Syrisch-orthodoxe Kerk van Antiochië

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Syrisch-orthodoxe Kerk van Antiochië
Het wapen van de Syrisch-orthodoxe Kerk van Antiochië
Het wapen van de Syrisch-orthodoxe Kerk van Antiochië
Indeling
Moederkerk Syrische Kerk
Stichtingsjaar Ca. 37 n.Chr. - 544 n.Chr. (herstichting)
Oprichter Petrus - Jacobus Baradaeus (herstichter)
Autocefaal of autonoom Autocefaal
Kerkleiding
Hoofd Mor Ignatius Afrem II Karim
Titel hoofd Patriarch van Antiochië en het gehele Oosten
Zetel Damascus, Syrië
Kenmerken
Liturgie Antiocheens
Liturgische taal Syrisch, Aramees (liturgisch), en lokale talen: Turoyo-Aramees, Arabisch, Turks, Hebreeuws, Engels, Malayalam, Nederlands, Zweeds en Duits
Kalender Juliaans
Reikwijdte
Aantal gelovigen 1.430.000[1]
Bisschoppen 41[1]
Bisdommen 39[1]
Kloosters 11
Parochies 950[1]
Priesters 1.050[1]
http://www.syrian-orthodox.com
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Syrisch-orthodoxe Kerk van Antiochië (Syrisch: ܥܕܬܐ ܣܘܪܝܝܬܐ ܬܪܝܨܬ ܫܘܒܚܐ ܕܐܢܛܝܘܟܝܐ, ʿIdto Suryoyto Triṣaṯ Šuḇḥo D'Antiukhiya) is de Kerk van de Syrische christenen (vaak Suryoye, soms Arameeërs en-/of Assyriërs genoemd).[2] Zij behoort tot de Oriëntaals-orthodoxe Kerken en beschouwt zichzelf als de eerste, heilige, universele en apostolische Kerk van het christendom. De Syrische benaming van de kerk luidt letterlijk in het Nederlands vertaald: De Syrische Kerk der juiste lofprijzing van Antiochië.

Deze Kerk zou, naar eigen overtuiging, de oudste bestaande christelijke kerkgemeenschap zijn.[3] Voor de oorsprong van de Syrisch-orthodoxe Kerk kan verwezen worden naar Handelingen van de Apostelen 11:26, waar de volgelingen van Jezus in Antiochië christenen werden genoemd. Deze Kerk was de eerste buiten Palestina en werd - volgens de traditie - gesticht door de apostelen. Het hoofd was de apostel Petrus, die volgens dezelfde traditie, in Antiochië zijn ‘apostolische stoel’ vestigde en deze later verplaatste naar Rome, waar hij nog altijd gevestigd is. Toen andere volkeren zich tot het christelijk geloof bekeerden, namen ze de naam ‘Syriërs’ over als aanduiding voor ‘christenen’. De Syrische christenen wonen in diverse landen in het Midden-Oosten (Israël, Syrië, Libanon, Irak) en in Turkije. Zij wonen ook in Europa en Noord-Amerika. De liturgie is in het Syrisch, een Aramees dialect. Aramees behoort tot de Semitische talen en wordt tot de dag van vandaag in de kerkelijke boeken gebruikt. Aramees zou de taal geweest zijn die Jezus Christus sprak.

De geschiedenis van de Kerk[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Syrisch christendom voor nadere informatie.

Zoals reeds hierboven vermeld leert de overlevering dat de Kerk van Antiochië is gesticht door Petrus en dat hij haar eerste patriarch was vóór zijn vertrek naar Rome. Petrus zou de pas gestichte Kerk van 37 tot 44 geleid hebben. Het christendom verspreidde zich naar de provinciehoofdstad Edessa. Tur Abdin en omgeving werd volgens de traditie door de apostel Thaddaeus gekerstend. Edessa, Antiochië en Tur Abdin vormen de oorspronkelijke kern van het Syrisch christendom.

