Nicolas Sarkozy

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nicolas Sarkozy
Nicolas Sarkozy in 2008
Nicolas Sarkozy in 2008
Geboren 28 januari 1955
Parijs, Île-de-France Vlag van Frankrijk
Politieke partij Les Républicains LR
Partner Marie-Dominique Culioli
1982-1996
Cécilia Ciganer-Albéniz
1996-2007
Carla Bruni
2008-heden
Beroep Politicus
Advocaat
Religie Rooms-katholiek
Handtekening Handtekening
23e president van de Franse Republiek
Aangetreden 16 mei 2007
Einde termijn 15 mei 2012
Premier François Fillon
Voorganger Jacques Chirac
Opvolger François Hollande
Co-vorst van Andorra
Aangetreden 16 mei 2007
Einde termijn 15 mei 2012
Monarch Joan Enric Vives i Sicília
(co-vorst)
Afgevaardigde Philippe Massoni (2007)
Emmanuelle Mignon (2007-2008)
Christian Frémont (2008-2012)
Premier Albert Pintat (2007-2009)
Jaume Bartumeu (2009-2011)
Antoni Martí (2011-2012)
Voorganger Jacques Chirac
Opvolger François Hollande
Minister van Binnenlandse Zaken
Aangetreden 31 mei 2005
Einde termijn 26 maart 2007
Premier Dominique de Villepin
Voorganger Dominique de Villepin
Opvolger François Baroin
Aangetreden 7 mei 2002
Einde termijn 31 maart 2004
Premier Jean-Pierre Raffarin
Voorganger Daniel Vaillant
Opvolger Dominique de Villepin
Minister van Financiën
Aangetreden 31 maart 2004
Einde termijn 29 november 2004
Premier Jean-Pierre Raffarin
Voorganger Francis Mer
Opvolger Hervé Gaymard
Minister van Begroting
Aangetreden 29 maart 1993
Einde termijn 10 mei 1995
Premier Édouard Balladur
Voorganger Michel Charasse
Burgemeester van Neuilly-sur-Seine
Aangetreden 1983
Einde termijn 2002
Voorganger Achille Peretti
Opvolger Louis-Charles Bary
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Nicolas Paul Stéphane Sarközy de Nagy-Bocsa, spreek uit als [nikɔla saʁkɔˈzi]?, meestal als Sarkozy geschreven, Parijs 28 januari 1955, is een Frans politicus van de De Republikeinen LR. Van 16 mei 2007 tot 15 mei 2012 was hij de 23e president van de Franse Republiek en tevens co-vorst van Andorra.

Levensloop[bewerken]

Sarkozy werd geboren als zoon van een Hongaarse immigrant, Pál Sárközy Nagybócsai, en een Franse moeder, Andrée Mallah. Zijn vaders familie behoorde tot de lage Hongaarse adel en bezat landerijen en een klein kasteel in Alattyán, nabij Szolnok. Nadat het Rode Leger in 1944 Hongarije binnen was gevallen, ontvluchtte het gezin van zijn vader het land. Na afloop van de oorlog keerden zij terug, maar hun bezittingen waren in het inmiddels communistische Hongarije geconfisqueerd. Nicolas' grootvader stierf niet lang daarna. Pál Sárközy vestigde zich in Parijs en trouwde met de Française Andrée Mallah. Haar vader was een uit Griekenland afkomstige Sefardische Jood die zich tot het katholicisme had bekeerd. Zij kregen een aantal kinderen, onder wie Nicolas.

Nicolas groeide op in het 17e arrondissement, waar hij naar de Cours Saint-Louis de Monceau ging, een katholieke privéschool voor lager en middelbaar onderwijs. Hierna studeerde hij aan de Université Paris X Nanterre, waar hij in 1978 is afgestudeerd, en aan het Institut d'Études Politiques de Paris, maar die studie maakte hij niet af. Vervolgens werd hij advocaat en specialiseerde zich in bedrijfsrecht. Hij vestigde zich in Neuilly-sur-Seine, waar hij de politiek in ging.

Politieke carrière[bewerken]

Neuilly-sur-Seine[bewerken]

Van 1977 tot 1983 was hij gemeenteraadslid van de Parijse voorstad Neuilly-sur-Seine en van 1983 tot 2002 was hij er burgemeester. In 1993 onderhandelde hij tijdens de gijzeling van kinderen in een kleuterschool aldaar met de gijzelnemer over het vrijlaten van zijn gijzelaars. Daarbij kon hij verscheidene kinderen naar buiten brengen. De anderen werden uiteindelijk door een eenheid van de politie, de Raid, bevrijd. De gijzelnemer kwam bij de interventie om.

