Metrolijn 50

Ringlijn (Lijn 50)
Aangelegd door	GVB
Geopend 16 oktober 1977: Van der Madeweg - Holendrecht 27 augustus 1982: Holendrecht - Gein 1 juni 1997: Isolatorweg - Zuid 1 december 1990: Zuid - Overamstel 1 juni 1997: Overamstel - Van der Madeweg
Huidige status	in gebruik
Geëlektrificeerd	3e rail 750 volt
Aantal sporen	2
Ringlijn (Lijn 50)
Verklaring van de tekens Isolatorweg A10 Station Sloterdijk De Vlugtlaan Jan van Galenstraat Postjesweg Station Lelylaan Heemstedestraat Henk Sneevlietweg A4 A10 buitenring Brug over de Schinkel Electrische Museumtramlijn Amsterdam Amstelveenseweg Emplacement A10-Zuid Keerspoor Noord/Zuidlijn  52  in aanbouw Aftakking metro  51  Station Zuid Aftakking Noord/Zuidlijn  52  in aanbouw Station RAI Rozenoordbrug over de Amstel A10 binnenring Overamstel Aftakking metro  51  Boogviaducten Overamstel over spoorlijn Amsterdam - Utrecht A10 Aftakking metro  53  en  54  Van der Madeweg Aftakking metro  53  Station Duivendrecht Strandvliet Station Bijlmer ArenA Bullewijk A9 Station Holendrecht Onderdoorgang onder spoorlijn Utrecht -Amsterdam Reigersbos Gein

50 – Isolatorweg – Station Sloterdijk – Station Lelylaan – Station Zuid – Station Bijlmer Arena – Gein

CAF M4-treinstel nog in de oorspronkelijke kleuren op het metrostation Isolatorweg.

Twee CAF's op Station Sloterdijk van lijn 50 onder de kenmerkende ronde overkapping van dit station.

CAF op Station Zuid in de nieuwe GVB-kleuren.

CAF op metrostation Amstelveenseweg nog in de oorspronkelijke kleuren.

Metrolijn 50 is een lijn van de Amsterdamse metro tussen de Isolatorweg en de wijk Gein in Amsterdam Zuidoost, ook wel bekend als Ringlijn.

Tot de aanleg werd in 1992 door de Amsterdamse gemeenteraad besloten. De lijn werd om politieke redenen aanvankelijk "ringsneltram" genoemd; sinds de Nieuwmarktrellen in 1975 was het begrip "metro" in de Amsterdamse politiek min of meer taboe verklaard. Met de bouw van de lijn werd in 1992 begonnen. De lijn werd op 28 mei 1997 officieel geopend door minister Jorritsma en werd op 1 juni daadwerkelijk in gebruik genomen.

Het traject begint op station Isolatorweg. Vanaf Sloterdijk loopt het parallel aan de westtak van de Ringspoorbaan. Na station Sneevlietweg buigt het traject vrijwel haaks naar het oosten, en loopt dan evenwijdig aan de Zuidtak van de Ringspoorbaan en de Ringweg-Zuid (A10). Via station Amstelveenseweg wordt station Zuid bereikt. Hierna volgt de lijn het in 1990 geopende traject van Metro/sneltramlijn 51 tot voorbij station Overamstel.

Via twee enkelsporige viaducten, die in 1995 werden bekroond met de Betonprijs, sluit de lijn op station Van der Madeweg aan op de bestaande lijn 54 naar station Gein. Anders dan de naam doet vermoeden, is dus van een ring helemaal geen sprake. Het is eigenlijk een tangentiële lijn. Er bestaan wel plannen om het traject voorbij Isolatorweg te verlengen, maar de precieze vorm is nog onbeslist. Aanvankelijk zou de lijn in 2005 worden verlengd naar station Amsterdam Centraal, waarmee de ring zou worden gesloten. Vervolgens werden de plannen uitgesteld tot 2010. In de Amsterdamse OV-visie 2007-2020 werd bekend gemaakt dat er verschillende opties zijn na verlenging naar de Houthavens: in plaats van de eerder geplande verlenging naar Amsterdam Centraal zou de voorkeur uitgaan naar het doortrekken naar het toekomstige station Johan van Hasseltweg, onderdeel van de in aanbouw zijnde zijnde Noord/Zuidlijn. Voorlopig heeft Amsterdam aan laatstgenoemde zijn handen vol, en het is niet waarschijnlijk dat de verlenging van de Ringlijn op korte termijn zal aanvangen.

Van smal naar breed profiel

Sinds de versmalling van de metroperrons van lijn 50 in 2000 kunnen niet alleen smalle (rechts), maar ook brede (links) treinstellen doorrijden tot aan het metrostation Isolatorweg.