Het christendom verspreidde zich verder naar het Oosten tot India en China. De Antiocheens patriarch had ook alle christenen in het verre oosten onder zijn hoede. Daarom draagt de patriarch (ook nu nog) de titel: “Patriarch der Syrisch-orthodoxe Kerk van Antiochië en het gehele Oosten”. In India bestaan aanzienlijke Syrisch-orthodoxe gemeenschappen, die al in de Oudheid gesticht werden. Zij staan beter bekend als Thomaschristenen.

Na het concilie van Efeze in 431 splitste een deel van de Syrische Kerk zich af van het, in het Byzantijnse of Oost-Romeinse Rijk zetelende, patriarchaat van Antiochië.

Zo ontstond de Oost-Syrische of ‘Nestoriaanse Kerk’.

Het concilie van Chalcedon in 451 leidde tot een schisma tussen de West-Syrische kerkgemeenschap en de Byzantijnse (en overige) Kerk. Chalcedon deed uitspraak omtrent de ‘tweenaturenleer’. De Kerk van Antiochië kon zich niet vinden in deze formulering. Zonder het Godmenselijke karakter van Christus op te geven, hielden zij vast aan de eenheid van Christus, ook in zijn natuur. Door hun tegenstanders werden zij daarom 'monofysieten' (aanhangers van de ene natuur van Christus) genoemd. Deze afscheiding ligt aan de basis van het ontstaan van de Syrisch-orthodoxe Kerk. Op te merken valt dat deze Syrisch-orthodoxe Kerk zich thans aanhanger van het miofysitisme noemt.[4]

Vervolgingen van de kant van de Byzantijnen bleven niet uit. Vooral onder de keizer Justinus (519-527) waren ze hevig. Diens opvolger Justinianus (527-565) was meer gematigd. Hij gaf zelfs toestemming tot wijding van miofysitische bisschoppen. Een van hen was Jacobus Baradaeus. Vooral aan zijn werk is te danken, dat de Syriërs in de strijd niet ten ondergingen. Vandaar dat de Syrisch-orthodoxen ook Jacobieten genoemd worden. De term orthodox (of lett. juiste lofprijzing in het Syrisch) werd tevens toegevoegd achter "Syrisch". De Kerk beschouwde zich immers onterecht veroordeeld na het Concilie van Chalcedon nu zij als monofysieten werden gezien. De term impliceert dan ook dat de Syrisch-orthodoxe Kerk de enige voortzetting is van de oorspronkelijke Kerk van Antiochië. Tot het jaar 518 bleef het patriarchaat in Antiochië. Daarna werd het naar verschillende kloosters verplaatst, o.a. bij Edessa, later Militene, Amida (Diyarbakir), Mardin (tot 1928), Homs en sinds 1959 is het gevestigd in Damascus.

In de 18e eeuw is uitgaande van de Syrisch-orthodoxe Kerk de Syrisch-katholieke Kerk ontstaan.

Geloofsbeleving[bewerken]

De Bijbel, als het geïnspireerde Woord Gods, is het fundament waarop alle christelijke geloofsprincipes berusten. De Overlevering wordt ook erkend. Verder erkent en belijdt de Syrisch-orthodoxe Kerk alleen de credo’s, opgesteld en aanvaard tijdens de eerste drie oecumenische concilies gehouden te Nicea (325), Constantinopel (381) en Efeze (431). De Syrisch-orthodoxe Kerk is niet onderworpen aan de Paus van Rome. Wel bestaan er oecumenische contacten met de Rooms-katholieken.

De volgende sacramenten maken een essentieel deel uit van het leven van de Syrische christenen:

  1. de doop;
  2. de heilige olie (chrisma);
  3. de eucharistie;
  4. de biecht;
  5. de priesterwijding;
  6. de ziekenzalving;
  7. het huwelijk.

Karakteristiek voor de liturgie van de Syrisch-orthodoxen, in de Syrische taal, is het grote aantal anafora (eucharistische gebeden); meer dan zeventig rijke omvangrijke smeekgebeden met daarin de consecratie. Hedendaags beperkt men zich, over het algemeen, tot twee anafora tijdens een viering. De hymnen, die de Kerk tot vandaag nog gebruikt, zijn afkomstig van de heilige St. Efrem de Syriër. In tegenstelling tot de meeste andere orthodoxe kerken, bevindt zich in de Syrisch-orthodoxe kerk geen iconostase, maar een gordijn dat het altaar scheidt van de gewone gelovigen. Opvallend is ook het aantal vastenperiodes. Men vast streng en onthoudt zich normaliter op woensdag en vrijdag van dierlijk voedsel (met uitzondering van vis).

