Tramlijn 5 (Amsterdam)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Lijn 5
Totale lengte 10,5 km
Aangelegd door Gemeentetram Amsterdam (GTA)
Geopend
17 juli 1902: HaarlemmerpleinDam
Heropend
20 december 1978: Centraal StationStation Zuid
verlengd op 1 december 1990: Station ZuidAmstelveen Binnenhof
Huidige status in gebruik
Aantal sporen 2
Soort sporen tramdienst
Treindienst door GVB
Lijn 5
uKBFaBSicon .svg Centraal Station
uHSTuBSicon .svg Martelaarsgracht
uHSTBSicon .svg Nieuwezijds Kolk
uABZrgBSicon .svg tram 14
uHSTdBSicon .svg Dam/Raadhuisstraat
uABZgr+rBSicon .svg tram 13, 14 en 17
uHSTuBSicon .svg Dam/Paleisstraat
uABZlfBSicon .svg tram 14
uHSTBSicon .svg Spui
uHSTBSicon .svg Koningsplein
uHSTBSicon .svg Keizersgracht
uHSTBSicon .svg Prinsengracht
uHSTBSicon .svg Leidseplein
uKRZBSicon .svg tram 7 en 10
uABZrfBSicon .svg tram 1
uHSTBSicon .svg Hobbemastraat
uHSTBSicon .svg Van Baerlestraat
uABZgr+rBSicon .svg tram 2, 3 en 12
uHSTBSicon .svg Museumplein
BSicon uABZrg.svg
uABZrg + uKRZ
BSicon .svg
+
tram 16 en 24
uHSTdBSicon .svg Roelof Hartplein
uABZlfBSicon .svg tram 3 en 12
uHSTuBSicon .svg Roelof Hartplein
uHSTBSicon .svg Apollolaan
uHSTBSicon .svg Gerrit van der Veenstraat
uHSTdBSicon .svg Beethovenstraat
uABZrfBSicon .svg tram 24
uHSTuBSicon .svg Beethovenstraat
uHSTBSicon .svg Prinses Irenestraat
ueABZlfBSicon .svg Aftakking naar Station Zuid (hoog) tot 1 mei 2008
uHSTBSicon .svg Station Zuid
uAKRZuBSicon .svg A10 binnenring
uKRZuBSicon .svg metro  50 
umKRZuBSicon .svg Spoorlijn Leiden - Weesp
uAKRZuBSicon .svg A10 buitenring
uHSTBSicon .svg Parnassusweg
uABZrgBSicon .svg metro  51 
uSHSTBSicon .svg De Boelelaan/VU
uSHSTBSicon .svg A.J. Ernststraat
uSHSTBSicon .svg Van Boshuizenstraat
uSHSTBSicon .svg Uilenstede
uSHSTBSicon .svg Kronenburg
uSHSTBSicon .svg Zonnestein
uSHSTBSicon .svg Onderuit
uSHSTBSicon .svg Oranjebaan
uABZlfBSicon .svg metro  51 
uBHFBSicon .svg Binnenhof
uENDEeBSicon .svg
De haltes De Boelelaan/VU tot en met Oranjebaan hebben zowel een hoog metro- als een laag tramperron.

GVB Amsterdam lijnkleuren lijn 5 Tramlijn 5 is een tramlijn in Amsterdam en Amstelveen op de route Centraal StationLeidsepleinStation ZuidAmstelveen Binnenhof.

Eerste lijn 5[bewerken]

De huidige tramlijn 5 is de tweede lijn met dit nummer. De eerste lijn 5 werd ingesteld op 17 juli 1902 en verbond het Haarlemmerplein via Haarlemmerdijk en -straat – Centraal StationDamrak met de Dam.

In 1904 werd lijn 5 verlengd via RokinRembrandtpleinUtrechtsestraatFrederikspleinCeintuurbaanbrug naar de Weesperzijde (Schollenbrug).

In 1906 ging lijn 5 vanaf het Haarlemmerplein doorrijden naar de Spaarndammerbuurt.

Op 15 oktober 1939 werd lijn 5 verlengd naar het nieuw geopende Amstelstation.

Na 1945 bereed lijn 5 alleen het oostelijke deel van de route. Het drukste deel Centraal Station – Spaarndammerbuurt werd voortaan bereden door lijn 12 (in 1955 opgeheven). Lijn 5 kreeg toen de route: Centraal Station – DamRembrandtpleinUtrechtsestraatFrederikspleinSarphatistraatWibautstraatAmstelstation. Vanaf 1952 werd tussen Rembrandtplein en Weesperplein via het Waterlooplein en de Weesperstraat gereden.

