Metro-/sneltrammaterieel M4/S3

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Metro-/sneltrammaterieel M4/S3
M4-metrostel in de wit-blauwe kleurstelling bij station Postjesweg.
M4-metrostel in de wit-blauwe kleurstelling bij station Postjesweg.
Aantal 4 (S3) + 33 (M4)
Serie 70 t/m 73 (S3) + 74 t/m 106 (M4)
Fabrikant CAF
Vervoerder GVB
Bouwjaar 1996-1997
Samenstelling mk + fs
Spoorwijdte 1.435 mm
Massa S3: 48 ton

M4: 47 ton

Lengte over buffers 30,9 m
Breedte 2,65 m / 3,00 m
Maximumsnelheid 70 km/u
Deuren 4 deuren per zijde
Aantal zitplaatsen 66 (na verbouwing 58)
Aantal staanplaatsen 184 (na verbouwing 192)
Techniek
Stroomsysteem 3e Rail en bovenleiding
Voeding 3e r: 750 V DC
B: 600 V DC
Vermogen 6 x 70 kW
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
Verkeer & Vervoer
S3-sneltramstel in het wit-blauwe kleurenschema nabij halte Sportlaan.
M4-metrotreinstel in het oorspronkelijke kleurenschema op het metrostation Isolatorweg.
S3-sneltramstel in het oorspronkelijke kleurenschema bij halte Sportlaan.

De serie S3/M4 van de Amsterdamse metro, met de wagennummers 70-73 (S3) en 74-106 (M4) werd gebouwd door CAF in Beasain, Baskenland, (Spanje) en geleverd in 1996-1997. Dit zijn metro/sneltrams met een lengte van 30,90 meter en een breedte van 2,65 meter, bestaande uit twee wagenbakken, die op twee gewone en een jacobsdraaistel liggen.

Indeling en inzet[bewerken]

De stellen zijn aangeschaft voor de Ringlijn 50 (IsolatorwegZuidBijlmerGein). De stroomafname geschiedt via de derde rail met een sleepschoen. Net als de BN-stellen hebben ze voetbediening.[bron?] De stellen 70-73, die de deelserie S3 vormen, beschikken, in tegenstelling tot de BN-wagens, over slechts één (halve) pantograaf voor de bovenleiding en kunnen hierdoor ook op metro/sneltramlijn 51 worden gebruikt (de M4 heeft kleine stroomafnemer en kan deze alleen gebruiken voor het rangeren op het terrein van de Hoofdwerkplaats). De wagens reden een tijdje ook op lijn 53, wegens vandalisme en de technische aankoppeling van lijn 53 en 54 werden deze wagens slechts sporadisch ingezet op deze lijnen, alleen bij gebrek aan zilvermeeuwen (type M2/M3). Sinds de afvoer van de Zilvermeeuwen in 2015 komt inzet op lijn 53 en 54 weer dagelijks voor waarbij 3 stellen worden ingezet. Er passen op het traject van de Oostlijn maximaal vijf stellen langs het perron en op het traject van lijn 50 vier stellen. Technisch gezien kunnen er maximaal vijf stellen gekoppeld rijden maar dit gebeurt in de praktijk nooit.[bron?]

Om meer staanplaatsen te maken werd gekozen voor individuele zetels aan één zijde, in plaats van twee rijen tweezitsbanken aan weerszijden van het gangpad. Opvallend hierbij is dat, ondanks dat alle stellen gelijk zijn, bij een deel van de wagens de eenpersoonsbankjes aan de linkerzijde geplaatst zijn en bij een ander deel aan de rechterzijde (op de terugweg omgekeerd). De oorzaak hiervan is dat bij aflevering een deel van de wagens omgekeerd op de trailer stond en niet besloten werd de wagens te driehoeken (dit zou makkelijk kunnen via de sporendriehoek bij de Spaklerweg). Omdat door de enkele bankjes het aantal zitplaatsen te beperkt werd besloot men slechts vier deuren per zijde te plaatsen in plaats van zes zoals het overige Amsterdamse metromaterieel. Hierdoor is de doorstroming moeizamer, zeker als er ook nog een deur defect is.

