Nicolas Sarkozy

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Nicolas Sarkozy
Nicolas Sarkozy in 2008
Nicolas Sarkozy in 2008
Geboren 28 januari 1955
Parijs, Île-de-France Vlag van Frankrijk
Politieke partij Union pour un Mouvement Populaire (UMP)
2002-2015
Les Républicains (LR)
2015-heden
Partner Marie-Dominique Culioli
1982-1996
Cécilia Ciganer-Albéniz
1996-2007
Carla Bruni
2008-heden
Beroep politicus
advocaat
Religie Rooms-katholiek
Handtekening Handtekening
23e president van de Franse Republiek
Aangetreden 16 mei 2007
Einde termijn 15 mei 2012
Premier François Fillon
Voorganger Jacques Chirac
Opvolger François Hollande
Co-vorst van Andorra
Aangetreden 16 mei 2007
Einde termijn 15 mei 2012
Monarch Joan Enric Vives i Sicília
co-vorst
Afgevaardigde Philippe Massoni 2007
Emmanuelle Mignon 2007-2008
Christian Frémont 2008-2012
Premier Albert Pintat 2007-2009
Jaume Bartumeu 2009-2011
Antoni Martí 2011-2012
Voorganger Jacques Chirac
Opvolger François Hollande
Vlag van Europa Voorzitter van de Europese Raad
Aangetreden 1 juli 2008
Einde termijn 31 december 2008
Premier José Manuel Barroso
als Voorzitter van de Europese Commissie
Voorganger Vlag van Slovenië Janez Janša
Opvolger Vlag van Tsjechië Mirek Topolánek
Minister van Binnenlandse Zaken
Aangetreden 31 mei 2005
Einde termijn 26 maart 2007
Premier Dominique de Villepin
Voorganger Dominique de Villepin
Opvolger François Baroin
Aangetreden 7 mei 2002
Einde termijn 31 maart 2004
Premier Jean-Pierre Raffarin
Voorganger Daniel Vaillant
Opvolger Dominique de Villepin
Minister van Financiën
Aangetreden 31 maart 2004
Einde termijn 29 november 2004
Premier Jean-Pierre Raffarin
Voorganger Francis Mer
Opvolger Hervé Gaymard
Minister van Begroting
Aangetreden 29 maart 1993
Einde termijn 10 mei 1995
Premier Édouard Balladur
Voorganger Michel Charasse
Burgemeester van Neuilly-sur-Seine
Aangetreden 1983
Einde termijn 2002
Voorganger Achille Peretti
Opvolger Louis-Charles Bary
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Nicolas Paul Stéphane Sarközy de Nagy-Bocsa, spreek uit als [nikɔla saʁkɔˈzi]?, meestal als Sarkozy geschreven (Parijs, 28 januari 1955), is een Frans politicus van De Republikeinen (LR). Hij was van 16 mei 2007 tot 15 mei 2012 de 23e president van Frankrijk en tevens co-vorst van Andorra.

Levensloop[bewerken]

Sarkozy werd geboren als zoon van een Hongaarse immigrant, Pál Sárközy Nagybócsai, en een Franse moeder, Andrée Mallah. Zijn vaders familie behoorde tot de lage adel van Oostenrijk-Hongarije en bezat landerijen en een klein kasteel in Alattyán, nabij Szolnok. Nadat het Rode Leger in 1944 Hongarije binnen was gevallen, ontvluchtte het gezin van zijn vader het land. Na afloop van de oorlog keerden zij terug, maar hun bezittingen waren in het inmiddels communistische Hongarije geconfisqueerd. Nicolas' grootvader stierf niet lang daarna. Pál Sárközy vestigde zich in Parijs en trouwde met de Française Andrée Mallah. Haar vader was een uit Griekenland afkomstige Sefardische Jood die zich tot het katholicisme had bekeerd. Zij kregen een aantal kinderen, onder wie Nicolas.

Nicolas groeide in het 17e arrondissement op, waar hij naar de Cours Saint-Louis de Monceau ging, een katholieke privéschool voor lager en middelbaar onderwijs. Hierna studeerde hij aan de Université Paris X Nanterre, waar hij in 1978 is afgestudeerd, en aan het Institut d'Études Politiques de Paris, maar die studie maakte hij niet af. Vervolgens werd hij advocaat en specialiseerde zich in bedrijfsrecht. Hij vestigde zich in Neuilly-sur-Seine, waar hij de politiek in ging.

