Elandsgracht
| Elandsgracht | ||
|---|---|---|
 | ||
Elandsgracht, hoek Prinsengracht, 2007 | ||
| Geografische informatie | ||
| Locatie | Amsterdam | |
| Stadsdeel | Centrum | |
| Wijk | Jordaan | |
| Begin | Prinsengracht | |
| Eind | Singelgracht | |
| Lengte | ca. 500 meter | |
| Breedte | ca. 20 meter | |
| Postcode | 1016 | |
| Algemene informatie | ||
| Genoemd naar | leerlooierijen | |
| Bestrating | klinker | |
| Openbaar vervoer | tram 7 en 17 en streekvervoer (tussen Marnixstraat en Kinkerstraat) | |
De Elandsgracht in Amsterdam is een gedempte gracht tussen de Prinsengracht en de Singelgracht in de Jordaan in het stadsdeel Amsterdam-Centrum. De Elandsgracht is een deel van de grachtengordel (west). Aan de voormalige gracht liggen woonhuizen, winkels, cafés en restaurants. Het middengedeelte is in 2016 heringericht met bloembakken, bankjes en een speeltuintje en biedt parkeergelegenheid.[1]
Brug nr. 169 over de Singelgracht en brug nr. 107 over de Lijnbaansgracht verbinden de Elandsgracht met de Kinkerstraat. Het gedeelte tussen de Marnixstraat en Kinkerstraat is nooit gracht geweest en kreeg pas de naam Elandsgracht na de sloop van de vestingwerken en aanleg van de Kinkerstraat.
De gracht is in tegenstelling tot de eerste acht grachten in de Jordaan niet vernoemd naar een bloem, plant of boom, maar naar de vele leerlooierijen die hier vroeger waren gevestigd en waar huiden van onder meer elanden werden bewerkt.[2]
Evenwijdig aan de Elandsgracht loopt de Elandsstraat.
Johnny Jordaanplein
[bewerken | brontekst bewerken]
Zie Johnny Jordaanplein voor het hoofdartikel over dit onderwerp.Een deel van de Elandsgracht bij de hoek met de Prinsengracht heet sinds eind 20e eeuw het Johnny Jordaanplein. Hier staan beelden van bekende Jordanese muzikanten: Johnny Jordaan, Tante Leen, Manke Nelis, Johnny Meyer en het duo Jan & Mien. Er gaan stemmen op om ook een beeld van Willy Alberti en Koos Alberts te plaatsen. [3]
Gebouwen
[bewerken | brontekst bewerken]
- Het Hoofdbureau van Politie ligt aan de Elandsgracht 117 / hoek Marnixstraat 260-262
- Op de hoek Elandsgracht / Lijnbaansgracht ligt Elandsgracht 113 en daarnaast Antiekcentrum Amsterdam (voorheen De Looier).
- Aan de Elandsgracht 70 ligt het buurtcentrum 't Claverhuis.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]In de Jordaan lagen elf grachten: van noord naar zuid: Palmgracht, Goudsbloemgracht, Lindengracht, Anjeliersgracht, Egelantiersgracht, Bloemgracht, Rozengracht, Lauriergracht, Elandsgracht, Looiersgracht en Passeerdersgracht. Een aantal van deze grachten werd gedempt: De Goudsbloemgracht werd na 1857 gedempt, de Anjeliersgracht in 1861, de Rozengracht in 1889, de Lindengracht en de Palmgracht in 1895, en de Elandsgracht in 1891. Redenen voor demping waren de slechte waterkwaliteit en de noodzaak ruimte te scheppen voor het toenemende verkeer. Sindsdien zijn er diverse plannen geweest om grachten te ontdempen, maar deze stuitten op verzet van winkeliers en markthandelaren.
Eind 19e eeuw schreef Justus van Maurik jr. over Jacob Frederik Muller (1690-1718), die volgens de mythe de meest notoire Amsterdamse schurk aller tijden zou zijn geweest. Hij zou in het Fort van Sjaco aan de Elandsgracht ter hoogte van de nrs. 71-77 hebben gewoond.
Sinds 1975 wordt rond de Elandsgracht het jaarlijkse Jordaanfestival gehouden (echter in 2024 niet). In de 21e eeuw wordt het festival gehouden op de Appeltjesmarkt.
Openbaar vervoer
[bewerken | brontekst bewerken]Bij de kruising Elandsgracht / Marnixstraat liggen:
- de haltes voor de tramlijnen 5, 7, 17 en 19.
- het busstation voor streekvervoer van Connexxion.
- een taxistandplaats.
Op het gedeelte van de Elandsgracht tussen de Marnixstraat en de Singelgracht verscheen in 1905 de eerste tramlijn: lijn 7. Vanaf 1915 kwam lijn 17 erbij.
Van 1974-1986 was hier een station voor de door Luud Schimmelpennink bedachte Witkar.
Afbeeldingen
[bewerken | brontekst bewerken]
Elandsgracht gezien vanaf Prinsengracht kort voor de demping, 1891
Brug nr. 107, Elandsgracht / Lijnbaansgracht, 1976
Streetart van dansende vrouwen op de muur, aan de Elandsgracht, 2014
In mei 2011 waren er werkzaamheden en een omleidingsroute om toch de Elandsgracht te bereiken; dit is het bord op de Rozengracht, bij de Westerkerk.
Externe link
[bewerken | brontekst bewerken]
· 
· 
· · 