Guy Spitaels

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Guy Spitaels
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Volledige naam Guy Gustave Arthur Ghislain Spitaels
Geboortedatum 3 september 1931
Geboorteplaats Aat
Sterfdatum 21 augustus 2012
Sterfplaats Ukkel
Regio Vlag Waals Gewest Wallonië
Land Vlag van België België
Partij PSB / PS
7de Minister-president van de Waalse Regering
Aangetreden 8 januari 1992
Einde termijn 25 januari 1994
Regering Spitaels
Voorganger Bernard Anselme
Opvolger Robert Collignon
Functies
1958 - 1968 Directeur SIS
1974 - 1995 Senator
1977 - 2000 Gemeenteraadslid Aat
1977 - 1997 Burgemeester Aat
1977 - 1979 Federaal Minister van Tewerkstelling en Arbeid
1979 - 1981 Vice-eersteminister
1979 - 1980 Federaal minister van Begroting
1980 - 1981 Federaal Minister van Communicatie
1981 - 1992 Partijvoorzitter PS
1989 - 1992 Partijvoorzitter CSPEG
1992 - 1994 Waals Minister-President
1992 - 1993 Waals Minister van Economie, KMO's en Buitenlandse Betrekkingen
1993 - 1994 Waals Minister van Economie, KMO's, Buitenlandse Betrekkingen, Toerisme en Buitenlandse Handel
1995 - 1999 Lid Parlement van de Franse Gemeenschap
1995 - 1999 Waals Parlementslid
1995 - 1997 Waals Parlementsvoorzitter
Portaal  Portaalicoon   België
Politiek

Guy Gustave Arthur Ghislain Spitaels (Aat, 3 september 1931Ukkel, 21 augustus 2012) was een Belgisch Franstalig politicus van de Parti Socialiste (PS). Tot aan zijn veroordeling in het Agusta-Dassaultsmeergeldproces was zijn bijnaam 'Dieu' (God), een verwijzing naar zijn grote invloed in de PS, die tegelijk de machtigste partij van Franstalig België was. Zijn Nederlandse familienaam wordt vooral in het Frans vaak verkort tot 'Spit'.

Biografie[bewerken]

Afkomst en opleiding[bewerken]

Spitaels stamde uit de katholieke burgerij van zijn geboortestad Aat en studeerde daar aan een katholiek college. Hij behaalde een diploma doctor in de rechten (1955) en licentiaat in de politieke en sociale wetenschappen (1957) aan de Université catholique de Louvain (UCL). Kort daarna gaf hij zijn katholiek geloof op, werd vrijmetselaar[1][2] en stapte over naar de Université libre de Bruxelles (ULB).

Aanvankelijk had hij een academische carrière (onderzoeker en later directeur van het Institut de Sociologie Solvay (SIS) aan de ULB van 1958 tot 1968) en was professor aan de ULB van 1966 tot 1971. Hij was ook ereprofessor van de ULB.

Politieke carrière[bewerken]

Spitaels trad reeds toe tot de PS begin jaren 60 naar aanleiding van de stakingen tegen de Eenheidswet, maar werd pas echt actief in de nationale politiek als kabinetschef op verschillende ministeries begin jaren 70. In 1974 werd Spitaels senator (en zodoende lid van de Franse Cultuurraad en later de Raad van de Franse Gemeenschap en de Waalse Gewestraad), in 1977 burgemeester van Aat en minister van Arbeid (in de regering-Tindemans II en daarna Vanden Boeynants II). In 1979 werd hij vicepremier in de opeenvolgende regeringen Martens I, II, III en IV (tot 1981, eerst als minister van Arbeid, later van Verkeer).

Na de val van de regering-Martens IV in 1981 belandde de PS in de oppositie en Spitaels werd partijvoorzitter van de PS. In de jaren 80 voerde de PS oppositie tegen de besparingsmaatregelen van de opeenvolgende regeringen van liberalen en christendemocraten onder leiding van Wilfried Martens. Op 2 december 1983 kreeg hij de eretitel 'Minister van Staat'. Bij de parlementsverkiezingen van 1987 behaalde de PS meer dan 40% van de Franstalige stemmen en stapte de partij in de regering-Martens VIII (een coalitie van christendemocraten en socialisten, uitgebreid met de Volksunie). In de daarop volgende jaren was de PS oppermachtig en gold Spitaels als onaantastbaar.

In zijn socialisme was Spitaels veeleer pragmatisch en opportunistisch dan doctrinair. Naast het socialisme is Spitaels diepgaand beïnvloed door het Waals regionalisme en voorstander van de Belgische staatshervorming, waar hij in de jaren zeventig zelf aan meegewerkt heeft. In de Vlaams-Waalse tegenstelling was hij onverzettelijk, bijvoorbeeld in het conflict over wapenuitvoervergunningen voor Waalse bedrijven in 1991 dat leidde tot de val van de regering-Martens VIII. Niettemin loodste Spitaels de PS daarna in de regering-Martens IX (1991-1992, opnieuw een coalitie met de christendemocraten, maar zonder de Volksunie).

Voor Spitaels was Wallonië belangrijker dan het federale niveau en in 1992 gaf hij het partijvoorzitterschap op om minister-president van de Waalse gewestregering te worden.

Voorts was Spitaels voorzitter van de Bond van Europese socialistische partijen (tot maart 1992) en vanaf 1989 lid van de raad van bestuur van het Gemeentekrediet (nu Dexia).

Gerechtelijk onderzoek[bewerken]

Vanaf de jaren 90 werd Spitaels geconfronteerd met verdenkingen in een gerechtelijk onderzoek naar corruptie bij de PS, het zogenaamde Agustaschandaal (later ook Agusta-Dassaultaffaire genoemd). Op 20 december 1993 vroeg het Luikse gerecht aan de Belgische Senaat en Kamer van Volksvertegenwoordigers om zijn parlementaire onschendbaarheid gedeeltelijk op te heffen. Op 21 januari 1994 nam Spitaels ontslag als minister-president van de Waalse regering. Hij werd na de federale en deelstaatverkiezingen van 1995 echter door de leden van het Waals Parlement verkozen tot voorzitter van het parlement.

1997 luidde het einde in van Spitaels' politieke carrière. Onder druk van beschuldigingen trad hij af als burgemeester van Aat, bestuurslid van het Gemeentekrediet en voorzitter van het Waals parlement. Hij bleef tot in 1999 echter nog gewoon lid van het Waals Parlement en het Parlement van de Franse Gemeenschap. Op vraag van het Hof van Cassatie hief het Parlement van de Franse Gemeenschap op 11 maart 1998 zijn onschendbaarheid gedeeltelijk op, en op 25 maart gebeurde hetzelfde in het Waals Parlement. Daardoor kwam Spitaels als een van de laatste bij de reeks verdachten in het Agusta-Dassault-smeergeldproces.

Eind 1998 stond Spitaels samen met onder andere de voormalige ministers Willy Claes en Guy Mathot voor het Hof van Cassatie terecht. In de zaak Dassault werd hij veroordeeld voor passieve corruptie tot twee jaar voorwaardelijk, het verlies van het recht om een openbare functie te vervullen voor vijf jaar en een boete van 60.000 BEF ( 1.500). Spitaels heeft steeds beweerd zich nooit aan corruptie schuldig gemaakt te hebben.

Hij stierf in zijn huis in Ukkel in de nacht van 20 op 21 augustus 2012 aan de gevolgen van een hersentumor.[3]

Stijl[bewerken]

Spitaels was als politicus bekend voor zijn koele en berekende stijl, gekenmerkt door korte uitspraken en een uitdrukkingsloze houding (wat maakte dat commentatoren hem vaak als 'sfinx' omschreven).

Als anti-flamingant schuwde hij geen provocaties. Zo werd hij berucht in Vlaanderen om zijn uitspraak "le lion flamand rugit, mais il n'a pas de dents" ('De Vlaamse leeuw brult, maar hij heeft geen tanden', een sarcastische toespeling op het Vlaams volkslied). Desondanks heeft Spitaels de rivaliserende radicaal anti-flamingante (Luikse) clan rond José Happart op afstand gehouden en hun invloed beknot toen zij in 1987 tegen regeringsdeelname stemden.

Bibliografie[bewerken]

Spitaels is de auteur van enkele boeken over internationale politiek:

  • L'improbable équilibre (2003)
  • La triple insurrection islamiste (2005).
Voorganger:
Alfred Califice
Minister van Tewerkstelling en Arbeid
1977 - 1979
Opvolger:
Roger De Wulf
Voorganger:
Léon Hurez
Vice-eersteminister
1979 - 1981
Opvolger:
Guy Mathot
Voorganger:
Mark Eyskens
Minister van Begroting
1979 - 1980
Opvolger:
Gaston Geens
Voorganger:
Jos Chabert
Minister van Verkeerswezen
1980 - 1981
Opvolger:
Valmy Féaux
Voorganger:
André Cools
Partijvoorzitter van de PS
1981 - 1992
Opvolger:
Philippe Busquin
Voorganger:
Bernard Anselme
Waals Minister-President
1992 - 1994
Opvolger:
Robert Collignon
Voorganger:
Willy Burgeon
Voorzitter van het Waals Parlement
1995 - 1997
Opvolger:
Jean-Marie Severin
Leden (32): Vlag van BelgiëVlag van VlaanderenSocialistische Partij Anders (sp.a) · Vlag van BelgiëVlag van WalloniëParti Socialiste (PS) · Vlag van BulgarijeBǎlgarska Socialističeska Partija (BSP) · Vlag van CyprusΚίνημα Σοσιαλδημοκρατών (EDEK) · Vlag van DenemarkenSocialdemokraterne (SD) · Vlag van EstlandSotsiaaldemokraatlik Erakond (SDE) · Vlag van FinlandSuomen Sosialidemokraattisen Puolue (SDP) · Vlag van FrankrijkParti Socialiste (PS) · Vlag van DuitslandSozialdemokratische Partei Deutschlands (SPD) · Vlag van GriekenlandPanellinio Sokialistiko Kinima (PASOK) · Vlag van HongarijeMagyar Szocialista Párt (MSZDP) · Vlag van IerlandLabour Party (PLO) · Vlag van ItaliëPartito Socialista Italiano (PSI) · Vlag van LetlandLatvijas Sociāldemokrātiskā Strādnieku Partija (LSDSP) · Vlag van LitouwenLietuvos Socialdemokratu Partija (LSDP) · Vlag van LuxemburgLetzeburger Socialistesch Arbechterpartei (LSAP) · Vlag van MaltaPartit Laburista (PL) · Vlag van NederlandPartij van de Arbeid (PvdA) · Vlag van NoorwegenDet Norske Arbeiderpartiet · Vlag van OostenrijkSozialdemokratische Partei Österreichs (SPÖ) · Vlag van PolenSojusz Lewicy Demokratycznej - Unia Pracy (SLD-UP) · Vlag van PortugalPartido Socialista · Vlag van RoemeniëPartidul Social Democrat (PSD) · Vlag van SloveniëSocialni Demokrati (SD) · Vlag van SlowakijeStrana SMER - Sociálna Demokracia (Smer) · Vlag van SpanjePartido Socialista Obrero Español (PSOE) · Vlag van TsjechiëČeská Strana Sociálně Demokratická (ČSSD) · Vlag van ZwedenSveriges socialdemokratiska arbetareparti · Vlag van Verenigd KoninkrijkLabour Party (LP) · Vlag van Verenigd KoninkrijkVlag van Noord-IerlandPáirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre (SDLP) · Vlag van Verenigd KoninkrijkVlag van SchotlandPàrtaidh Làbarach na h-Alba (PLA) · Vlag van Verenigd KoninkrijkVlag van WalesLlafur Cymru (LC)
Partijvoorzitters: Wilhelm Dröscher · Robert Pontillon · Joop den Uyl · Vítor Constâncio · Guy Spitaels · Willy Claes · Rudolf Scharping · Robin Cook · Poul Nyrup Rasmussen
Fractievoorzitters EP: Guy Mollet · Hendrik Fayat · Pierre Lapie · Willi Birkelbach · Käte Strobel · Francis Vals · Georges Spénale · Ludwig Spénale · Ernest Glinne · Rudi Arndt · Jean-Pierre Cot · Pauline Green · Enrique Baron Crespo · Martin Schulz
Fracties EP: Fractie van de Socialisten (S) ('53-'58) · Socialistische Fractie (SOC) ('58-'93) · PES ('93-'09) · Socialisten en Democraten (S&D) ('09)
Voorloper: Confederatie van Socialistische Partijen van de Europese Gemeenschap (CSPEG)
Commissarissen Juncker: Neven Mimica · Corina Crețu · Maroš Šefčovič · Frans Timmermans · Pierre Moscovici · Karmenu Vella · Vytenis Andriukaitis · Federica Mogherini
Leden Europese Raad: Werner Faymann · Helle Thorning-Schmidt · François Hollande · Robert Fico · Matteo Renzi · Joseph Muscat · Zoran Milanović · Stefan Löfven · Bohuslav Sobotka