León (Spanje)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
León
Gemeente in Spanje Vlag van Spanje
Bandera de León (ciudad).svg   Escudo de León (ciudad).svg
León (Spanje)
León (Spanje)
Situering
Autonome regio Castilië en León Flag of Castilla y León.svg
Provincie León
Coördinaten 42° 35' NB, 5° 34' WL
Algemeen
Oppervlakte 39 km²
Inwoners (1-1-2012) 131680 (3376 inw/km²)
Overig
Postcode(s) 24001- 24010
Provincie- en gemeentecode 24.089
Ayuntamiento de León
Detailkaart
Ligging in León
Ligging in León
Portaal  Portaalicoon   Spanje
Palacio de los Guzmanes

De stad León is een gemeente en de hoofdstad van de provincie León in de autonome gemeenschap van Castilië en León, in het noordwesten van Spanje. León ligt op 841 meter hoogte op de Spaanse hoogvlakte en is met 136.414 inwoners de grootste stad van de provincie, die ongeveer een half miljoen inwoners telt. Stad en ommelanden samen hebben zo'n 200.000 inwoners.

León is bekend om zijn gotische kathedraal en andere monumentale gebouwen, waaronder de romaanse Real Colegiata de San Isidoro, het Botines Huis (van de architect Antoni Gaudí); en het platereske San Marcos. León is ook bekend om zijn traditionele "fiestas", zoals Pasen. De Leonese processies zijn officieel uitgeroepen tot Internationale Bezienswaardigheid, en heel wat mensen uit binnen- en buitenland bezoeken León met Pasen om die te bewonderen.

Geschiedenis[bewerken]

León werd gesticht in de 1e eeuw v.Chr. door het Romeinse legioen Legio VI Victrix. In 68 n.Chr. richtte de Legio VII Gemina een vast legerkamp op dat later de oorsprong van de stad werd. Haar moderne naam komt uit het Latijnse Legio VII Gemina voort (Itin. Ant. p. 395; Λεγίων ζ Γερμανική, Ptol. ii. 6. § 30), van het door Galba (tussen de Iberiërs) gerekruteerde Romeinse legioen, dat vast gevestigd was op de huidige locatie van de stad, om de omgeving van de wilde bewoners van de bergen uit Asturië en Cantabrië te beschermen. Het beschermen van het goud dat in de provincie (streek van Las Médulas) voor Rome gewonnen werd was ook een belangrijke taak van dit legioen (Dion Cass. iv. 24; Tac. Hist. ii. 11, iii. 25; Suet. Galba, 10.). Tacitus geeft dit legioen de bijnaam Galbiana, om het verschil met de oude Legio VII Claudia duidelijk te maken, maar deze naam is niet terug te vinden in de oude teksten. Het legioen kreeg de naam Gemina vanwege de door Vespasianus uitgevoerde vermenging met één van de Germaanse legioenen, waarschijnlijk de Legio I Germanica. De volledige naam was Legio VII Gemina Felix.

De geschiedenis van de stad na het Romeinse Keizerrijk komt in het algemeen overeen met die van het Koninkrijk León. Het kamp van het legioen in Asturië groeide uit tot een belangrijke stad, die de aanvallen van de Visigoten (West-Goten) weerstond tot 586 n.Chr. In dat jaar werd de stad door Leovigild veroverd. León was een van de weinige steden die van de Visigoten haar fortificaties mocht behouden. Hetzelfde fort dat de Romeinen hadden opgericht om de vlakte te beschermen tegen de inwoners van de bergen werd tijdens de gevechten tegen de Moorse overweldigers een post om de bergen te beschermen, als laatste toevlucht van de Spaanse onafhankelijkheid. Toch viel de stad in handen van de Moren bij de eerste aanval in 712, en het werd pas teruggewonnen door Ordoño I van Asturië in 850.

Rond 846 probeerde een groep mozaraben (christenen die niet gevlucht waren voor de Moren en dus nog in het Moorse gedeelte van Iberia woonden) de stad opnieuw te bewonen, maar een Moorse aanval deed hun poging mislukken. In 856, onder de christelijke koning Ordoño I, werd een nieuwe poging ondernomen om de stad te bevolken, die deze keer wel succesvol bleek. Ordoño II van León maakte van León de hoofdstad van zijn Koninkrijk Asturië, dat (in 914) hernoemd werd tot Koninkrijk León, en León werd de belangrijkste stad in het christelijke gedeelte van Iberia.

