Lucky Luke
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Lucky Luke | |
|---|---|
| Land van oorsprong | België |
| Originele taal | Nederlands |
| Creatieteam | |
| Tekenaar(s) | Maurice De Bevere |
| Publicatie | |
| Uitgever | Voorheen: Dupuis Nu: Lucky Comics & Lucky Productions |
| Publicatiemedia | Stripboeken |
| Huidige status | Lopend |
| Literatuurportaal | |
Lucky Luke is een strip, getekend door de Belg Maurice De Bevere onder het pseudoniem Morris.
De verhalen spelen zich af in het Wilde Westen van de Verenigde Staten in de negentiende eeuw. De scenario's werden onder andere geschreven door René Goscinny. Lucky Luke laat zich door kinderen lezen als een humoristische strip. Voor volwassenen is de parodiërende dubbele bodem te herkennen over verhalen en personen uit de geschiedenis van het Wilde Westen.
Inhoud |
[bewerk] Bioscoopstrip
De strip begon als parodie op het destijds populaire filmgenre Western. Kenmerkend is de cineastische stijl van tekenen. Decors, coulissen, vele rekwisieten, wisselende cameraposities, montage, alles is door Morris goed afgekeken en herkenbaar verwerkt. Sommige shots beeldde hij af op volle paginabreedte zoals een breedbeeld bioscoopscherm. Ook de rijkheid aan details is kenmerkend.
Veel filmhelden van het witte doek worden ook in de strip ten tonele gevoerd, evenals andere beroemdheden en mensen uit de directe omgeving van Morris. Iedereen krijgt een passende hoofd- of bijrol, ten voeten uit herkenbaar in zijn of haar eigen stijl. Inmiddels zijn de meeste acteurs overleden en onbekend bij de jongere generaties. De directe herkenbaarheid is daardoor verloren gegaan.
Morris documenteerde zich voor ieder verhaal zorgvuldig, onder andere met behulp van bioscoopaffiches. Deze kon hij niet krijgen. Hij moest ze daarom uit de vitrine stelen, waarbij zijn vriend André Franquin op de uitkijk stond. De affiches (allemaal met afgescheurde hoeken) zijn bewaard gebleven.
De scenario's en grappen waren echter een zwakke kant van Morris. Zijn eerste verhalen missen vaak een plot. Ook wordt er veel meer gevochten. Dat veranderde toen Goscinny de scenario's ging schrijven. De strip beleefde toen zijn gouden jaren.
Na de dood van Morris in 2001 werd de serie voortgezet door de Franse tekenaar Achdé, in samenwerking met de schrijver Laurent Gerra.
[bewerk] Personages
[bewerk] Hoofdpersonen
- Lucky Luke, de man die sneller schiet dan zijn schaduw. Luke is een poor lonesome cowboy die, overal waar hij komt, onrecht en misdaad bestrijdt. Over zijn exacte afkomst is niets bekend. In de eerdere strips was Luke een kettingroker, maar in 1983 verving Morris de sigaret door een strootje. Dit leverde hem waardering op van de Wereldgezondheidsorganisatie.
- Jolly Jumper, zijn trouwe paard, het snelste paard van het Wilde Westen, en waarschijnlijk ook het intelligentste: voor een potje schaak, vissen met een hengel en een krant drukken draait Jolly Jumper zijn hoef niet om. Hij kan zelfs een blik bonen opendraaien en zijn eigen zadel afdoen!
- De Daltons komen in veel albums voor en worden daarom tot de hoofdpersonen worden gerekend. Joe, Jack, William en Averell zijn onverbeterlijke schurken. Joe is de kleinste en de slimste, Averell de grootste en domste. Hun moeder, Ma Dalton, speelt soms ook een rol.
- Rataplan, de domste hond van het Wilde Westen. Hij is een parodie op film- en tv-hond Rin Tin Tin en heeft zijn eigen stripreeks.
[bewerk] Historische personages uit het Wilde Westen
Diverse personages die voorkomen in de strip hebben echt bestaan.
- Roy Bean, rechter. (De rechter)
- Sarah Bernhardt, actrice. (Sarah Bernhardt)
- Charles E. Boles alias Black Bart, schoolmeester en bandiet. (De postkoets)
- Adolphe en Arthur Caille, uitvinders. (De éénarmige bandiet).
- Martha Jane Cannary alias Calamity Jane, avonturierster. (Calamity Jane en Spokenjacht)
- Bill, Bob, Emmett en Grat Dalton, leden van de beruchte Daltonbende. (Vogelvrij)
- James B. Eads, ingenieur. (De brug over de Mississippi)
- Virgil, Morgan en sherrif Wyatt Earp. (O.K. Corral)
- John Henry Doc Holliday, tandarts, gokker en pistoolvechter. (O.K. Corral)
- Jesse James, Frank James en Cole Younger, outlaws. (Jesse James)
- Billy the Kid, outlaw. (Billy the Kid en Het escorte)
- George Maledon, beul (Belle Star).
- Isaac C. Parker, rechter (Belle Star).
- Frederic Remington, kunstschilder. (De kunstschilder)
- Mattie Silks, hoerenmadam (Klondike).
- Soapy Smith, gangster en oplichter (Klondike).
