400 meter (atletiek)
De 400 meter sprinten is een atletiekonderdeel dat de overgang vormt tussen de sprintonderdelen en de middellange afstanden. Het vindt zijn oorsprong in het 19e-eeuwse Engeland, waar op verschillende universiteiten (Harvard, Cambridge e.a.) een ronde van 440 yards werd gelopen. Dit komt overeen met 402,2 meter. Naarmate atletiek ook aan populariteit won op het Europese continent, waar men het metrieke stelsel gebruikte, werd de afstand omgevormd tot 400 m.
400 m sprinten
De 400 m is, in tegenstelling tot kortere sprints, niet meer op topsnelheid te lopen, hoewel sommige atleten in het eerste deel niet onder doen voor 100 m-sprinters. Op een outdoorbaan wordt de 400 m over een volle ronde gelopen en op een indoorbaan over twee volle rondes. Over het algemeen wordt de eerste 200 m sneller gelopen dan de laatste 200 m. Het verschil in tijd tussen beide wordt het 'verval' genoemd. De 400 m is de langste individuele afstand waarbij gestart wordt vanuit startblokken.
De afstand bestaat net als ieder onderdeel uit een aantal fasen:
- Fase 1 De start
De start vormt bij een 400 m al een minder belangrijk onderdeel dan bij de 100 m of 200 m. Gemiddeld is het reactievermogen 1,5 tot 2 maal zo hoog als bij een 100 m. Echter, onderling bestaan grote verschillen. Veel jonge deelnemers hebben een groot reactievermogen. Het startblok staat een beetje naar binnen ten opzichte van de baan. Hierdoor kan de sprinter eerst een klein stukje rechtuit sprinten om vervolgens aan de bocht te beginnen.
- Fase 2 De eerste bocht
Na de start versnelt de sprinter in de bocht. Naarmate de snelheid toeneemt, neemt ook de centrifugale kracht toe, de kracht die de sprinter naar buiten duwt. Om dit te compenseren gaat de sprinter naar binnen hangen. Wanneer men onder de juiste hoek sprint kan men daar zelfs gebruik van maken.
- Fase 3 Het eerste rechte stuk
Op het eerste rechte stuk is de atleet op de hoogste snelheid gedurende de 400 m. Doorkomsttijden op de 200 m verschillen bij topsprinters tussen 20,5 en 21,5 seconden. Bij vrouwelijke topsprinters 22,5 en 23,5 seconden.
- Fase 4 Tweede bocht
Na 200 m begint de sprinter langzaam snelheid te verliezen en beginnen de spieren melkzuur uit te scheiden als gevolg van de zware inspanning. Dit proces heet verzuring. Het is deels genetisch bepaald of de sprinter veel of weinig snelheid verliest door het verzuren. Afhankelijk van de atleet en omstandigheden begint de merkbare verzuring tussen 200 en 300 meter. Atleten / Atletes omschrijven dit alsof ze 'tegen een muur lopen'. Het wordt ook wel 'de beer' genoemd en is vergelijkbaar met de prestatievermindering op de marathon rond de 35 km.
- Fase 5 Laatste stuk
Nadat de atleet de bocht uitkomt, kan deze niet meer geheel soepel lopen door de opkomende verzuring en is het een mentaal gevecht om de finish te halen. Er wordt gefinisht tussen 43 en 45 seconden bij de mannen en tussen 47,5 en 50 seconden bij de vrouwen.