Door problemen met het verkrijgen van onderdelen voor de tandwielkasten is het aantal niet inzetbare stellen al jaren groot, waardoor te korte treinen verschijnen. Het GVB en CAF liggen hierbij met elkaar in de clinch wie voor de kosten moet opdraaien.

Wijzigingen[bewerken]

Oorspronkelijk stonden de tweezitsbanken in een coupé-opstelling tegenover elkaar, maar sinds 2004 zijn zij opnieuw bekleed en achter elkaar geplaatst. Daarnaast zijn de bankjes vervangen voor een nieuw type (met blauw GVB-motief) en is de vloer voorzien van grijze vloerbedekking. De 70-73 zijn de enige rijtuigen die hun oorspronkelijke interieur behouden hebben omdat onder een aantal stoelen een zandbak is geplaatst. Net als de serie 45-69 beschikken alle rijtuigen over een fietsenrek met plaats voor twee fietsen. Tevens zijn de deurknoppen vervangen door een ander type.

De meest opvallende wijziging is de kleurstelling; in 2004 is stel 90 als eerste voorzien van de nieuwe wit/blauwe kleurstelling. Vanaf 2006 werden de overige metro- en sneltramstellen aangepakt. Vanaf 2009 werd een grote sticker met de tekst "deze metro rijdt op groene stroom" op de zijkanten van de wagenbakken geplakt. Vanaf eind 2011 werden de koppen voorzien van een 9292OV-sticker.

In het voorjaar van 2015 werden de sneltrams (70-73) voor de dienst op de Amstelveenlijn aan de voor- en achterzijde voorzien van een rood/gele beplakking van schrikstrepen. Ook op de trams van lijn 5 zijn deze aangebracht.

In 2015 startte de verbouwing van de M4-treinstellen voor het nieuwe beveiligingssysteem, dat reeds op het traject Isolatorweg – Amstelveenseweg is geïnstalleerd. De treinen zijn daarmee tevens voorbereid op het semi-automatisch rijden dat eind 2015 moet worden ingevoerd. De aangepaste stellen zijn te herkennen aan een tweetal zwarte antennes op het dak boven beide bestuurderscabines en aan een tweetal kasten in het interieur, direct achter de beide bestuurderscabines. Om plaats te maken voor deze kasten zijn achter beide bestuurderscabines twee tweezitsbanken verwijderd.

Tussen 2016 en 2018 hebben deze treinstellen een revisie ondergaan. Daarbij zijn onder meer de stoelen vervangen door een nieuw type kunststof stoelen dat lijkt op de stoelen die in de nieuwe M5-treinstellen zijn toegepast.[1] Tevens hebben de 33 M4-stellen hetzelfde kleurenschema van zilvergrijs, rood en zwart gekregen als de M5-treinstellen, en zijn voorzien van bestickering conform de huisstijl van R-net.[2]

Testritten Noord/Zuidlijn[bewerken]

In de nacht van 10 op 11 april 2015 is M4-stel 76 naar Amsterdam-Noord overgebracht ten behoeve van de eerste testen van de diverse veiligheids- en andere ICT systemen die bij de in 2017 te openen Noord/Zuidlijn zullen worden toegepast.[3] Daartoe is de wagen voorzien van alle benodigde apparatuur en software. Alle wagens zullen met deze apparatuur worden uitgerust. De wagen maakte testritten tussen het opstelterrein bij Station Noord en de Sixhaven en kon nog niet op eigen kracht kunnen rijden.[4]

In de nacht van 25 op 26 oktober 2015 is voor het eerst een metrostel op de sporen in de Noord/Zuidlijntunnel geplaatst.[5] M4-stel 106 werd vanaf station Zuid de tunnel ingetrokken. Met dit stel werd gedurende 10 dagen de treinbeveiliging in de tunnels getest. Dit gebeurde op dezelfde manier waarop dit ook in april 2015 in Noord werd gedaan. De metro reed daarbij niet op eigen kracht maar werd met hulp van een speciaal voertuig voortgetrokken en -geduwd.[6][7]

Daadwerkelijke inzet van dit materieel op de Noord/Zuidlijn na voltooiing is niet voorzien.

Afbeeldingen[bewerken]