Politieke carrière[bewerken]

Neuilly-sur-Seine[bewerken]

Hij was van 1977 tot 1983 gemeenteraadslid en van 1983 tot 2002 burgemeester van de Parijse voorstad Neuilly-sur-Seine. Hij onderhandelde in 1993 tijdens de gijzeling van kinderen in een kleuterschool aldaar met de gijzelnemer over het vrijlaten van zijn gijzelaars. Daarbij kon hij verscheidene kinderen naar buiten brengen. De anderen werden door een eenheid van de politie, de RAID, bevrijd. De gijzelnemer kwam bij de interventie om.

Partijvoorzitter[bewerken]

Hij was in 1999 tussentijds voorzitter van de Rassemblement pour la République (RPR).

Europees Parlement[bewerken]

Hij werd in mei 1999 aan het hoofd van de RPR-lijst verkozen tot Europees parlementslid, maar nam vier maanden later, in september al ontslag.[1]

Ministerschap[bewerken]

Sarkozy kreeg in 2002 zijn eerste ministerspost. Dit gebeurde al met al vrij laat in zijn carrière. De reden hiervoor is voornamelijk dat sinds 1995 Sarkozy op gespannen voet stond met zijn partijgenoot en toenmalig president Jacques Chirac. Sarkozy koos in de aanloop van de presidentsverkiezingen van 1995 niet het kamp van Chirac, maar van de toenmalige eerste minister en partijgenoot van Chirac, Édouard Balladur. Het geschil tussen Sarkozy en Chirac leidde tot spanning binnen de UMP.

Sarkozy was van mei 2002 tot het najaar van 2005 minister in de drie regeringen van Raffarin, van de verkiezingen van 2002 tot maart 2004 minister van Binnenlandse Zaken. Na de herschikking van de regering Raffarin in maart 2004, ten gevolge van het slechte resultaat van de regeringspartijen in regionale verkiezingen, werd Sarkozy minister van Economie en Financiën. Hij nam in het najaar van 2004 ontslag als minister omdat hij was verkozen tot voorzitter van de UMP en president Chirac hem dwong te kiezen tussen de functie van minister en die van partijvoorzitter.

Na de afwijzing van de EU-grondwet door de Franse bevolking diende Raffarin zijn ontslag in. Sarkozy en Dominique de Villepin werden minister in de regering. Nu combineerde Sarkozy alsnog de functies van partijvoorzitter en van minister: hij werd opnieuw minister van Binnenlandse Zaken.

Hij noemde eind 2005 de relschoppende jongeren uit de Parijse voorsteden racaille, wat zoveel betekent als 'uitschot'. Er ontstond daarna in Frankrijk een heisa over het vreemdelingenbeleid. Frankrijk werd vier weken lang elke avond en nacht door straatgeweld geteisterd, door brandende gebouwen en auto's en door geweld in het openbaar vervoer. Sarkozy had eerder al verklaard de banlieues van de grote steden, de buitenwijken, met een hogedrukreiniger van de welig tierende misdaad te willen zuiveren.

Sarkozy was in aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2007 de enige kandidaat voor de voorverkiezingen van de UMP. Tijdens de verkiezingen zelf nam hij het als rechtse kandidaat tegen Ségolène Royal op, die op 16 november 2006 was gekozen als kandidate van de linkse PS. Sarkozy trad op 26 maart 2007 als minister af om zich te concentreren op zijn presidentiële campagne.

Presidentschap[bewerken]

Hij eindigde in de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen op 22 april 2007, op de eerste plaats, met 31,18 % van de stemmen, tegen 25,87 % voor Ségolène Royal. Na de tweede ronde, op 6 mei 2007, werd hij met 53,06% van de stemmen uitgeroepen tot winnaar van de presidentsverkiezingen.

Zijn beëdiging voor een ambtstermijn van vijf jaar vond plaats op 16 mei 2007. Sarkozy werd de 23e president van Frankrijk en de zesde president van de Vijfde Franse Republiek. Hij was de opvolger van Jacques Chirac, die dit ambt van 1995 tot 2007 bekleedde.