Partijvoorzitter[bewerken]

In 1999 was hij tussentijds voorzitter van de Rassemblement pour la République (RPR).

Europees Parlement[bewerken]

In mei 1999 werd hij aan het hoofd van de RPR-lijst verkozen tot Europees parlementslid. In september van hetzelfde jaar nog, oftewel slechts vier maanden later, nam hij echter al ontslag.[bron?]

Ministerschap[bewerken]

In 2002 kreeg Sarkozy zijn eerste ministerspost. Dit gebeurde al met al vrij laat in zijn carrière. De reden hiervoor is voornamelijk dat sinds 1995 Sarkozy op gespannen voet stond met zijn partijgenoot en toenmalig president Jacques Chirac. Sarkozy koos in de aanloop van de presidentsverkiezingen van 1995 niet het kamp van Chirac, maar van de toenmalige eerste minister en partijgenoot van Chirac, Édouard Balladur. De spanning tussen de entourage van de steeds populairder wordende Sarkozy en die van de op dat ogenblik bijna uitgerangeerde Chirac was nog steeds een splijtzwam binnen de UMP.

Van mei 2002 tot het najaar van 2005 was hij minister in de drie regeringen van Raffarin. Van de verkiezingen van 2002 tot maart 2004 was hij minister van Binnenlandse Zaken. Na de herschikking van de regering Raffarin in maart 2004, ten gevolge van het slechte resultaat van de regeringspartijen in regionale verkiezingen, werd Sarkozy minister van Economie en Financiën. In het najaar van 2004 nam hij ontslag als minister omdat hij was verkozen tot voorzitter van de UMP en president Chirac hem dwong te kiezen tussen de functie van minister en die van partijvoorzitter.

Na de afwijzing van de EU-grondwet door de Franse bevolking, waarna Jean-Pierre Raffarin zijn ontslag indiende, werd Sarkozy samen met Dominique de Villepin minister in de regering. Nu combineerde hij alsnog de functies van partijvoorzitter en van minister: hij werd opnieuw minister van Binnenlandse Zaken.

Eind 2005 noemde hij de relschoppende jongeren uit de Parijse voorsteden 'racaille', wat zoveel betekent als 'uitschot'. Door sommige politieke tegenstanders werd evenwel bewust de indruk gewekt dat Sarkozy daarmee alleen allochtone jongeren bedoelde.[bron?] Daarop ontstond in Frankrijk een heisa over het vreemdelingenbeleid. Vier weken lang werd Frankrijk elke avond en nacht geteisterd door straatgeweld, door brandende gebouwen en auto's en door geweld in het openbaar vervoer. Eerder al had hij verklaard de banlieues van de grote steden, de buitenwijken, te willen zuiveren van de welig tierende misdaad door middel van een hogedrukreiniger.

In aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2007 was Sarkozy de enige kandidaat voor de voorverkiezingen van de UMP. Tijdens de verkiezingen zelf nam hij het als rechtse kandidaat op tegen Ségolène Royal, die op 16 november 2006 was gekozen als kandidate van de linkse PS. Op 26 maart 2007 trad Sarkozy af als minister om zich te concentreren op zijn presidentiële campagne.

Presidentschap[bewerken]

In de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen op 22 april 2007, eindigde Sarkozy op de eerste plaats, met 31,18 % van de stemmen, tegen 25,87 % voor Ségolène Royal. Na de tweede ronde, op 6 mei 2007, werd hij met 53,06% van de stemmen uitgeroepen tot winnaar van de presidentsverkiezingen.

Zijn beëdiging voor een ambtstermijn van vijf jaar vond plaats op 16 mei 2007. Sarkozy werd de 23e president van de Franse Republiek en de zesde president van de Vijfde Franse Republiek. Hij was de opvolger van Jacques Chirac, die dit ambt van 1995 tot 2007 bekleedde.

Vanwege zijn presidentschap was Sarkozy tevens medestaatshoofd van Andorra in hoedanigheid van co-prins. De andere co-prins of medevorst, en aldus prins-bisschop van Andorra, was de bisschop van Urgell, destijds Joan Enric Vives i Sicília. Omdat geen van beide prinsen in Andorra woont, en Andorra een eigen regering en parlement heeft, was hun rol volledig symbolisch.