Bij aanvang was het profiel van het nieuw aangelegde traject kleiner dan dat op de metrolijnen 53 en 54. Het voor deze lijn bestemde materieel van de serie M4, dat bij het Spaanse CAF werd gebouwd, is 2,65 meter breed, tegen drie meter voor het oudere metromaterieel van Linke-Hofmann-Busch. Net als bij lijn 51 werd het breedteverschil op het gemeenschappelijke traject opgelost door treeplanken te laten uitklappen. De eerste vier stellen (wagennummers 70 t/m 73) vormen een aparte serie S3 omdat deze met pantografen en railremmen zijn uitgerust, zodat ze ook op lijn 51 kunnen rijden. Na enige tijd bleek het toch erg onhandig dat het oudere LHB-materieel niet kon worden ingezet op het traject tussen Isolatorweg en Zuid/WTC. Daarom zijn in 2000 alle perrons van de negen nieuwe stations alsnog smaller gemaakt door er aan weerszijden een circa 15 centimeter brede strook af te zagen. Tijdens de bouw van de stations was met een dergelijke operatie al rekening gehouden.

Dienstuitvoering

Traject	Treinopvolging
	Spits	Dag en alle avonden	Zaterdag en zondagochtend tot 11.00 uur
Gein ↔ Isolatorweg	7-8 minuten	10 minuten	15 minuten

Treinlengte

In principe doen op lijn 50 op maandag tot en vrijdag 3 gekoppelde stellen dienst (ook in de avonduren) en op zaterdag en zondag 2 gekoppelde stellen. In het begin reden op zondag en alle avonden losse stellen. Rond 2000 waren korte tijd 4 gekoppelde stellen ingedeeld maar door materieelgebrek kwamen deze weer spoedig te vervallen.

Architectuur

Station Amsterdam Lelylaan met links het perron van lijn 50 en rechts het perron van de Westtak Ringspoorbaan van de NS.

Lijnennet van de Amsterdamse metro sinds de ingebruikname van lijn 50.

De voor de Ringlijn langs de zuidelijke en westelijke Ringspoorbaan nieuwgebouwde metrostations Amstelveenseweg tot en met eindstation Isolatorweg zijn, op de metroperrons van Amsterdam Lelylaan en Amsterdam Sloterdijk na, allemaal gebouwd volgens een standaardontwerp, dat telkens aan de plaatselijke situatie is aangepast. De ontwerpen zijn gemaakt door architect Jan van Belkum van Articon, tegenwoordig een onderdeel van Arcadis.

De stations zijn uitgerust met een eilandperron en worden ontsloten vanaf een enkele toegang aan een van de twee perronuiteinden. Boven die toegang, bestaand uit een vaste trap, een roltrap en een lift, is een overkapping van staal en glas gebouwd in de vorm van een paddenstoel met een gebogen dak, waarin het geel gekleurde glas het meest opvallende kenmerk is. Alle betonvlakken zijn bekleed met keramische tegels in de kleuren lila en paars.

Station Amstelveenseweg is voorzien van twee toegangen aan weerszijden van de onder het station doorlopende weg. Beide uitgangen bevinden zich niet helemaal aan de uiteinden van het perron. Station Sneevlietweg kreeg als enige een afwijkende tweede uitgang, bestaande uit een enkele vaste trap, aan de zijde van de Vlaardingenlaan. Station Isolatorweg kreeg een centrale uitgang in het midden van het perron en is als enige Ringlijnstation niet voorzien van een roltrap. Oorspronkelijk was binnen het budget niet voorzien in de plaatsing van perronkappen, maar doordat veel onderdelen van de metrolijn goedkoper uitvielen dan was geraamd, konden de perrons alsnog voorzien worden van een afdak.

Bij de NS-stations Lelylaan en Sloterdijk werd met de ontwerpen voor de metroperrons aansluiting gezocht op de architectuur van de bestaande perrons. Het metroperron van Sloterdijk kreeg een gebogen glazen overkapping die identiek is aan de kap van het uit 1986 daterende NS-perron van de spoorlijn naar Schiphol. Beide kappen zijn een ontwerp van architect Harry Reijnders van de NS.

De overkapping van het metroperron van station Lelylaan hangt aan een grijze stalen vakwerkconstructie die enige verwantschap vertoont met de rode staalconstructie van het uit 1986 daterende NS-perron. Het ontwerp van de twee enkelsporige metroviaducten, waar het metroperron op is gebouwd, wijkt wel af van de rest van de Ringlijn. Beide perrons van station Lelylaan zijn ontworpen door architect Rob Steenhuis van de NS.

Referenties

Mediabestanden

Zie de categorie CAF-materieel lijn 50 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

Mediabestanden

Zie de categorie Metro Amsterdam van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.