- Belle Starr, outlaw. (Belle Star)
[bewerk] Acteurs in de strip
Diverse personages worden uitgebeeld door mensen die echt (hebben) bestaan. Hieronder veel filmsterren uit westerns en andere genres, en Europese en Belgische beroemdheden. Ook mensen uit de directe omgeving van Morris kregen een rol. Onder anderen:
- Lee Van Cleef (westernacteur) als premiejager. (De premiejager)
- Céline Dion (zangeres) en haar echtgenoot.
- W.C. Fields (acteur en alcoholist) als de dronken circusdirecteur Kapitein Mulligan. (Western Circus)
- Louis de Funès (komiek, filmster en regisseur) als impresario uit Parijs. (Western Circus)
- Alfred Hitchcock (regisseur) kreeg een cameo als glazenpoetsende barman. Net als in zijn eigen films komt hij maar even in beeld. (De postkoets)
- Victor Hubinon (striptekenaar, collega en vriend van Morris) vroeg zelf om een rol. Morris tekende hem als bendeleider Barry Blunt. (In de schaduw der boortorens)
- Groucho Marx (komiek)
- Jack Palance (westernacteur) als de beruchte beroepsmoordenaar Phil IJzerdraad. Net als in zijn meeste films speelt hij de bad guy. (Phil IJzerdraad)
- Mae West (actrice en sekssymbool) als de zingende hoerenmadam Lulu Carabine. (Western Circus en Dalton City)
- David Niven (acteur) als de man die Calamity Jane goede manieren komt bijbrengen in Calamity Jane.
- Gary Cooper (westernacteur)
- In veel albums komt een doodgraver voor. Sommige zijn gemodelleerd naar een leraar op het Sint-Jozefscollege te Aalst, waar Morris zijn middelbareschooltijd doorbracht.
[bewerk] Albums
[bewerk] In de reeks Lucky Luke bij Dupuis:
[bewerk] In de reeks Lucky Luke bij Lucky Comics & Lucky Productions:
Lo Hartog van Banda schreef het scenario voor de albums Fingers, Nitroglycerine en Spokenjacht.
[bewerk] In de reeks De avonturen van Lucky Luke naar Morris bij Lucky Comics & Lucky Productions:
- Jolly Jumper op vrijersvoeten
- Een strop voor de Daltons
[bewerk] Lucky Luke in andere media
[bewerk] Animatie
Halverwege de jaren 80 werd van de stripverhalen een tekenfilmversie gemaakt, die in verschillende Europese landen werd uitgezonden. In Nederland gebeurde dit in 1986 en 1987 door de VARA, later werd de serie herhaald door RTL 4 en Yorin. In 1983 werden de eerste 26 afleveringen van deze serie gemaakt, gevolgd door nog eens 26 in 1991.
De oorspronkelijke begintune was een liedje, dat in verschillende talen vertaald was. De Nederlandse tekst van de begintune werd ingezongen door Edwin Rutten.
De eindtune was gebaseerd op de Engelse tekst "I'm a poor, lonesome cowboy", die ook in de oudere albums op het allerlaatste plaatje te lezen is, en werd in de Nederlandse versie gezongen door Gerard Cox.
In 2001 werd een nieuwe animatieserie gemaakt bestaande uit 52 afleveringen. Deze serie stond ook wel bekend als “de nieuwe avonturen van Lucky Luke”. Daar waar veel van de afleveringen uit de eerste serie gebaseerd waren op de strips, bevatte deze serie vooral nieuwe verhalen.
Naast de series kwamen er ook 3 animatiefilms uit van Lucky Luke.
[bewerk] Speelfilms
Begin jaren 90 werden er twee speelfilms en een serie gemaakt met Terence Hill in de rol van Lucky Luke. In 2004 verscheen de film Les Daltons, die hoofdzakelijk om de Daltons draaide maar waar Lucky Luke ook in voorkwam, dit keer gespeeld door Til Schweiger.
[bewerk] Videospellen
In de loop der jaren zijn er meerder videospellen voor verschillende platformen gemaakt over Lucky Luke. De meeste werden uitgebracht door Infogrames, en waren alleen in Europa te krijgen.
[bewerk] Trivia
- In Kiekeboe album 26 "Album 26" passeert Lucky Luke vanwege een opstekende mist per ongeluk met zijn paard, Jolly Jumper in een beeldpaatje. Hij zingt "I'm a poor lonesome cowboy". Eerder in het album protesteerde Kiekeboe tegen de tekenaar dat hij een stuntman wil, want "denk je dat Kuifje, Asterix en Lucky Luke al hun stunts zelf doen?"
- In het Kiekeboe-album Afgelast wegens ziekte verschijnt de cowboy in strook 61 samen met Kuifje, Asterix, Obelix, Bollie en Billie, Peanuts, Batman, Donald Duck en Popeye op Kiekeboe's begrafenis.
- Ook in Urbanus-album 56 "Kermis in de Hel" zien we Lucky Luke bij de hoofdrolopsomming.
- In deel 3 van de stripreeks Van Nul tot Nu, op blz. 6 is Lucky Luke te zien terwijl iemand tegen hem klaagt over een verkeerd aangelegde treinrails. Een knipoog naar het album Spoorweg door de prairie waarin eenzelfde situatie zich voordoet.
[bewerk] Externe links
- www.luckyluke.nl
- www.ifarm.nl/luckyluke
- In Brussel bevindt zich een stripmuur ter ere van Lucky Luke.