Het Élysée is de officiële woning van de president van Frankrijk. Sarkozy heeft er aan het begin van zijn mandaat veel gewoond, maar later woonde hij ook in Versailles.[2]

Vanwege zijn presidentschap was Sarkozy tevens medestaatshoofd van Andorra in hoedanigheid van co-prins. De andere co-prins of medevorst, en aldus prins-bisschop van Andorra, was de bisschop van Urgell, destijds Joan Enric Vives i Sicília. Omdat geen van beide prinsen in Andorra woont, en Andorra een eigen regering en parlement heeft, was hun rol volledig symbolisch.

Sarkozy maakte na zijn verkiezingsoverwinning in mei 2007 werk van het zoeken van steun voor de oprichting van de Unie voor het Middellandse Zeegebied, die de bestaande akkoorden tussen de Europese Unie en andere landen rond de Middellandse Zee zou vervangen en verdiepen.

Sarkozy werd in januari 2008 benoemd tot honorair of erekanunnik van de basiliek Sint-Jan van Lateranen in Rome. Sarkozy nam als president afstand van een radicaler laïcisme, als eerste president sinds het aftreden van Charles de Gaulle. Als president viel hij op door kritiek op het verlichtingsfundamentalisme en pleitte hij voor een open en verdraagzame houding jegens godsdienst in het openbaar leven. Hij liet op 23 februari 2008 zijn felicitaties overbrengen aan enkele pasgewijde priesters van het Instituut van de Goede Herder te Bordeaux en Rome, bij gelegenheid van hun wijding tot het priesterschap.

Frankrijk was in 1966 onder president De Gaulle uit de NAVO getreden. Het bleef daarna, zelfs nog toen Jacques Chirac president was, sceptisch tegenover de NAVO. Sarkozy besloot ondanks verzet[3] om Frankrijk toch weer volledig lid van de NAVO te maken. Dat gebeurde op 4 april 2009.

Hij oogstte in de zomer van 2010 internationaal veel kritiek, onder andere van NGO's en Europese parlementsleden, op zijn uitwijzingspolitiek tegen de Roma-zigeuners.

Hij moest in het najaar van 2010 het hoofd bieden aan acties die in Frankrijk werden gevoerd tegen zijn plannen om de pensioengerechtigde leeftijd van 60 naar 62 jaar te verhogen. De vakbonden, die de acties organiseerden, waren van mening dat de werknemers een te lange periode moesten werken: 41 jaar, om een volledig pensioen op te bouwen. De Senaat nam op 22 oktober van dat jaar de wet over deze verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd aan.

Het was lange tijd onduidelijk of Sarkozy zich bij de Franse presidentsverkiezingen van 2012 herkiesbaar zou stellen, maar deed dat tenslotte toch. Er deden tien kandidaten in de eerste ronde van de verkiezingen op 22 april 2012 mee. François Hollande, van de PS, en Sarkozy kregen de meeste stemmen, respectievelijk 28,63% en 27,18%, waarmee zij de tweede ronde bereikten. In het televisiedebat, voorafgaand aan deze tweede ronde, hield Sarkozy Hollande voor dat het in Frankrijk, in vergelijking met de andere landen in Europa, sinds 2009 goed ging. In de tweede ronde op 6 mei 2012 verloor Sarkozy en werd Hollande met 51,67% van de stemmen uitgeroepen tot winnaar. Sarkozy droeg op 15 mei het presidentschap officieel aan Hollande over.

Na het presidentschap[bewerken]

Daarna heeft Sarkozy zich grotendeels uit het openbaar leven teruggetrokken. Omdat hij president van Frankrijk is geweest, had hij het recht om zitting te nemen in de Franse Grondwettelijke Raad, le Conseil Constitutionnel, maar hij gaf in 2013 zijn plaats op.[4]

Er werden in het begin van 2014 telefoongesprekken openbaar, die Sarkozy had gevoerd toen hij nog president was, en die waren afgeluisterd.[5] Daarin liet hij zich kritisch uit over zijn ministers. Afgeluisterde gesprekken in de privé-sfeer mochten echter niet meer worden vrijgegeven.[6]

Hij maakte op 19 september 2014 bekend opnieuw partijleider van de UMP te willen worden.[7] Tevens liet Sarkozy weten presidentskandidaat te zijn voor de Franse presidentsverkiezingen van 2017.[8] Omdat de naam UMP als partij inmiddels imagoschade had opgelopen, werd er op zijn initiatief, toen dus voorzitter, in mei 2015 een naamswijziging met nieuwe statuten voorgesteld. Deze werd vervolgens door het partijbestuur en de militanten goedgekeurd, waardoor de nieuwe partij Les Républicains officieel een feit werd.