Top tien aller tijden
Mannen
Rang | Tijd | Atleet | Land | Datum | Plaats |
---|---|---|---|---|---|
1. | 43,03 | Wayde van Niekerk | ![]() |
14 augustus 2016 | Rio de Janeiro |
2. | 43,18 | Michael Johnson | ![]() |
26 augustus 1999 | Sevilla |
3. | 43,29 | Butch Reynolds | ![]() |
17 augustus 1988 | Zürich |
4. | 43,45 | Jeremy Wariner | ![]() |
31 augustus 2007 | Osaka |
4. | 43,45 | Michael Norman | ![]() |
20 april 2019 | Torrance |
6. | 43,48 | Steven Gardiner | ![]() |
4 oktober 2019 | Doha |
7. | 43,50 | Quincy Watts | ![]() |
5 augustus 1992 | Barcelona |
8. | 43,64 | Fred Kerley | ![]() |
27 juni 2019 | Des Moines |
9. | 43,65 | LaShawn Merritt | ![]() |
26 augustus 2015 | Peking |
10. | 43,72 | Isaac Makwala | ![]() |
5 juli 2015 | La Chaux-de-Fonds |
10. | 43,74 | Kirani James | ![]() |
3 juli 2014 | Lausanne |
Bijgewerkt: 4 oktober 2019
Vrouwen
Rang | Tijd | Atleet | Land | Datum | Plaats |
---|---|---|---|---|---|
1. | 47,60 | Marita Koch | ![]() |
6 oktober 1985 | Canberra |
2. | 47,99 | Jarmila Kratochvílová | ![]() |
10 augustus 1983 | Helsinki |
3. | 48,14 | Salwa Eid Naser | ![]() |
3 oktober 2019 | Doha |
4. | 48,25 | Marie-José Pérec | ![]() |
29 juli 1996 | Atlanta |
5. | 48,27 | Olga Vladykina-Bryzgina | ![]() |
6 oktober 1985 | Canberra |
6. | 48,37 | Shaunae Miller-Uibo | ![]() |
3 oktober 2019 | Doha |
7. | 48,59 | Taťána Kocembová | ![]() |
10 augustus 1983 | Helsinki |
8. | 48,63 | Cathy Freeman | ![]() |
29 juli 1996 | Atlanta |
9. | 48,70 | Sanya Richards-Ross | ![]() |
16 september 2006 | Athene |
10. | 48,83 | Valerie Brisco-Hooks | ![]() |
6 augustus 1984 | Los Angeles |
Bijgewerkt: 3 oktober 2019
Mannen Nederland
Rang | Tijd | Atleet | Club | Datum | Plaats |
---|---|---|---|---|---|
1. | 44,72 | Liemarvin Bonevacia | Rotterdam Atletiek | 23 augustus 2015 | Peking |
2. | 45,61 | Terrence Agard | Rotterdam Atletiek | 30 juni 2019 | La Chaux-de-Fonds |
3. | 45,68 | Arjen Visserman | AAC | 27 juni 1986 | Hengelo |
4. | 45,80 | Koen Gijsbers | De Bataven | 4 juli 1981 | Lille |
5. | 45,83 | Jurgen Wielart | AV Haarlem | 21 juni 2013 | Amsterdam |
Tony van Diepen | Haag Atletiek | 30 juni 2019 | La Chaux-de-Fonds | ||
7. | 45,94 | Bram Peters | Prins Hendrik | 6 juli 2013 | Oordegem |
8. | 45,98 | Julien Hagen | Hellas | 10 juli 1999 | Mallorca |
9. | 46,11 | Harry Schulting | Prins Hendrik | 20 juni 1979 | Roosendaal |
10. | 46,17 | Allan Ellsworth | AV Startbaan | 4 juli 1984 | Helsinki |
Bijgewerkt: 6 september 2019
Vrouwen Nederland
Rang | Tijd | Atleet | Club | Datum | Plaats |
---|---|---|---|---|---|
1. | 50,77 | Lisanne de Witte | AV Trias | 11 augustus 2018 | Berlijn |
2. | 51,12 | Madiea Ghafoor | Phanos | 18 juli 2018 | Bellinzona |
3. | 51,35 | Ester Goossens | AV'34 | 6 juni 1998 | Malmö |
4. | 51,68 | Gretha Tromp | AV Hera | 28 juli 1991 | Eindhoven |
5. | 51,92 | Els Scharn-Vader | AVR | 27 juni 1986 | Hengelo |
6. | 52,02 | Nicky van Leuveren | Phanos | 7 juli 2016 | Amsterdam |
7. | 52,15 | Laura de Witte | AV Trias | 14 juni 2017 | Bydgoszcz |
8. | 52,38 | Tilly Verhoef-Jacobs | Sparta | 14 juni 1980 | Winterthur |
9. | 52,45 | Trudy Wunderink-Ruth | GAC Hilversum | 3 september 1972 | München |
10. | 52,64 | Romara van Noort | AV De Spartaan | 3 september 2006 | Göteborg |
Bijgewerkt: 11 augustus 2018
