Chaos (Griekse mythologie)
| Griekse goden | |
| Oergoden Titanen Olympische goden Muzen |
|
| Oergoden | |
| Chaos Aither Gaia Ouranos Hemera |
Eros Erebos Nyx Tartaros Chronos |
Chaos (Grieks Χαος, Khaos betekent 'leegte') is in de Griekse mythologie het gapend gat waaruit de eerste Griekse goden ontstonden. Chaos is volgens sommige bronnen vrouwelijk, maar wordt vaker als onzijdig aangeduid. Het is een bodemloos gat waar alles eindeloos valt; niet naar beneden, want er is geen enkele oriëntatie mogelijk, maar alle kanten op. Uit deze uitgestrekte en duistere wanorde ontstond orde, in de vorm van de Aarde, het enige dat houvast biedt. De kinderen van Chaos maakten samen met hun vader de bergen, de zee en de hemel. Ze maakten ook twaalf Titanen, drie cyclopen en drie reuzen met honderd armen. De bekendste titanen zijn Okeanos, Japetos en Kronos.
Tijdens de oorlog tussen de Titanen en Olympiërs zouden de gemoederen zo hoog opgelopen zijn, dat Chaos door de hitte bevangen raakte. In samenwerking met Chaos schiep Eros de vogels.
Inhoud |
[bewerken] Volgens Theogonie
In dit werk van Hesiodus wordt beschreven, dat de eerste bestaande objecten uit het niets van Chaos kwamen; zijn kinderen Nyx (de nacht), Erebus (de duisternis), Eros (de liefde), Gaea (de aarde) en Tartarus (de onderwereld). Volgens sommige bronnen zouden de laatste twee goden echter onafhankelijk van Chaos zijn ontstaan.
Hesiodos laat zien dat het creëren van leven in de godenwereld op twee manieren gebeurt; door bevruchtingen of door deling. Het is opvallend dat veel 'slechte' goden, wezens en hun concepten (Dood, Sarcasme, Misleiding enzovoorts) in de Griekse mythologie geboren zijn uit deze laatste manier van voortplanting.
[bewerken] Volgens Metamorphosen
In Metamorphosen van Ovidius wordt Chaos beschreven als een ruwe, onverwerkte massa: een levenloze klomp, ongefatsoeneerd en onaangepast. De moderne betekenis van het woord 'chaos' is dan ook 'totale wanorde'.
In Chaos lagen als het ware alle zaden opgeslagen, die later zouden uitgroeien tot alle bestaande materie.
[bewerken] Chaoskampf
 Zie Oerslang voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Voorbeelden van de chaoskampf treft men aan in mythologieën en religies uit het Oude Nabije-Oosten en Oude Griekenland. Zo is er de Baälcyclus die het gevecht tegen Yamm verhaalt in een Ugaritische mythe, Marduk tegen de Oerslang die Tiamat heet in het Babylonische Enuma Elishepos, Tarhunt tegen Illuyanka in de Hettitische mythologie, de God Jahweh tegen de Leviathan (Lawtan of Lotan) in de Hebreeuwse Bijbel (voornamelijk dan het Boek Job). Ook in de Griekse mythologie werd deze oude Oosterse mythe geadopteerd, zoals we zien in de strijd van Zeus tegen Typhon, Hercules en Ladon etc.
De chaoskampf werd eveneens in het christelijk geloof opgenomen, in de mythe van Sint Joris en de Draak, Sint Michaël en de Duivel, en in meer abstracte vorm in enkele aspecten van het lijdensverhaal (Rudman 2003).
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Literatuur
- Clifford, Richard J, Creation and Destruction: A Reappraisal of the Chaoskampf Theory in the Old Testament, The Catholic Biblical Quarterly (2007).
- Rudman, Dominic, The crucifixion as Chaoskampf: A new reading of the passion narrative in the synoptic gospels = La crucifixion comme Chaoskampf: une nouvelle lecture du récit de la Passion dans les évangiles synoptiques, Biblica 84, 2003, 102-107.
- Nick Wyatt, Arms and the King: The Earliest Allusions to the Chaoskampf Motif and their Implications for the Interpretation of the Ugaritic and Biblical Traditions (1998), republished in There's such divinity doth hedge a king: selected essays of Nicolas Wyatt on royal ideology in Ugaritic and Old Testament literature, Society for Old Testament Study monographs, Ashgate Publishing, 2005, ISBN 9780754653301, 151-190.
- John Day, God's conflict with the dragon and the sea: echoes of a Canaanite myth in the Old Testament, Cambridge oriental publications no. 35, 1985, ISBN 9780521256001.
| Griekse mythologie | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
 |
Zie de categorie Chaos van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