Binnen de Syrisch-orthodoxe Kerk wordt er verder in de volgende periodes gevast:[5]

  • Vasten voor Kerstmis: 10 dagen;
  • Vasten voor Pasen: 50 dagen (dit is inclusief één week vasten van de Goede Week);
  • Vasten van de apostelen: 3 dagen;
  • Vasten van Maria: 5 dagen;
  • Vasten van Nineve: 3 dagen.

Bij het vasten van Nineve wordt er drie dagen ononderbroken niets gegeten en gedronken [bron?].

Hiërarchie[bewerken]

De Syrisch-orthodoxe Kerk kent verschillende ordes in de hiërarchie. Zo kent men enerzijds een hiërarchie voor het priesterschap en anderzijds een hiërarchie voor diakenen.

Diakenen[bewerken]

De Kerk heeft verschillende rangen voor diakenen. Deze zijn van laag naar hoog de volgende:

  1. Zanger (mzamrono)
  2. Lezer (qoruyo)
  3. Subdiaken (afedyaqno)
  4. Diaken (shamosho ewangeloyo)
  5. Aartsdiaken (argedyakon)

De rang bij de diakenen kenmerkt zich door het orarion wat een diaken draagt. Het aantal rangen binnen het diakenschap is alleen van toepassing bij mannen. Vrouwen kunnen weliswaar gewijd worden tot diakones, maar de wijding blijft beperkt tot slechts één rang.

Priesterschap[bewerken]

Priesters[bewerken]

Binnen het priesterschap kent men binnen de Kerk twee ordes. Enerzijds zijn er de gehuwde priesters en anderzijds is er de monnikenorde. Priesters mogen binnen de Syrisch-orthodoxe Kerk gehuwd zijn, zolang het huwelijk plaats heeft gevonden vóór de priesterwijding. De Kerk kent twee rangen bij de gehuwde priesters. Deze zijn:

  1. Priester (qasho of qashiesho)
  2. Chorepiskopos of aartspriester (chor-efisqufo of chori)

De priesters binnen de Syrisch-orthodoxe Kerk leven in principe tussen de gemeenschap en zijn normaliter voorganger in de kerkelijke dienst. Het priesterschap is enkel voorbehouden aan mannen.

Monnikenorde en de metropolieten[bewerken]

De tweede orde bestaat uit monniken. Deze zijn altijd ongehuwd en leven niet tussen de gemeenschap, maar in kloosters. De monniken kan men verdelen in priestermonniken (dayroye kohne) en niet-priestermonniken (dayroye sharwoye). Uit de priestergewijde monniken komen de aartsbisschoppen of de metropolieten voort. Uit deze laatste wordt uiteindelijk een katholikos en-/of een patriarch gekozen. De rangorde, van laag naar hoog is als volgt:

  1. Monnik (dayroyo sharwoyo, niet tot priester gewijd)
  2. Priestermonnik (dayroyo kohno of raban, wel tot priester gewijd)
  3. Episkopos of bisschop (efisqufo, deze titel wordt zelden gegeven)
  4. Aartsbisschop of metropoliet (hasyo, metrofolito)
  5. Katholikos of mafriaan (mafiryono)
  6. Patriarch (fateryargo)

Huidige situatie[bewerken]

Wijlen patriarch Zakka I Iwas met de aartsbisschoppen van de Heilige Synode in Saydnaya, Damascus

Het patriarchaat was vacant, na het overlijden van patriarch Mor Ignatius Zakka I Iwas op 21 maart 2014. Hij werd beschouwd als de 122e in de apostolische successie. De patriarchale zetel "Bab Touma" van de Kerk is in Damascus.[6] De 123e opvolger in de apostolische successie is Ignatius Ephrem II. Karim. De patriarch verblijft echter in een klooster in Saydnaya, een plaats nabij Damascus.[7] De Kerk heeft ca. 40 aartsbisdommen.

