Tramlijn 5 (Amsterdam)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Lijn 5
Totale lengte 10,5 km
Aangelegd door Gemeentetram Amsterdam (GTA)
Geopend
17 juli 1902: HaarlemmerpleinDam
Heropend
20 december 1978: Centraal StationStation Zuid
verlengd op 1 december 1990: Station ZuidAmstelveen Binnenhof
Huidige status in gebruik
Aantal sporen 2
Soort sporen tramdienst
Treindienst door GVB
Lijn 5
uKBFaBSicon .svg Centraal Station
uHSTBSicon .svg Nieuwezijds Kolk
uABZrgBSicon .svg tram 14
uHSTdBSicon .svg Dam/Raadhuisstraat
uABZgr+rBSicon .svg tram 13, 14 en 17
uHSTuBSicon .svg Dam/Paleisstraat
uABZlfBSicon .svg tram 14
uHSTBSicon .svg Spui
uHSTBSicon .svg Koningsplein
uHSTBSicon .svg Keizersgracht
uHSTBSicon .svg Prinsengracht
uHSTBSicon .svg Leidseplein
uKRZBSicon .svg tram 7 en 10
uABZrfBSicon .svg tram 1
uHSTBSicon .svg Rijksmuseum
uHSTBSicon .svg Van Baerlestraat
uABZgr+rBSicon .svg tram 2, 3 en 12
uHSTBSicon .svg Museumplein
BSicon uABZrg.svg
uABZrg + uKRZ
BSicon .svg
+
tram 16 en 24
uHSTdBSicon .svg Roelof Hartplein
uABZlfBSicon .svg tram 3 en 12
uHSTuBSicon .svg Roelof Hartplein
uHSTBSicon .svg Gerrit van der Veenstraat
uHSTdBSicon .svg Stadionweg
uABZrfBSicon .svg tram 24
uHSTuBSicon .svg Stadionweg
uHSTBSicon .svg Prinses Irenestraat
ueABZlfBSicon .svg Aftakking naar Station Zuid (hoog) tot 1 mei 2008
uHSTBSicon .svg Station Zuid
uAKRZuBSicon .svg A10 binnenring
uKRZuBSicon .svg metro  50 
umKRZuBSicon .svg Spoorlijn Leiden - Weesp
uAKRZuBSicon .svg A10 buitenring
uHSTBSicon .svg Parnassusweg
uABZrgBSicon .svg metro  51 
uHSTBSicon .svg De Boelelaan/VU
uHSTBSicon .svg A.J. Ernststraat
uHSTBSicon .svg Van Boshuizenstraat
uHSTBSicon .svg Uilenstede
uHSTBSicon .svg Kronenburg
uHSTBSicon .svg Zonnestein
uHSTBSicon .svg Onderuit
uHSTBSicon .svg Oranjebaan
uABZlfBSicon .svg metro  51 
uBHFBSicon .svg Binnenhof
uENDEeBSicon .svg
De haltes De Boelelaan/VU tot en met Oranjebaan hebben zowel een hoog metro- als een laag tramperron.

GVB Amsterdam lijnkleuren lijn 5 Tramlijn 5 is een tramlijn in Amsterdam en Amstelveen op de route Centraal StationLeidsepleinStation ZuidAmstelveen Binnenhof.

Eerste lijn 5[bewerken]

De huidige tramlijn 5 is de tweede lijn met dit nummer. De eerste lijn 5 werd ingesteld op 17 juli 1902 en verbond het Haarlemmerplein via Haarlemmerdijk en -straat – Centraal StationDamrak met de Dam.

Tramlijn 5 met motorwagen 20 in de begindagen op de Haarlemmerdijk; 1902.

In 1904 werd lijn 5 verlengd via RokinRembrandtpleinUtrechtsestraatFrederikspleinCeintuurbaanbrug naar de Weesperzijde (Schollenbrug).

In 1906 ging lijn 5 vanaf het Haarlemmerplein doorrijden naar de Spaarndammerbuurt.

Op 15 oktober 1939 werd lijn 5 verlengd naar het nieuw geopende Amstelstation.

Na 1945 bereed lijn 5 alleen het oostelijke deel van de route. Het drukste deel Centraal Station – Spaarndammerbuurt werd voortaan bereden door lijn 12 (in 1955 opgeheven). Lijn 5 kreeg toen de route: Centraal Station – DamRembrandtpleinUtrechtsestraatFrederikspleinRuyschstraatWibautstraatAmstelstation. Na terugkeer van lijn 4 in 1948 werd de lijn verlegd via de Sarphatistraat. Vanaf 1952 werd tussen Rembrandtplein en Weesperplein via het Waterlooplein en de Weesperstraat gereden. Dit was noodzakelijk om ruimte te maken in de Utrechtsestraat voor de tijdelijk omgeleide lijn 9 in verband met de renovatie van de Hortusbrug. Na de teruglegging van lijn 9 bleef voor lijn 5 de route door de Weesperstraat echter gehandhaafd.