In september 1961 werd lijn 5 tijdelijk opgeheven en in de Wibautstraat en naar het Amstelstation vervangen door lijn 7. Drie maanden later kwam de lijn na protesten terug als spitsuurtramlijn voor drie en een half jaar, nu via de Utrechtsestraat in plaats van de Weesperstraat. Aanvankelijk werd met losse motorwagens gereden maar later keerden ook de bijwagens terug. In mei 1965 werd spitslijn 5 omgezet in een op alle dagen en uren rijdende buslijn met hetzelfde nummer. (In oktober 1978 werd deze lijn vernummerd in lijn 56 om het lijnnummer 5 voor de tweede tramlijn 5 vrij te maken. Deze buslijn 56 werd in september 1987 geheel opgeheven)

Lijn 5A[bewerken]

Van 15 mei tot 7 juli 1943 bestond er ter compensatie van de opgeheven lijn 8 een spitsuurlijn 5A die reed van het Westerscheldeplein en de Zuider Amstellaan en verder via de route van lijn 5 naar het Centraal Station.[1]

Huidige lijn 5[bewerken]

Op 20 december 1978 verscheen een geheel nieuwe tramlijn 5 (aanvankelijk zou het lijn 11 worden wat ook al in het spoorboekje stond vermeld, maar omdat het lijnnummer 5 wel en het lijnnummer 11 niet in de lijnfilms voorkwam werd gekozen voor lijn 5), toen het station Amsterdam Zuid werd geopend voor de eerste fase van de Schiphollijn. Om dit station een tramverbinding te geven werd tussen Station Zuid en de Beethovenstraat een nieuwe trambaan aangelegd. Lijn 5 reed van hieruit verder via de route van lijn 24: BeethovenstraatJ.M. CoenenstraatRoelof HartstraatCeintuurbaanFerdinand BolstraatVijzelstraatRokin – Dam – Damrak – Centraal Station.

Op 20 september 1982 werd de route tussen Centraal Station en J.M. Coenenstraat verlegd via Nieuwezijds VoorburgwalLeidsestraatLeidsepleinOvertoomEerste Constantijn HuygensstraatVan Baerlestraat.

Per 1 december 1990 kwam de verlenging tot stand vanaf Station Zuid via BuitenveldertselaanBeneluxbaan naar het Binnenhof in Amstelveen, als onderdeel van de Amstelveenlijn. Op de plaats van de vroegere keerlus bij Station Zuid (1978-1990) is inmiddels een kantoorgebouw verrezen. Op het laatste stuk kunnen alleen tweerichtingtrams rijden, zodat speciaal voor lijn 5 dit soort trams aangeschaft werden. Sindsdien rijdt de serie 901-920 op lijn 5, in 1999 aangevuld met de uit Duisburg gehuurde GT10NC-DU 997-999. Deze waren nodig vanwege toename van het vervoer, waarvoor vanaf 2002 ter vervanging hiervan de Combino's 2201-2204 beschikbar kwamen.

Op 30 mei 1992 kwam de omlegging via de HobbemastraatPaulus Potterstraat in gebruik, ter vervanging van de omweg via de Overtoom.

Sinds najaar 2007 werd gebouwd aan een nieuwe trambaan via de Strawinskylaan en de Parnassusweg die vanaf 1 mei 2008 de hooggelegen route via Station Amsterdam Zuid heeft vervangen. Dit deel van de route moest wijken voor de aanleg van de Noord/Zuidlijn van de metro. Op de Strawinkskylaan is een overloopwissel aangelegd, zodat lijn 5 zo nodig tot hier kan worden ingekort, wat van 1 tot 11 mei 2008 het geval was.

Lijn 5 is volgens GVB de meest gebruikte van alle tramlijnen in Amsterdam, met 37.000 instappers per dag.[2]

Verbouwing van de Amstelveenlijn tot 'hoogwaardige' tramlijnverbinding[bewerken]

300 miljoen voor hoogwaardige Amstelveenlijn[bewerken]

Op 9 februari 2012 hebben de Stadsregio Amsterdam, de gemeente Amsterdam, Amstelveen en stadsdeel Zuid besloten 225 miljoen euro te investeren in een vernieuwde 'hoogwaardige' tramverbinding tussen Amstelveen en Amsterdam.

De bedoeling van dit besluit is dat de Amstelveenlijn betrouwbaarder, sneller en comfortabeler wordt. Amstelveen en de zuidelijk daarvan gelegen gemeenten krijgen daarmee een goede verbinding met de Zuidas, de trein en de Noord/Zuidlijn. Ook het rijk zal minimaal 75 miljoen euro bijdragen aan het project.

