïsme en verschillende mythes van Leven-Dood-Wedergeboorte godheden (buiten- en bovennatuurlijk). Dit kan erop duiden dat het Jezus-personage een euhemerisme is, of samengesteld uit verschillende gedeeltes van oude mythologie. Een alternatieve visie op de Jezusmythe houdt het ook voor mogelijk dat Jezus een fictioneel personage is, samengesteld uit personen die wel echt bestaan hebben.

Geschiedkundige en theoloog Bruno Bauer stelde de theorie in de 19e eeuw als eerste voor. Bauer stelde dat Jezus in de tweede eeuw is ontstaan uit de samensmelting van Joodse, Romeinse en Griekse religieuze opvattingen.

Hoewel de meeste publicaties op dit gebied nauwelijks wetenschappelijk niveau hebben, zijn er serieuze pogingen om een Jezusmythetheorie wetenschappelijk acceptabel te maken. Volgens prominent Jezusmythicus Richard Carrier is er "een handvol geleerden met kwalificaties binnen deze discipline" die menen dat Jezus niet bestaan heeft, maar de meeste geleerden (zoals Bart D. Ehrman) volgen "nog steeds de oude traditionele opvatting dat er een historische Jezus is geweest."[1] Met name Robert M. Price en Richard Carrier verdedigen de opvatting dat Jezus nooit bestaan heeft.[2][3][4][5][6]

De redenering die onder andere Carrier verdedigt is deze: dat Paulus enkel schrijft over Jezus als over een spirituele of geestelijke persoon, zoals binnen de gnostiek; dat het in die tijd gebruikelijk was om in dergelijke spirituele verlossers te geloven; dat het Marcusevangelie deze spirituele verlosser een aards leven gaf, onder meer op basis van bestaande mythologische geschiedenissen; en dat het in die tijd niet ongewoon was om een dergelijke aardse biografie te schrijven over een fictief persoon.

Over de betekenis van het fragment Jakobus, de broer van de Heer, uit de brief van Paulus, schrijft Carrier dat het onwaarschijnlijk is dat Paulus een biologische broer bedoelt, onder meer omdat uit het N.T. duidelijk blijkt dat broer van de Heer een gebruikelijke benaming was voor medechristenen.[7] Over de suggestie dat de vroegste christenen geen vernederende kruisdood zouden hebben verzonnen voor hun messias, schrijft Carrier dat geloof in een gekruisigde martelaar (zoals ook Johannes de Doper) juist aantrekkingskracht had voor bepaalde bevolkingsgroepen, vooral als deze vervolgens door God werd opgewekt en verheerlijkt.[8]

Ook verdedigen Carrier en anderen dat er geen primaire bronnen bestaan die het bestaan van een historische Jezus ondersteunen, en überhaupt geen buiten-Bijbelse bronnen uit de eerste eeuw; het Testimonium Flavianum wordt door hen beschouwd als een latere toevoeging of vervalsing. Gezien de mate waarin bronnen uit die tijd bewaard zijn gebleven, is het volgens hen zeer aannemelijk dat dergelijke bronnen wel zouden bestaan als een historische Jezus daadwerkelijk had geleefd. De alternatieve hypothese dat Jezus niet echt heeft geleefd, maar is verzonnen, past volgens hen daarom beter bij de historische bronnen.

Boeken over de Jezusmythe[bewerken]

  • The Ruins, or, Meditation on the Revolutions of Empires and the Law of Nature - Constantin-François Volney (1796)
  • Christus und die Cäsaren - Bruno Bauer (1877)
  • Pagan Christs - John Robertson (1903)
  • The Historical Jesus - John Robertson (1916)
  • Did Jesus Ever Live --- or Is Christianity Founded Upon a Myth - Historicus, (pseudoniem van Jacob Benjamin, 1972)
  • The Survival of the Pagan Gods - Jean Seznec (1972)
  • Jezus de Nazoreeër. Een studie over de historiciteit van Jezus en de oorsprong van het christendom - Pierre Krijbolder (1976)
  • The Historical Evidence for Jesus - G.A. Wells (1982)
  • The Dead Sea Scrolls and the Christian Myth - John M. Allegro (1992)
  • The Jesus Myth - G.A. Wells (1999)
  • Jesus: One Hundred Years Before Christ: A Study in Creative Mythology - Alvar Ellegård (1999)
  • The Jesus Mysteries: Was the 'Original Jesus' a Pagan God? - Timothy Freke & Peter Gandy (1999)
  • The Crucial Bridge: The Elijah-Elisha Narrative as an Interpretive Synthesis of Genesis-Kings and a Literary Model for the Gospels - Thomas L. Brodie (2000)
  • Deconstructing Jesus - Robert M. Price (2000)
  • The Incredible Shrinking Son of Man: How Reliable is the Gospel Tradition? - Robert M. Price (2003)
  • The Roman Origins of Christianity - Joseph Atwill (2003)
  • Caesar's Messiah: The Roman Conspiracy to Invent Jesus - Joseph Atwill (2005)
  • The Pagan Christ:Recovering the Lost Light - Tom Harpur (2005)
  • The Messiah Myth: The Near Eastern Roots of Jesus and David - Thomas L. Thompson (2005)
  • War Jesus Caesar?: Eine Suche nach dem römischen Ursprung des Christentums - Francesco Carotta (2009)
  • Proving History. Bayes's Theorem And The Quest For The Historical Jesus - Richard Carrier (2012)
  • On the Historicity of Jesus: Why We Might Have Reason for Doubt - Richard Carrier (2014)

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Seth Andrews. TTA Podcast 101 - Did Jesus Exist (with Dr. Richard Carrier). The Thinking Atheist Geraadpleegd op 30 april 2014 (11:52–12:26)
  2. G. A. Wells, The Jesus Myth, Open Court, 1998.
  3. Robert M. Price, Deconstructing Jesus, Promotheus Books, 2000.
  4. Robert M. Price, The Christ-Myth Theory And Its Problems, American Atheist Press, 2012.
  5. Richard Carrier, Proving History: Bayes's Theorem and the Quest for the Historical Jesus, Promotheus Books, 2012.
  6. Richard Carrier, On the Historicity of Jesus, Sheffield Phoenix Press, 2014.
  7. Richard Carrier.
  8. Richard Carrier.