Na zijn verkiezingsoverwinning in mei 2007 maakte Sarkozy werk van het zoeken van steun voor de oprichting van de Unie voor het Middellandse Zeegebied, die de bestaande akkoorden tussen de Europese Unie en andere landen rond de Middellandse Zee zou vervangen en verdiepen. De reacties hierop varieerden sterk van land tot land.[bron?]

In januari 2008 werd Sarkozy benoemd tot honorair of erekanunnik van de basiliek Sint-Jan van Lateranen in Rome. Sarkozy nam als president afstand van een radicaler laïcisme, als eerste president sinds het aftreden van Charles de Gaulle. Als president viel hij op door kritiek op het verlichtingsfundamentalisme en pleitte hij voor een open en verdraagzame houding jegens godsdienst in het openbaar leven. Sarkozy weet tijdens een diner met rabbijnen de massamoorden en tirannieën van de 20e eeuw aan goddeloosheid in het communisme en het nationaalsocialisme.[bron?] Deze stromingen zouden de klassen- en rassenstrijd op de plaats van de menselijke waardigheid als evenbeeld van God hebben gesteld. Sarkozy pleitte voor meer ruimte voor het joods-christelijk erfgoed in het openbare leven.[bron?] Het irreguliere Grootoosten van Frankrijk binnen de internationale Vrijmetselarij bekritiseerde Sarkozy's oproep voor meer ruimte voor religie in het openbare leven fel en noemde diens uitlatingen over het atheïsme zelfs gevaarlijk en schokkend.[bron?] Zelfs de katholieke generaal De Gaulle zou niet zover gegaan zijn als Sarkozy. Op 23 februari 2008 liet Sarkozy zijn felicitaties overbrengen aan enkele pasgewijde priesters van het Instituut van de Goede Herder te Bordeaux en Rome, bij gelegenheid van hun wijding tot het priesterschap.

Op 26 juli 2009 werd de president tijdens het sporten onwel en voor observatie opgenomen in het militair hospitaal Val-de-Grâce.[1]

In de zomer van 2010 oogstte Sarkozy internationaal veel kritiek, onder andere van NGO's en Europese parlementsleden, op zijn uitwijzingspolitiek tegen de Roma-zigeuners.

In het najaar van 2010 moest hij het hoofd bieden aan acties die in Frankrijk werden gevoerd tegen zijn plannen om de pensioengerechtigde leeftijd van 60 naar 62 jaar te verhogen. De vakbonden, die de acties organiseerden, waren van mening dat de werknemers een te lange periode moesten werken (41 jaar) om een volledig pensioen op te bouwen. Op 22 oktober van datzelfde jaar nam de senaat de wet over deze verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd aan.

Het was lange tijd onduidelijk of Sarkozy zich herkiesbaar zou stellen bij de Franse presidentsverkiezingen van 2012. Uiteindelijk werd hij toch de kandidaat namens de UMP. In de eerste ronde van de verkiezingen op 22 april 2012 deden tien kandidaten mee. De opkomst in deze eerste ronde was 79,47%.[bron?] François Hollande (PS) en Sarkozy kregen de meeste stemmen, respectievelijk 28,63% en 27,18% van de stemmen, waarmee zij de tweede ronde bereikten. In het televisiedebat, voorafgaand aan deze tweede ronde, hield Sarkozy Hollande voor dat het in Frankrijk, in vergelijking met de andere landen in Europa, sinds 2009 goed ging.[2] In de tweede ronde op 6 mei 2012 verloor Sarkozy en werd Hollande met 51,67% van de stemmen uitgeroepen tot winnaar. Op 15 mei droeg Sarkozy het presidentschap officieel over aan Hollande.

Na het presidentschap[bewerken]

Daarna heeft Sarkozy zich grotendeels uit het openbaar leven teruggetrokken. Omdat hij president van Frankrijk is geweest, had hij het recht om zitting te nemen in de Franse Grondwettelijke Raad, le Conseil constitutionnel. In 2013 gaf hij echter zijn plaats op.[3]

In het begin van 2014 werden telefoongesprekken, die Sarkozy had gevoerd toen hij nog president was, en die waren afgeluisterd, openbaar.[4] Daarin liet hij zich kritisch uit over zijn ministers. Afgeluisterde gesprekken in de privé-sfeer mochten niet meer worden vrijgegeven.[5]

Op 19 september 2014 maakte Sarkozy bekend opnieuw partijleider van de UMP te willen worden.[6] Tevens liet Sarkozy weten presidentskandidaat te zijn voor de Franse presidentsverkiezingen 2017.[7] Omdat de naam UMP als partij inmiddels imagoschade had opgelopen, werd er op initiatief van voorzitter Sarkozy in mei 2015 een naamswijziging met nieuwe statuten voorgesteld. Deze werd vervolgens goedgekeurd door het partijbestuur en de militanten, waardoor de nieuwe partij Les Républicains officieel een feit werd.

Op 2 juli 2016 kondigde Sarkozy aan dat hij kandidaat was voor de Franse presidentsverkiezingen van 2017. Om die reden trad hij als voorzitter van Les Républicains af.[8] In de eerste verkiezingsronde van de LR werd hij door François Fillon en Alain Juppé verslagen en kon hij in geen geval meer nog een keer als president worden herkozen.

Huwelijken[bewerken]

Op 23 september 1982 trouwde Sarkozy met Marie-Dominique Culioli, de dochter van een apotheker uit Vico. Charles Pasqua was getuige bij het huwelijk. Het echtpaar kreeg twee zonen: Pierre (1985) en Jean (1986).

In 1984, toen Sarkozy burgemeester was van Neuilly, ontmoette hij Cécilia Ciganer-Albéniz. Sarkozy voltrok als burgemeester haar huwelijk met de televisiepresentator Jacques Martin, bij wie ze twee kinderen kreeg. Cécilia verliet Martin echter al in 1988 omdat ze een relatie was aangegaan met Sarkozy. Sarkozy hertrouwde met Cécilia in oktober 1996, nadat hij zelf gescheiden was van zijn eerste vrouw. Uit dit tweede huwelijk werd in 1997 een zoon, Louis, geboren. Tien jaar later, in het voorjaar van 2007, kwamen er geruchten op gang dat hun huwelijk niet goed meer liep. Zo was Cécilia niet actief in zijn verkiezingscampagne voor het presidentschap en stemde ze in de tweede verkiezingsronde niet op hem. Bij een staatsbezoek aan de Amerikaanse president George W. Bush liet ze grotendeels verstek gaan en bij een soortgelijk bezoek aan Libië was ze helemaal niet van de partij. Op 18 oktober 2007 werd vanuit het presidentiële Élysée-paleis officieel bekendgemaakt dat het paar die dag was gescheiden.

Op 17 december 2007 werden in de Franse pers foto's gepresenteerd van Nicolas Sarkozy en fotomodel/zangeres Carla Bruni. Op 2 februari 2008 werd het huwelijk tussen hen beiden gesloten. Op 19 oktober 2011 kregen ze een dochter: Giulia.

Onderscheidingen[bewerken]

Wapenschild als Vliesridder

Publicaties[bewerken]

  • Georges Mandel, le moine de la politique, 1994
  • met M Denisot, Au bout de la passion, l'équilibre... , 1995.
  • Libre, 2001
  • La République, les religions, l'espérance, 2004
  • Témoignage, 2006
  • Ensemble, 2007
  • La France pour la vie, 2016
  • Tout pour la France, 2016

Literatuur[bewerken]

  • P Nivelle en E Karlin, Les Sarkozy : Une famille française, 2006.
  • P Cohen en R Malka, La face karchée de Sarkozy, 2007.
  • Y Reza, Dageraad, avond of nacht, literair portret, Meulenhoff, 2008.
  • P Machuret, L'Enfant terrible : La vie à l'Elysée sous Sarkozy, 2009.
  • R Dely en Aurel, Sarkozy et les riches, 2011.
  • M Pinçon-Charlot, Le président des riches : Enquête sur l'oligarchie dans la France de Nicolas Sarkozy, 2011.
  • C Pascal, Scènes de la vie quotidienne à l'élysée, 2012.
  • A Leparmentier, Nicolas Sarkozy. Les coulisses d'une défaite: Chronique d'un échec annoncé, 2012.
  • C Nay, L'impétueux, 2012.
  • D Paillé, Sarkozy - Retour perdant, 2013.
  • T Guénol, Nicolas Sarkozy chronique d'un retour impossible?, 2013.
  • C Graciet, Sarkozy-Kadhafi: Histoire secrète d'une trahison, 2013.

Film[bewerken]

  • La conquête, een speelfilm uit 2011 over de carrière van Sarkozy

Externe links[bewerken]

Voorganger:
Jacques Chirac
Co-prins van Andorra
Franse staatshoofden
2007-2012
Opvolger:
François Hollande
Voorganger:
Jacques Chirac
President van Frankrijk
2007-2012
Opvolger:
François Hollande