Boomslang

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Boomslang
IUCN-status: Niet geëvalueerd (2008)
Dispholidus typus.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Reptilia (Reptielen)
Orde: Squamata (Schubreptielen)
Onderorde: Serpentes (Slangen)
Superfamilie: Colubroidea
Familie: Colubridae (Gladde slangen)
Onderfamilie: Colubrinae
Geslacht: Dispholidus
Duvernoy, 1832
Soort
Dispholidus typus
(Smith, 1829)
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Herpetologie

De boomslang[1] (Dispholidus typus) is een slang uit de familie gladde slangen (Colubridae). Zijn leefgebied is sub-Sahara Afrika. Het is de enige soort uit het geslacht Dispholidus. De soort werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Andrew Smith in 1829. Oorspronkelijk werd de wetenschappelijke naam Bucephalus typus gebruikt.[2] De naam stamt uit het Afrikaans en wordt in alle talen gebruikt, ook de Engelsen en Duitsers noemen deze soort 'boomslang'.

Uiterlijke kenmerken[bewerken]

Boomslangen zijn verschillend ten opzichte van vele andere slangen, in zoverre dat zij seksueel dimorf zijn; de wijfjes behouden de kleurloos, bruin-grijze kleur die voor jonge boomslangen kenmerkend is, terwijl de mannetjes heldergroen zijn, sterk gelijkend op de oostelijke groene mamba (Dendroaspis viridis), een andere Afrikaanse gifslangensoort. De lengte van een volwassen boomslang is maximaal ongeveer twee meter.[3] De slang heeft een korte, stompe neus en grote ogen.

Gedrag & voeding[bewerken]

Boomslangen zijn voornamelijk arboreaal (leven in bomen) en ze kunnen zich zeer snel bewegen. In tegenstelling tot de meeste andere slangen planten ze zich voort in bomen en zijn ovipaar. Hun voedsel omvat vooral kameleons, andere boombewonende hagedissen en kikkers.[3] Zo nu en dan worden andere dieren gegeten, zoals vogels en eieren van nestelende vogels die zij geheel doorslikken, zonder deze eerst in stukken te scheuren.

Giftigheid[bewerken]

De meeste leden van de familie van gladde slangen (Colubridae) zijn onschadelijk, of hebben een relatief zwak vergif. De boomslang echter heeft een zeer krachtig vergif dat het aflevert middels grote, diep gegroefde hoektanden ('fangs', wat slagtanden betekent), die net als de meeste andere giftige gladde slangen aan het achterste deel van de kaak zijn bevestigd. Dit type gifapparaat wordt ophistoglyf genoemd. De boomslang is de meest gevaarlijke van de slangen met deze methode van vergiflevering.[3]

De beet van een boomslang kan fataal zijn en is als zodanig gemeld in tegenstelling tot beten van adders. In 1957 stierf de bekende herpetoloog Karl Schmidt na te zijn gebeten door een boomslang. D.S. Chapman verklaart dat er tussen 1919 en 1962 acht gevallen van vergiftiging door boomslangen hebben plaatsgevonden, waarvan er uiteindelijk twee fataal afliepen.

Het South African Vaccine Producers (vroeger Zuidafrikaans Medisch Onderzoek Instituut) vervaardigt een antiserum voor boomslangvergif. Het vergif van de boomslang is een haemotoxine. Dit betekent dat het vergif de hemoglobine in de rode bloedcellen aanvalt en vernietigt en het bloed in zijn slachtoffer vernietigt. Het vergif van een boomslang maakt het stollingsproces van het bloed onklaar met als gevolg dat het slachtoffer vaak sterft aan talrijke interne en externe bloedingen.

Andere symptomen zijn: hoofdpijn, misselijkheid, slapeloosheid en geestelijke stoornissen. De symptomen openbaren zich pas vele uren na de beet. Aan één kant geeft dit tijd om een antiserum te regelen maar aan de andere kant loopt men het het gevaar dat de beet over het hoofd wordt gezien. Vooral, omdat net als bij andere slangen met een achter-slagtand, elke beet niet altijd eindigt met het inspuiten van het vergif.

Een volwassen slang heeft 4-8 mg vergif; 5 mg schijnt voldoende te zijn om een mens te doden. Een boomslang is een schuchtere slang, zodat beten praktisch gezien slechts voorkomen als men probeert een slang te vangen of te behandelen.

Boomslang en fictie[bewerken]

Een verpulverde huid van een boomslang is één van de ingrediënten in J.K. Rowlings boek Harry Potter en de Geheime Kamer om wisseldrank te maken. Het vergif van de boomslang komt ook voor in de Agatha Christie thriller Dood in de Wolken (Engels: Death in the Clouds) met in de hoofdrol de beroemde detective Hercule Poirot.

Boomslang als product[bewerken]

Het bedrijf Razer gebruikt namen van gifslangen voor zijn computermuizen. De Razer Boomslang was de eerste muis die door Razer werd vervaardigd en opnieuw uitgebracht werd (en sinds beëindigd) door BFG Technologies. Andere slangennamen die voor de computermuisreeks worden gebruikt zijn Viper, Diamondback en Copperhead.

Externe links[bewerken]

Bronvermelding[bewerken]

Referenties

  1. Bernhard Grzimek, Het Leven Der Dieren Deel VI: Reptielen, Kindler Verlag AG, 1971, Pagina 481 ISBN 90 274 8626 3.
  2. Peter Uetz & Jakob Hallermann. The Reptile Database – Dispholidus typus
  3. a b c P Whitfield, Encyclopedie van het dierenrijk - Alle gewervelde dieren in woord en beeld, Uitgeverij Areopagus, 1984, Pagina 452 ISBN 90 274 9009 0.

Bronnen

  • (nl) P Whitfield - Encyclopedie van het dierenrijk - Alle gewervelde dieren in woord en beeld (1984)- Pagina 452 - Uitgeverij Areopagus - ISBN 90 274 9009 0
  • (en) Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database – Dispholidus typus - Website Geconsulteerd 30 november 2014