Continentale records (outdoor)
Continent | Geslacht | Prestatie | Atleet | Land | Datum | Plaats |
---|---|---|---|---|---|---|
Afrika | M | 43,03 (WR) | Wayde van Niekerk | ![]() |
14 augustus 2016 | Rio de Janeiro |
V | 49,10 | Falilat Ogunkoya | ![]() |
29 juli 1996 | Atlanta | |
Noord- en Midden-Amerika |
M | 43,18 | Michael Johnson | ![]() |
26 augustus 1999 | Sevilla |
V | 48,37 | Shaunae Miller-Uibo | ![]() |
3 oktober 2019 | Doha | |
Zuid-Amerika | M | 44,15 | Anthony José Zambrano | ![]() |
4 oktober 2019 | Doha |
V | 49,64 | Ximena Restrepo | ![]() |
5 augustus 1992 | Barcelona | |
Azië | M | 43,93 | Yousef Masrahi | ![]() |
23 augustus 2015 | Peking |
V | 48,14 | Salwa Eid Naser | ![]() |
3 oktober 2019 | Doha | |
Europa | M | 44,33 | Thomas Schönlebe | ![]() |
3 september 1987 | Rome |
V | 47,60 (WR) | Marita Koch | ![]() |
6 oktober 1985 | Canberra | |
Oceanië | M | 44,38 | Darren Clark | ![]() |
26 september 1988 | Seoel |
V | 48,63 | Cathy Freeman | ![]() |
29 juli 1996 | Atlanta |
Bijgewerkt tot 3 oktober 2019
Wereldrecordontwikkeling
y = Record over 440 yards (402,34 meter)
Mannen
Tijd (s) | Naam | Nationaliteit | Datum | Plaats |
---|---|---|---|---|
Handgeklokte tijden | ||||
47 4/5 y | Maxey Long | ![]() |
29.09.1900 | New York |
48,2 | Charles Reidpath | ![]() |
13.07.1912 | Stockholm |
47 2/5 y | Ted Meredith | ![]() |
27.05.1916 | Cambridge |
47,6 | Eric Liddell | ![]() |
11.07.1924 | Colombes |
47,0 | Emerson Spencer | ![]() |
12.05.1928 | Palo Alto |
46,4 | Ben Eastman | ![]() |
26.03.1932 | Palo Alto |
46,2 (46,28) | Bill Carr | ![]() |
05.08.1932 | Los Angeles |
46,1 | Archibald Williams | ![]() |
19.06.1936 | Chicago |
46,0 | Rudolf Harbig | ![]() |
12.08.1939 | Frankfurt am Main |
46,0 | Grover Klemmer | ![]() |
06.06.1941 | Philadelphia |
45,9 (46,00) | Herb McKenley | ![]() |
02.07.1948 | Milwaukee |
45,8 | George Rhoden | ![]() |
22.08.1950 | Eskilstuna |
45,4 (45,68) | Louis Jones | ![]() |
18.03.1955 | Mexico-Stad |
45,2 | Louis Jones | ![]() |
30.06.1956 | Los Angeles |
44,9 (45,07) | Otis Davis | ![]() |
06.09.1960 | Rome |
44,9 | Mike Larrabee | ![]() |
12.09.1964 | Los Angeles |
44,9 | Carl Kaufmann | ![]() |
06.09.1960 | Rome |
44,5 | Tommie Smith | ![]() |
20.05.1967 | San José |
44,1 (44,19) | Larry James | ![]() |
14.09.1968 | Echo Summit |
Elektronisch geklokte tijden | ||||
43,86 | Lee Evans | ![]() |
18.10.1968 | Mexico-Stad |
43,29 | Butch Reynolds | ![]() |
17.08.1988 | Zürich |
43,18 | Michael Johnson | ![]() |
26.08.1999 | Sevilla |
43,03 | Wayde van Niekerk | ![]() |
14.08.2016 | Rio de Janeiro |
Vrouwen
Tijd (s) | Naam | Nationaliteit | Datum | Plaats |
---|---|---|---|---|
Hand geklokte tijd | ||||
57,0 y | Marlene Matthews | ![]() |
06.01.1957 | Sydney |
57,0 y | Marise Chamberlain | ![]() |
16.02.1957 | Christchurch |
56,3 y | Nancy Boyle | ![]() |
24.02.1957 | Sydney |
55,2 | Polina Lasarewa | ![]() |
10.05.1957 | Moskou |
54,0 | Maria Itkina | ![]() |
08.06.1957 | Minsk |
53,6 | Maria Itkina | ![]() |
06.07.1957 | Moskou |
53,4 | Maria Itkina | ![]() |
12.09.1959 | Krasnodar |
53,4 | Maria Itkina | ![]() |
14.09.1962 | Belgrado |
51,9 | Shin Kim Dan | ![]() |
23.10.1962 | Pyongyang |
51,7 (51,77) | Nicole Duclos | ![]() |
18.09.1969 | Athene |
51,7 (51,79) | Colette Besson | ![]() |