Sarkozy kondigde op 2 juli 2016 aan dat hij weer kandidaat was voor de Franse presidentsverkiezingen van 2017. Om die reden trad hij als voorzitter van Les Républicains af.[9] Hij werd echter in de eerste verkiezingsronde van de LR verslagen en kon daardoor in 2017 in geen geval meer nog een keer als president worden gekozen.

Huwelijken[bewerken]

Sarkozy trouwde op 23 september 1982 met Marie-Dominique Culioli, de dochter van een apotheker uit Vico. Charles Pasqua was getuige bij het huwelijk. Het echtpaar kreeg twee zonen: Pierre (1985) en Jean (1986).

Toen Sarkozy in 1984 burgemeester van Neuilly was, ontmoette hij Cécilia Ciganer-Albéniz. Sarkozy voltrok als burgemeester haar huwelijk met de televisiepresentator Jacques Martin, bij wie ze twee kinderen kreeg. Cécilia verliet Martin echter in 1988 voor Sarkozy. Sarkozy hertrouwde in oktober 1996 met Cécilia, nadat hij van zijn eerste vrouw was gescheiden. Uit dit tweede huwelijk werd in 1997 een zoon, Louis, geboren. Tien jaar later, in het voorjaar van 2007, kwamen er geruchten op gang dat hun huwelijk niet goed meer liep. Zo was Cécilia niet actief in zijn verkiezingscampagne voor het presidentschap en stemde ze in de tweede verkiezingsronde niet op hem. Ze liet bij een staatsbezoek aan de Amerikaanse president George W. Bush grotendeels verstek gaan en bij een soortgelijk bezoek aan Libië was ze helemaal niet van de partij. Er werd op 18 oktober 2007 officieel bekendgemaakt dat ze die dag waren gescheiden.

Er verschenen op 17 december 2007 in foto's de Franse pers van Nicolas Sarkozy met fotomodel en zangeres Carla Bruni. Ze trouwden op 2 februari 2008 en kregen op 19 oktober 2011 een dochter: Giulia.

Onderscheidingen[bewerken]

Wapenschild als Vliesridder

Publicaties[bewerken]

  • Georges Mandel, le moine de la politique, 1994
  • met M Denisot, Au bout de la passion, l'équilibre... , 1995.
  • Libre, 2001
  • La République, les religions, l'espérance, 2004
  • Témoignage, 2006
  • Ensemble, 2007
  • La France pour la vie, 2016
  • Tout pour la France, 2016

Literatuur[bewerken]

  • P Nivelle en E Karlin, Les Sarkozy : Une famille française, 2006.
  • P Cohen en R Malka, La face karchée de Sarkozy, 2007.
  • Y Reza, Dageraad, avond of nacht, literair portret, Meulenhoff, 2008.
  • P Machuret, L'Enfant terrible : La vie à l'Elysée sous Sarkozy, 2009.
  • R Dely en Aurel, Sarkozy et les riches, 2011.
  • M Pinçon-Charlot, Le président des riches : Enquête sur l'oligarchie dans la France de Nicolas Sarkozy, 2011.
  • C Pascal, Scènes de la vie quotidienne à l'élysée, 2012.
  • A Leparmentier, Nicolas Sarkozy. Les coulisses d'une défaite: Chronique d'un échec annoncé, 2012.
  • C Nay, L'impétueux, 2012.
  • D Paillé, Sarkozy - Retour perdant, 2013.
  • T Guénol, Nicolas Sarkozy chronique d'un retour impossible?, 2013.
  • C Graciet, Sarkozy-Kadhafi: Histoire secrète d'une trahison, 2013.

Film[bewerken]

  • La Conquête, een speelfilm uit 2011 over de carrière van Sarkozy

Websites[bewerken]

Voorganger:
Jacques Chirac
Co-prins van Andorra
Franse staatshoofden
2007-2012
Opvolger:
François Hollande
Voorganger:
Jacques Chirac
President van Frankrijk
2007-2012
Opvolger:
François Hollande