In september 1961 werd lijn 5 tijdelijk opgeheven en in de Wibautstraat en naar het Amstelstation vervangen door lijn 7. Drie maanden later kwam de lijn na protesten terug als spitsuurtramlijn voor drie en een half jaar, nu via de Utrechtsestraat in plaats van de Weesperstraat. Aanvankelijk werd met losse motorwagens gereden maar later keerden ook de bijwagens terug. In mei 1965 werd spitslijn 5 omgezet in een op alle dagen en uren rijdende buslijn met hetzelfde nummer. (In oktober 1978 werd deze lijn vernummerd in lijn 56 om het lijnnummer 5 voor de tweede tramlijn 5 vrij te maken. Deze buslijn 56 werd in september 1987 geheel opgeheven)

Lijn 5A[bewerken]

Van 15 mei tot 7 juli 1943 bestond er ter compensatie van de opgeheven lijn 8 een spitsuurlijn 5A die reed van het Westerscheldeplein en de Zuider Amstellaan en verder via de route van lijn 5 naar het Centraal Station.[1]

Huidige lijn 5[bewerken]

Op 20 december 1978 verscheen een geheel nieuwe tramlijn 5 (aanvankelijk zou het lijn 11 worden wat ook al in het spoorboekje stond vermeld, maar omdat het lijnnummer 5 wel en het lijnnummer 11 niet in de lijnfilms voorkwam werd gekozen voor lijn 5), toen het station Amsterdam Zuid werd geopend voor de eerste fase van de Schiphollijn. Om dit station een tramverbinding te geven werd tussen Station Zuid en de Beethovenstraat een nieuwe trambaan aangelegd. Lijn 5 reed van hieruit verder via de route van lijn 24: BeethovenstraatJ.M. CoenenstraatRoelof HartstraatCeintuurbaanFerdinand BolstraatVijzelstraatRokin – Dam – Damrak – Centraal Station.

Op 20 september 1982 werd de route tussen Centraal Station en J.M. Coenenstraat verlegd via Nieuwezijds VoorburgwalLeidsestraatLeidsepleinOvertoomEerste Constantijn HuygensstraatVan Baerlestraat.

Per 1 december 1990 kwam de verlenging tot stand vanaf Station Zuid via BuitenveldertselaanBeneluxbaan naar het Binnenhof in Amstelveen, als onderdeel van de Amstelveenlijn. Op de plaats van de vroegere keerlus bij Station Zuid (1978-1990) is inmiddels een kantoorgebouw verrezen. Op het laatste stuk kunnen alleen tweerichtingtrams rijden, zodat speciaal voor lijn 5 dit soort trams aangeschaft werden. Sindsdien rijdt de serie 901-920 op lijn 5, in 1999 aangevuld met de uit Duisburg gehuurde GT10NC-DU 997-999. Deze waren nodig vanwege toename van het vervoer, waarvoor vanaf 2002 ter vervanging hiervan de Combino's 2201-2204 beschikbaar kwamen.

Op 30 mei 1992 kwam de omlegging via de HobbemastraatPaulus Potterstraat in gebruik, ter vervanging van de omweg via de Overtoom.

Sinds najaar 2007 werd gebouwd aan een nieuwe trambaan via de Strawinskylaan en de Parnassusweg die vanaf 1 mei 2008 de hooggelegen route via Station Amsterdam Zuid heeft vervangen. Dit deel van de route moest wijken voor de aanleg van de Noord/Zuidlijn van de metro. Op de Strawinkskylaan is een overloopwissel aangelegd, zodat lijn 5 zo nodig tot hier kan worden ingekort, wat van 1 tot 11 mei 2008 het geval was.

Lijn 5 is volgens GVB de meest gebruikte van alle tramlijnen in Amsterdam, met 37.000 instappers per dag.[2]

Verbouwing van de Amstelveenlijn tot hoogwaardige tramlijnverbinding[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Metro/sneltramlijn_51#Verbouwing_van_de_Amstelveenlijn_tot_hoogwaardige_tramlijnverbinding voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In het kader van het project[3] om de Amstelveenlijn om te bouwen tot een hoogwaardige tramverbinding, wordt het samenlooptraject van tramlijn 5 en Metro/sneltramlijn 51 tussen 2019 en 2020 verbouwd. Tram 5 zal daarbij de huidige route blijven rijden. Sneltramlijn 51 wordt onderdeel van het reguliere tramnet en rijdt vanuit Amstelveen Westwijk bovendien niet meer verder dan station Amsterdam Zuid.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]