Seksuele geaardheid

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Seksuele en genderdiversiteit
Lijn

Algemeen
gender · sekse/geslacht
seksuele geaardheid
genderidentiteit
holebi · lgbt

Sekse/geslacht
vrouw · intersekse · man
transseksualiteit

Genderidentiteit
androgynie
cisgender
genderqueer
queer
transgender
travestie

Voorkeur op basis van geslacht
biseksualiteit
heteroseksualiteit
homoseksualiteit
lesbianisme
panseksualiteit
polyseksualiteit

Voorkeur op basis van leeftijd
efebofilie
gerontofilie
pederastie
pedofilie

Voorkeur op basis van gedrag of objecten
bdsm
fetisjisme
infantilisme

Overige voorkeuren
aseksualiteit
polyamorie
parafilie

De seksuele geaardheid is de aard van de amoureuze betrekkingen of erotische verlangens van een persoon.

De (Nederlandse) Algemene wet gelijke behandeling gebruikt de term "gerichtheid". Volgens de toelichting van de regering omvat het begrip gerichtheid naast de gevoelens en voorkeuren van een persoon ook concrete uitingen, zodat het begrip gerichtheid – en dus ook de bescherming tegen onderscheid – ruimer is dan het begrip voorkeur en het begrip geaardheid.

Het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie verbiedt in artikel 21 elke discriminatie op grond van seksuele geaardheid.

Indelingen[bewerken]

Normaal gesproken zijn er vier hoofdgroepen waarin de seksuele geaardheid van een persoon kan worden onderverdeeld:

  • heteroseksualiteit: liefde en seksuele verlangens kunnen gevoeld worden bij (hoofdzakelijk) mensen van het andere geslacht
  • homoseksualiteit: liefde en seksuele verlangens kunnen gevoeld worden bij (hoofdzakelijk) mensen van hetzelfde geslacht
  • biseksualiteit: liefde en seksuele verlangens kunnen gevoeld worden bij mensen, ongeacht geslacht
  • aseksualiteit: seksuele verlangens ontbreken (vrijwel) geheel

Menselijke seksualiteit wordt vaak als een continuüm beschouwd, zoals in de Kinsey-schaal (1948), met aan beide uiteinden hetero- en homoseksualiteit en biseksualiteit in het midden, en waar ook aseksualiteit een plaats heeft, buiten dit continuüm.

Deze indeling wordt echter ook bekritiseerd, omdat zij individualiteit en culturele kwesties negeert. Soms worden afwijkingen van heteroseksualiteit op andere, cultuurgebonden manieren geuit, zoals Two Spirit (een mannelijke en een vrouwelijke geest in één lichaam) in Noord-Amerika en Hijra (spreek uit 'hiedzjra'; een man met een vrouwelijke gender-identiteit) in het Indisch subcontinent.

De indeling hetero-homo-bi is statisch en houdt geen rekening met overgangen als transgenderisme en interseksualiteit. Het is een uitvinding van het 19e-eeuwse Europa en daardoor evenzeer cultuurgebonden.

Ontstaan van individuele seksuele geaardheid[bewerken]

De discussie over het ontstaan van de individuele seksuele geaardheid ofwel seksuele identiteit is vrij beladen. Het gaat hierbij om de vraag of de geaardheid is aangeboren of verworven/aangeleerd . In de psychologie wordt deze tegenstelling ook wel nature (aangeboren) versus nurture (verworven/aangeleerd) genoemd. De meeste wetenschappers nemen echter aan dat geaardheid voornamelijk 'nature' is, omdat de geaardheid constant is.

Volgens onderzoek van de Nederlander Dick Swaab in 1990 zouden er kleine verschillen te zien zijn in de hersenhelften van heteroseksuelen en homoseksuelen.[1] Zweeds onderzoek, gepubliceerd in 2006, liet zien dat bij homoseksuele mannen en vrouwen de hersenhelften even groot zijn, terwijl bij heteroseksuelen van beide geslachten de rechterhersenhelft iets groter is dan de linker. Sommige wetenschappers vermoeden op basis van scans van hersenen dat door opvoeding, maatschappij, vorming, cultuur, et cetera op latere leeftijd een voorkeur gevormd kan worden voor een bepaald geslacht. Dit zou los staan van de aangeboren geaardheid.


Oudheid: Oude Rome · Oude Egypte

Middeleeuwen:


Vroegmoderne tijd: Rusland

Moderne tijd: Nazi-Duitsland · Rusland · Sovjet-Unie

Heden: Nederland · Rusland ·

Sierra Leone