Schiebroek

Schiebroek

Wijk van Rotterdam
Kerngegevens
Gemeente	Rotterdam
Oppervlakte	493 ha
Inwoners	ca. 16.000

De Polder Schiebroek en omgeving

Bergse Plassen tussen Schiebroek en Hillegersberg

Jaknikkers bij Schiebroek

Schiebroek is een stadsdeel en voormalige gemeente in de gelijknamige polder in het noorden van de gemeente Rotterdam, gelegen tussen Hillegersberg en Overschie.

Ambacht Schiebroek

Schiebroekse molen ca. 1900

In de middeleeuwen vormde de Kleiweg al een verbinding over land tussen de rivieren Rotte en Schie. Aan deze wat hoger op een zandrug gelegen weg vestigden zich de eerste bewoners. Het omliggende gebied rond het jaar 1300 in cultuur gebracht. Het gebied Schiebroek werd in 1590 een ambacht (rechtsgebied) dat tot het Baljuwschap Schieland behoorde. Het was veenland dat door inklinking in de loop van de eeuwen steeds lager kwam te liggen en daardoor steeds natter werd.

In de 17e en 18e eeuw werd er door afgraven en wegbaggeren van het veen op grote schaal turf (brandstof) gewonnen. Dit had als gevolg dat het steeds meer een plassengebied werd. Vanaf 1772 maakte men van Schiebroek een polder door het aanleggen van kades, vaarten en sloten. Vanaf die tijd werd het overtollige water door een molengang van drie molens weggemalen naar de Bergse Plassen. Tegenwoordig gebeurt dit met een een gemaal, dat is nodig, want het gebied ligt 5 meter onder NAP.

Gemeente Schiebroek

Het ambacht Schiebroek werd in 1817 een zelfstandige gemeente. Het bleef nog lang een landelijk gebied. De bewoning concentreerde zich vooral in een buurtschap aan de Kleiweg en langs de Hoge Limiet. In 1865 telde de gemeente 335 inwoners.

Begin 20ste eeuw werd de in 1908 geopende Hofpleinspoorlijn aangelegd, dwars door de toen nog lege polder. Schiebroek kreeg twee stations. Station Schiebroek aan de Kleiweg en station Wilgenplas bij het gelijknamige openluchtbad. Er is zelfs nog even een spoorweghalte geweest aan het eind van de Adrianalaan. Daar werd ook wat industrie gevestigd. De spoorlijn tussen Rotterdam en Scheveningen was de eerste geëlectrificeerde spoorweg in Nederland.

Door de ontwikkeling van 'Tuinstad Schiebroek', zoals het werd genoemd, groeide het aantal inwoners snel. Na 1920 werden er bij de Adrianalaan en rond de Molenvijver hele straten met -voor die tijd- luxueuze woningen gebouwd. Deze waren vooral in trek bij forensen die uitweken voor de hogere Rotterdamse belastingdruk. In 1941 was het aantal inwoners al gestegen tot 8030. In hetzelfde jaar werd de gemeente Schiebroek, evenals Hillegersberg en Overschie, bij Rotterdam gevoegd.

Woonwijk Schiebroek

Na de oorlog, in de jaren 50, werd in een heldere bouwkundige structuur een moderne tuinwijk met veel sociale woningbouwflats in het groen gerealiseerd. De polderindeling is daarbij zichtbaar gebleven. De vaarten veranderden in singels en de sloten in straten. Scholen en kerken vervingen de boerderijen. De drie molens waren al veel eerder vervangen door een motorgemaal. Berucht was in de jaren vijftig en zestig de Gekro, het destructiebedrijf aan de Bovendijk dat bij westelijke wind door stank het woongenot danig verminderde. Ook buurman Vliegveld Zestienhoven werkte (vanaf 1957) niet erg mee om de tuinstadgedachte verder inhoud te geven. Minder overlast veroorzaakten vanaf de jaren vijftig de aardolie producerende jaknikkers ten westen van de wijk langs de spoorbaan richting Den Haag. In 2010 zijn het de enige die in Nederland nog in gebruik zijn. Bij de winkelstraat Peppelweg wordt iedere vrijdag op het Rododendronplein een buurtmarkt gehouden.

Tramlijn 5 zorgde na 1968 op een grotendeels vrije baan voor een snelle verbinding met het centrum van Rotterdam. In 2006 werd tramlijn 5 vervangen door de lijnen 20 en 25. De Hofpleinlijn is in 2006 vervangen door RandstadRail met twee nieuwe stations in Schiebroek. Rond 2005 werd begonnen met de afbraak van een groot aantal portiekwoningen. Ze worden vervangen door nieuwbouw. Het is de bedoeling dat dit de diversiteit van het woningaanbod in de wijk ten goede komt.

Met de invoering van het deelgemeentebestel werd de wijk onderdeel van de deelgemeente Hillegersberg-Schiebroek. In 2006 woonden er 15.491 mensen.

51°58′N 4°29′E