De tram moet berekend zijn op een groeiend aantal reizigers en economische verbeteringen. Belangrijk aandachtspunt in het ontwerp is het verbeteren van de verkeersveiligheid en de doorstroming op belangrijke kruisingen.[3]

Stand van zaken juni 2012[bewerken]

Volgens het Inspraakdocument Amstelveenlijn van juni 2012 [4] denkt men aan twee tramlijnen vanuit Amstelveen naar Amsterdam: Amstelveen WestwijkStation ZuidLeidseplein en Amstelveen BinnenhofStation ZuidAmstelstation. Ter vervanging van het huidige materieel komen op beide lijnen lagevloertrams met een breedte van 2,40 m en een lengte van 40 tot 45 meter met een capaciteit van circa 250 passagiers. De behoefte ligt tussen de 24 en 32 trams. De bestaande hoge perrons worden verlaagd voor lagevloertrams. Om de reistijd te verkorten, de betrouwbaarheid te verbeteren en de veiligheid op kruisingen te verhogen worden diverse maatregelen gepland. Tussen Station Zuid en Westwijk moeten de haltes A.J. Ernststraat, Amstelveen Centrum, Marne, Gondel en Spinnerij vervallen. Halte A.J. Ernststraat wordt samengevoegd met De Boelelaan/VU of Van Boshuizenstraat. Ter compensatie van het verdwijnen van halte Marne zal halte Sportlaan 150 meter in zuidelijke richting worden verplaatst. De kruisingen van de Beneluxbaan met de Rembrandtweg (halte Kronenburg), Zonnestein en Sportlaan worden ongelijkvloers gemaakt. Daarbij wordt de gehele Beneluxbaan verhoogd om een onderdoorgang van de kruisende straat mogelijk te maken. Ten behoeve van afbuigend verkeer krijgt de Beneluxbaan nieuwe op- en afritten aan weerszijden van deze kruisingen. Naar een goede oplossing voor de kruisingen in Buitenveldert wordt nog nader onderzoek gedaan. Voor de nieuwe lagevloertrams wordt in de Legmeerpolder, ten zuiden van halte Westwijk een nieuw opstelterrein aangelegd. Een toekomstige verlenging naar Uithoorn wordt onderzocht.

Omdat bij Station Zuid de 'Amstelveenboog' in het kader van de bouw van het 'Zuidasdok' moet verdwijnen vervalt de route van lijn 51 van Station Zuid via Overamstel naar het Amstelstation. Ter vervanging wordt een tramverbinding voorzien vanaf Station Zuid via de Van LeijenberghlaanDe BoelelaanEuropaboulevardStation RAIEuropapleinRooseveltlaanVrijheidslaanAmstelstation. Om deze tramlijn te versnellen moeten de bestaande haltes Dintelstraat en Waalstraat van lijn 4 en Amsteldijk van lijn 12 vervallen.

Ter vervanging van de bestaande routes van de lijnen 5 en 51 komt er een nieuwe trambaan met halte op de Arnold Schönberglaan.[5] Deze komt te liggen boven op de tunnel van de ondergronds te brengen zuidelijke rijbaan van de Ringweg A10. Ook de bushaltes komen aan deze laan, ter vervanging van die op de Strawinskylaan. Lijn 5 buigt van hier af via de Beethovenstraat naar de huidige route. De haltes Parnassusweg en Strawinskylaan komen te vervallen als gevolg van deze routewijziging. Op het traject naar het Leidseplein denkt men aan het schrappen van de bestaande haltes Stadionweg, Apollolaan (beiden tevens halte voor lijn 24) en Van Baerlestraat (tevens halte voor lijn 2). Omdat er wordt uitgegaan van langere trams dan die nu op lijn 5 rijden en om de Leidsestraat te ontlasten wordt er gedacht aan een kopeindpunt in de omgeving van het Leidseplein (Leidsebosje/Stadhouderskade). Wel wordt onderzocht of lijn 5 niet alsnog via Raadhuisstraat en Rozengracht of via Marnixstraat en Haarlemmer Houttuinen naar het Centraal Station kan doorrijden.

Volgens de huidige planning zou de besluitvorming plaats kunnen vinden in 2014/'15. Na een verbouwingstijd van circa vijf jaar zou de 'Nieuwe Amstelveenlijn' als 'hoogwaardige' tramverbinding omstreeks 2020 gereed kunnen zijn. Uitgangspunt is dat de verbinding van Amstelveen naar Amstelstation en Leidseplein de hele periode van de bouw van het Zuidasdok en verbouwing in Buitenverdert en Amstelveen in bedrijf blijft totdat de 'Nieuwe Amstelveenlijn' gereed is.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties