Münster (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Münster (Westfalen))
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Münster
Stad in Duitsland Vlag van Duitsland
St Pauls Cathedral.JPG
De Sint-Paulusdom
Wapen van Münster
Münster (Noordrijn-Westfalen)
Münster
Situering
Deelstaat Vlag van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen Noordrijn-Westfalen
Regierungsbezirk Münster
Coördinaten 51° 58′ NB, 7° 38′ OL
Algemeen
Oppervlakte 302,96 km²
Inwoners (31-12-2018[1]) 314.319
(1.037 inw./km²)
Buitenlanders (31-12-2018[2]) 34.140 (10,86%)
Nederlanders (31-12-2018[3]) 600 (0,19%)
Hoogte 60 m
Burgemeester Markus Lewe (CDU)
Overig
Postcodes 48143–48167
Netnummers 0251
02501 (Hiltrup, Amelsbüren)
02506 (Wolbeck, Angelmodde)
02533 (Nienberge)
02534 (Roxel)
02536 (Albachten)
Kenteken MS
Stad 6 Stadtbezirke
Gemeentenummer 05 5 15 000
Website www.muenster.de
Situering
Locatie van Münster binnen Noordrijn-Westfalen
Locatie van Münster binnen Noordrijn-Westfalen
Portaal  Portaalicoon   Duitsland
Raadhuis van Münster
De Druffelsche Hof aan de Königsstraße met het Kunstmuseum Pablo Picasso Münster
Kiepkerel standbeeld, Spiekerhof

Münster (Nedersaksisch: Mönster, Nederlands: Munster) is een kreisfreie stad in het noordelijk deel van Noordrijn-Westfalen, Duitsland. Het is de hoofdstad van de Regierungsbezirk Münster. Münster telt 314.319 inwoners (31 december 2018)[1] op een oppervlakte van 302,96 km². De stad herbergt de Wilhelms-Universiteit, een van de oudste universiteiten van Duitsland.

Stadsindeling[bewerken | brontekst bewerken]

De stad is officieel in zes Stadtbezirke, stadsdistricten verdeeld. Deze hebben ieder een bij direct kiesrecht gekozen stadsdeelraad van 19 leden. De zes stadsdistricten zijn weer in kleinere wijken, buurten of, in het buitengebied, dorpen, onderverdeeld, volgens bovenstaand kaartje en onderstaande opsomming:

  • Mitte:
    • Kernbereich ( stadscentrum )
  • Nord:
    • Coerde
    • Kinderhaus
    • Sprakel met Sandrup, een dorp 10 km ten noorden van de stadskern, dichtbij Greven
  • Ost:
    • Gelmer, met het gehucht Bauerschaft Gittrup en de Ortsteile Mariendorf en Sudmühle
    • Handorf, met Kasewinkel, Kreuzbach, Laer, Dorbaum en Verth links van de Eems, en Werse
    • Mauritz-Ost en Mondstraße, in zijn geheel bekend als St. Mauritz
  • West:
    • Albachten (ten westen van de Autobahn A1)
    • Gievenbeck
    • Mecklenbeck
    • Nienberge met Häger, Schonebeck en Uhlenbrock
    • Roxel met Altenroxel en Oberort (ten westen van de Autobahn A1)
    • Sentruper Höhe
  • Süd-Ost:
    • Angelmodde met Hofkamp
    • Gremmendorf, een grotendeels na WO II rond de Britse kazernes ontstaan dorp, met in 2017 ruim 11.000 inwoners, met het grote bedrijventerrein Loddenheide[4]
    • Wolbeck, dat reeds 10 km ten zuidoosten van de Dom van Münster ligt, met Kasteel Drostenhof
  • Hiltrup:
    • Amelsbüren met Sudhoff, Loevelingloh en Wilbrenning (helemaal ten zuiden van het DEK), aan de noordrand van het bos Davert
    • Berg Fidel
    • Hiltrup (het oorspronkelijke dorp van die naam, ten zuiden van de rest van de gemeente, maar ten N. van het DEK)

Verkeer en vervoer[bewerken | brontekst bewerken]

Wegverkeer[bewerken | brontekst bewerken]

Waterwegen[bewerken | brontekst bewerken]

  • Münster ligt aan een belangrijk scheepvaartkanaal, het Dortmund-Eemskanaal (DEK). Dit verloopt vanuit het noorden bij Gelmer eerst oostelijk langs de stad, met een binnenhaven in stadsdeel St. Mauritz, en maakt bij Hiltrup een bocht in westzuidwestelijke richting.
  • Door de stad stroomt de beek Münstersche Aa, die bij Greven in de Eems uitmondt, en die aan de westkant van de stad, tussen het Schloss en de dierentuin, de voor dagrecreatie belangrijke Aa-see vormt.
  • In de zuidelijke periferie van de gemeente stroomt de beek Angel door Wolbeck heen en mondt te Angelmodde in de Werse. Ten oosten van Gelmer mondt dit riviertje uit in de Eems. De Eems kruist direct ten noorden daarvan het DEK; bij deze kruising zijn belangrijke waterwerken uitgevoerd, zie onder Greven.

Overig[bewerken | brontekst bewerken]

  • Station Münster Hauptbahnhof is een belangrijk regionaal spoorwegknooppunt, waar lijnen van en naar alle richtingen bijeenkomen. Voorstadstations, waar alleen stoptreinen stoppen, zijn er o.a. te Hiltrup.
  • Münster is begin- en eindpunt van talrijke streekbuslijnen. Stadsbussen rijden o.a. naar de zuidkant van de stad nabij het Preußenstadion.
  • In 2019 is een plan ingediend, om de stad te voorzien van een S-Bahnnet (S-Bahn Münsterland[5]). Voorzien is, dat dit S-Bahn-net vanaf ca. 2030 in navolging van de S-Bahn van Hannover een stelsel van regionale spoorlijnen wordt met Münster als middelpunt. Daartoe worden bestaande spoorlijnen opgeknapt en gemoderniseerd, en wellicht ook enige nieuwe spoorwegen voor lightrail-treinen aangelegd.
  • Münster geldt als één der fietsvriendelijkste steden van Duitsland; veel studenten maken van dit vervoermiddel gebruik, maar zeker ook andere Münsteraners, die dagelijks van en naar werk, school, sportclub e.d. fietsen. De stad is begin- en eindpunt van enige toeristische fietsroutes door het Münsterland.
  • Münster heeft samen met Osnabrück de beschikking over een eigen vliegveld: Luchthaven Münster-Osnabrück. Het ligt circa 20 km noordelijk van de stadskern, aan de A1 in de gemeente Greven.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Geschiedenis van Münster voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De naam Münster komt van het Latijnse monasterium (klooster) en refereert aan de oprichting van het bisdom Münster door Karel de Grote in 793. De eerste bisschop was Liudger. Tijdens de Middeleeuwen was Münster een bloeiende Hanzestad.

In 1127, 1197 en 1383 woedden in Münster grote stadsbranden.

In het jaar 1382 werd Münster getroffen door de pest waardoor duizenden burgers stierven. In 1383 ging een groot deel van de stad in vlammen op in de ergste stadsbrand sinds 1197. Nog ieder jaar houdt men in Münster de Grosse Prozession als nagedachtenis aan deze twee noodlotsjaren.[6]

In 1534 verjoegen wederdopers de toenmalige bisschop Frans van Waldeck. Toen zij de macht in handen hadden gekregen, verspreidde zich het bericht dat Münster het Nieuwe Jeruzalem was. De nieuwe leider van de stad, Jan Matthijs, stond alleen toe dat gedoopte wedergeborenen zich vestigden in Münster; zij die dat niet waren werden verdreven. De verdreven bisschop stelde een nieuw leger samen met steun van zowel protestanten als katholieken en belegerde de stad. In Münster zelf radicaliseerde de beweging. Jan van Leiden werd uiteindelijk de leider en stelde gemeenschap van goederen en polygamie in. Een jaar later (1535) viel de stad, en hielden de troepen van de bisschop wreed huis. Jan van Leiden werd terechtgesteld. Aan de Lambertuskerk hangt nog steeds de kooi waarin zijn lijk werd tentoongesteld.

De Vrede van Münster en Osnabrück in 1648 maakten van Münster een onafhankelijk bisdom: het gebied bleef hierdoor rooms-katholiek. Een ander belangrijk onderdeel van de Vrede van Münster was de beëindiging van de Tachtigjarige Oorlog en de erkenning van de onafhankelijkheid van Nederland door Spanje. In 1672 viel Münster onder leiding van bisschop Bernhard von Galen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden binnen. In Groningen wordt nog steeds jaarlijks de overwinning op de bisschop van Münster (bijgenaamd "Bommen Berend") herdacht, met het Gronings Ontzet.

In 1802 werd Münster veroverd door de Pruisen en tot hoofdstad van Westfalen gemaakt. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de stad grotendeels verwoest door geallieerde bombardementen, maar na de oorlog werd Münster in oude stijl herbouwd.

Op 7 april 2018 werd op een terras in de oude stad een aanslag gepleegd met een bestelwagen. Hierbij kwamen vijf mensen om en vielen er een dertigtal gewonden. Er heerste enige tijd onduidelijkheid over de dader, maar later bleek dat deze zelfmoord pleegde.

Universiteiten en hogescholen[bewerken | brontekst bewerken]

Münster is een geliefde universiteitsstad met een aantal hogescholen, waaronder:

  • Fachhochschule Münster - een grote hogeschool voor toegepaste wetenschap
  • Westfaalse Wilhelms-Universiteit - de universiteit van Westfalen
  • Kunstakademie Münster - kunstacademie
  • De hoogste politieacademie van geheel Duitsland, gevestigd te Hiltrup

Monumenten[bewerken | brontekst bewerken]

Belangrijke historische monumenten in Münster zijn:

Dierentuin en musea[bewerken | brontekst bewerken]

Münster telt vele musea en een dierentuin.

Parken en recreatie[bewerken | brontekst bewerken]

Een van de stadsparken van Münster ligt aan de Aasee. De oevers van deze plas, die wordt gevoed door de Münstersche Aa, vormen in de zomer een geliefd toevluchtsoord bij jong en oud. Münster ligt in een relatief vlak landschap en staat bekend om het grote aantal fietsers en haar goed uitgebouwde net van fietspaden.

Skulptur Projekte[bewerken | brontekst bewerken]

Münster profileert zich sinds 1977 als kunstcentrum met de om de tien jaar terugkerende beeldententoonstelling Skulptur. Projekte. In 2007, de vierde in rij, viel dit evenement samen met de documenta te Kassel. In Münster onderzoeken de kunstenaars de mogelijkheid om met hedendaagse sculptuur zowel de ruimte binnenshuis als om de openbare ruimte te veranderen. De ruimtelijke objecten, geïntegreerd in de stedelijke ruimte, zullen het beeld van de stad geleidelijk veranderen en een interne dynamiek veroorzaken. Sommige van de tentoongestelde werken voegt men toe aan de permanente collectie.

Ruim dertig kunstenaars met een behoorlijke bekendheid, onder wie Guillaume Bijl, Isa Genzken, Mike Kelley, Suchan Kinoshita, Gustav Metzger, Bruce Nauman, Maria Pask, Thomas Schütte, Rosemarie Trockel en Mark Wallinger namen deel aan de editie 2007.[7] Voorafgaande deelnemers waren onder anderen Joseph Beuys, Maurizio Cattelan, Daniel Buren, Thomas Hirschhorn, Per Kirkeby, Sol LeWitt, Richard Long, Susana Solano, James Turrell en Huang Yong Ping.

Sport[bewerken | brontekst bewerken]

SC Preußen Münster is de professionele voetbalclub van Münster. SC Preußen Münster speelt haar wedstrijden in het Preußenstadion.

Münster is aankomstplaats van de jaarlijks verreden internationale wielerkoers Ronde van het Münsterland.

Stedenbanden[bewerken | brontekst bewerken]

Geboren in Münster[bewerken | brontekst bewerken]

Galerij[bewerken | brontekst bewerken]

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Wikivoyage heeft een reisgids over Münster.
Zie de categorie Münster (Westfalen) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Zie de categorie Münster (Westfalen) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.