Volgens bepaalde schattingen telt de gemeenschap wereldwijd ongeveer 1,5 miljoen leden.[1] Inclusief de Indiase gelovigen telt de gehele Kerk 3,5 miljoen leden.[8] De gelovigen woonden oorspronkelijk vooral in het Midden-Oosten en in India. Inmiddels is deze Kerk wereldwijd present. Het begon met het vertrek van bijna alle vervolgde Syriërs uit Turkije. Zij ontvluchtten de strijd tussen de Koerdische PKK en het Turkse leger. Velen uit Syrië volgden sindsdien, soms om politieke redenen, vaak uit economische motieven. Zij vonden een nieuw bestaan in Europa, Canada of de V.S.

De Syrisch-orthodoxen in het Westen trachtten de hiërarchie en de infrastructuur opnieuw vorm te geven. Talrijke priesters, leraren en diakenen werden aangesteld en gewijd. In 1977 heeft men een voormalig schoolgebouw bij het centrum van Hengelo getransformeerd tot de eerste Syrisch-orthodoxe kerk van Nederland.[9]

In Nederland wonen relatief veel Syrisch-orthodoxen, naar schatting zo'n 9.000.[3] In België en Frankrijk zijn er naar schatting 15.000 Syrisch-orthodoxen.[3]

Het spirituele centrum van de Syriërs in Nederland bevindt zich in Glane, een klein Twents dorp in de omgeving van Enschede. In het aldaar gevestigd 'Klooster van St. Ephrem de Syriër' resideert sinds april 2007 aartsbisschop Mor Polycarpus Augin Aydin als Syrisch-orthodox leider van de kerk in Nederland. Hij is - in het St. Ephrem klooster - de opvolger van Mor Julius Yeshu Çiçek.

Parochies in Nederland[bewerken]

Momenteel zijn er in Nederland elf Syrisch-orthodoxe parochies. Het merendeel van deze parochies is in Twente.

Aartsbisdom van Nederland o.l.v. Mor Polycarpus Augin Aydin
Parochie Plaats Sinds Priester Bijzonderheden
Apostel Johannes Kerk Hengelo 1977 Samoil Doğan Eerste Syrisch-orthodoxe parochie in Europa
St. Jacobus van Sarug Kerk Enschede 1984 Paulus Akman
Moeder Godskerk Amsterdam 1985 Saliba Antonios Rijksmonument
St. Sharbel Kerk Amsterdam 1993 Siman Makdesi Elyas
St. Ignatius Nurono Kerk Rijssen 1994 Elyas Basmaçi Eerste niet-aangekochte Syrisch-orthodoxe parochie in Nederland
Moeder Godskerk Hengelo 1996 Gabriël Kaya
St. Kuryakos Kerk Enschede 1998 Samuel Esen
St. Shemun dZeyte Kerk Oldenzaal 2001 Hanna Basut
St. Gabriël Kerk Badhoevedorp 2008 Samuel Abdallah Géén officieel ingewijde kerk
St. Augin Kerk Hengelo 2011 Constantijn Abdo Géén officieel ingewijde kerk
St.Petrus en Paulus kerk Enschede 2012 Constantijn Abdo

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c d e f Oikoumene.org: World Council of Churches - Syrisch-orthodoxe Kerk
  2. Zie Naamconflict Syrische christenen.
  3. a b c E.G. Hoekstra & M.H. Ipenburg Handboek Christelijk Nederland, Kok: 2008 p. 167, ISBN 9789043509299
  4. Moedergodskerk.nl: Geschiedenis van de Syrisch-orthodoxe Kerk
  5. Moedergodskerk.nl Geloofsbelijdenis van de Syrisch-orthodoxen
  6. Syriac Orthodox Resources: The Syriac Orthodox Patriarchate of Antioch
  7. Syriac Orthodox Resources: Dayro dmor Ephrem
  8. www.syrianchurch.org: Malankara Church
  9. Mor Ephrem Monastery Apostel Johannes Kerk