León werd door Al-Mansoer in 987 geplunderd, en daarna herbouwd en herbevolkt door Alfonso V, die een fuero (een soort lokale grondwet) voor de stad in 1017 regelde, waardoor het economische leven (inclusief de marktwerking) gereguleerd werd. León was ook een belangrijke halte voor pelgrims in de route naar Santiago de Compostella. De buitenwijken voor handel en ambachten groeiden snel en na de 13e eeuw begonnen deze invloedrijk te worden in de gemeente. León werd een voorspoedige stad tijdens de Vroege Middeleeuwen, dankzij de veeindustrie. In de 16e eeuw begon de stad economisch en demografisch af te nemen, en die trend zette zich voort tot de 19e eeuw. In juli 1936, aan het begin van de Spaanse Burgeroorlog, raakte León in de macht van de fascistische rebellen die uiteindelijk zouden winnen in 1939.

De opmerkelijke immigratie van bewoners van het platteland naar de stad zorgde vanaf de jaren 60 voor een grote groei van de stad.

Sinds 1983 maakt León deel uit van de autonome gemeenschap van Castilië en León. Er bestaat een kleine politieke beweging die de creatie van een Leonese autonome gemeenschap met de provincies Salamanca, León en Zamora nastreeft, die volgens de traditie de Leonese Regio vormden.

Demografische ontwikkeling[bewerken]

Bron: INE; 1857-2011: volkstellingen
Opm: Bevolkingscijfers in duizendtallen; aanhechting van Armunia (1970)

Monumenten en interessante plaatsen[bewerken]

De voornaamste trekpleister van León is de gotische kathedraal, met haar indrukwekkende glas-in-loodramen.

kathedraal

Andere monumentale gebouwen zijn:

In de oudste wijk van de stad zijn nog delen van de middeleeuwse stadswal te bewonderen en enkele restanten van de oorspronkelijke Romeinse wal. Voor de bezoeker is de Barrio Húmedo (stap- en feestgebied) zeer aantrekkelijk, en ook de Plaza del Grano (Graanplein) is een bezoek waard.

Folklore en gewoontes[bewerken]

Van de Leonese gewoontes is Semana Santa (Pasen) de meest indrukwekkende, met veel processies door de binnenstad. Naast Pasen kan men eveneens genieten van de heidense processie voor de begraving van Genarín. Genarín was een arme en zeer bekende (en drinkende) burger die overreden werd door de eerste vuilniswagen van de stad. De processie is een tocht door de stad met veel orujo (een likeur op basis van druiven) tot aan de kant van de stadswal waar Genarín vermoedelijk is overleden. Daar laat men wat kaas, een fles orujo en twee sinaasappels achter te zijner ere.

Regering[bewerken]

De resultaten van de laatste gemeenteverkiezingen (22 mei 2011) waren als volgt:

De huidige burgemeester is Emilio Gutiérrez Fernández van de Partido Popular.

Gastronomie[bewerken]

De hele provincie León heeft een breed assortiment aan specialiteiten, onder andere: cecina (gedroogd gerookt rundvlees), morcilla (een soort zachte bloedworst), botillo (stukken droog gemarineerd varkensvlees in een varkensmaag, wordt gegeten met veel groentes), knoflooksoep, en cocido leonés (een stevig mengsel van verschillende soorten vlees met groenten en kikkererwten, altijd gegeten na een groente-vermicellisoep). Bij de zoetigheden kunnen de volgende lekkernijen genoemd worden: mantecadas (een specialiteit van het nabijgelegen Astorga), huesos de santo (alleen op 1 november, Todos los Santos, een dag ter herinnering van alle dode familieleden en vrienden), nicanores de Boñar en veel meer. Zeer belangrijk in León zijn de "tapas". Die krijgt iedereen gratis bij elke drank in bijna alle bars van de stad. Het is gebruikelijk om "de tapas" te gaan: uitgaan rond lunchtijd of 's avonds om wat te drinken (bijvoorbeeld "un corto", een zeer klein biertje; of "una caña", een biertje; of een wijntje) en de tapas als lunch of avondmaaltijd te nuttigen.

Treinen[bewerken]

FEVE-station in de stad

De stad is een spoorknooppunt vanwaar de RENFE-lijn uit Madrid zich splitst in een lijn naar Oviedo, Gijon en een lijn naar Ourense, Vigo, La Coruña en Ferrol. Het station is een kopstation. Vanuit Madrid nemen de meeste treinen de hogesnelheidslijn tot Valladolid.

De stad is ook het eindpunt van de lange metersporige FEVE-lijn uit Bilbao, die zijn eigen station heeft. In beide richtingen rijdt er maar een trein per dag op de hele lijn. Er is echter wel voorstadverkeer tot Guardo.

Geboren in León[bewerken]

Zie ook[bewerken]