18.09.1969 | Athene |
51,0 (51,02) | Marilyn Neufville | ![]() |
25.07.1970 | Edinburgh |
51,0 (51,08) | Monika Zehrt | ![]() |
04.07.1972 | Colombes |
49,9 | Irena Szewińska | ![]() |
22.06.1974 | Rome |
Elektronisch geklokte tijden | ||||
50,14 | Riitta Salin | ![]() |
04.09.1974 | Rome |
49,77 | Christina Brehmer | ![]() |
09.05.1976 | Dresden |
49,75 | Irena Szewińska | ![]() |
22.06.1976 | Bydgoszcz |
49,29 | Irena Szewińska | ![]() |
29.07.1976 | Montreal |
49,19 | Marita Koch | ![]() |
02.07.1978 | Leipzig |
49,03 | Marita Koch | ![]() |
19.08.1978 | Potsdam |
48,94 | Marita Koch | ![]() |
31.08.1978 | Praag |
48,89 | Marita Koch | ![]() |
29.07.1979 | Potsdam |
48,60 | Marita Koch | ![]() |
04.08.1979 | Turijn |
48,16 | Marita Koch | ![]() |
08.09.1982 | Athene |
47,99 | Jarmila Kratochvílová | ![]() |
10.08.1983 | Helsinki |
47,60 | Marita Koch | ![]() |
06.10.1985 | Canberra |
Nationale records
Mannen (outdoor)
Land | Tijd | Atleet | Plaats | Datum |
---|---|---|---|---|
![]() |
50,87 | Abdul Hamid | Bangkok, Thailand | 04 november 1997 |
![]() |
46,78 | Eusebio Haliti | Genève, Zwitserland | 28 mei 2011 |
![]() |
45,13 | Malik-Khaled Louahla | Edmonton, Canada | 04 augustus 2001 |
![]() |
49,45 | Kelsey Nakanelua | Adelaide, Australië | 25 augustus 2000 |
![]() |
44,77 | Tabarie Henry | Hutchinson, Verenigde Staten | 23 mei 2009 |
![]() |
48,38 | Daniel Gómez | Schaan, Liechtenstein | 26 mei 1999 |
![]() |
47,38 | João Paulo | Lissabon, Portugal | 23 juli 1995 |
![]() |
47,29 | Kirthley Richardson | Odessa, Verenigde Staten | 19 mei 1995 |
![]() |
45,83 | Fred Sowerby | Knoxville, Verenigde Staten | 21 mei 1977 |
![]() |
46,18 | Gustavo Aguirre | Mar del Plata, Argentinië | 11 december 1999 |
![]() |
46,99 | Akraik Hovanesian | Kiev, Sovjet-Unie | 14 juli 1986 |
![]() |
48,07 | Brian Samson | Duffel, België | 30 mei 1998 |
![]() |
44,38 | Darren Clark | Seoel, Zuid-Korea | 26 september 1988 |
![]() |
45,83 | Yuriy Dudkin | Tasjkent, Sovjet-Unie | 18 september 1986 |
![]() |
43,48 | Steven Gardiner | Doha, Bahrein | 4 oktober 2019 |
![]() |
44,64 | Brandon Simpson | Rieti, Italië | 27 augustus 2006 |
![]() |
47,55 | Mohamed Hossain Milzer | Seoel, Zuid-Korea | 29 september 1986 |
![]() |
45,32 | Elvis Forde | Los Angeles, Verenigde Staten | 6 augustus 1984 |
![]() |
44,43 | Jonathan Borlée | Londen, Verenigd Koninkrijk | 4 augustus 2012 |
![]() |
45,88 | Mathieu Gnanligo | Addis Abeba, Ethiopië | 1 mei 2008 |
![]() |
45,26 | Troy Douglas | Atlanta, Verenigde Staten | 27 juli 1996 |
![]() |
57,37 | Bal Bahadur Thamang | Islamabad, Pakistan | 3 april 2004 |
![]() |
47,72 | Fadrique Iglesias | Cochabamba, Bolivia | 3 juni 2001 |
![]() |
48,22 | Amel Tuka | Sarajevo, Bosnië en Herzegovina | 3 juli 2010 |
![]() |
45,23 | California Molefe | Gaborone, Botswana | 5 juni 2004 |
![]() |
44,29 | Sanderlei Parrela | Sevilla, Spanje | 26 augustus 1999 |
![]() |
46,04 | Dean Greenaway | Lincoln, Verenigde Staten | 19 mei 1979 |
![]() |
48,53 | Mohamed Arman Hj Sanip | Taverny, Frankrijk | 10 juli 1999 |
![]() |
45,32 | Iliya Dzhivondov | Sofia, Bulgarije | 3 juni 2000 |
![]() |
47,76 | Ibrahim Ouedrago | Ouagadougou, Burkina Faso | 29 mei 1993 |
![]() |
46,32 | Jean-Patrick Nduwimana | Tucson, Verenigde Staten | 30 maart 1999 |
Bijgewerkt tot en met 17 juni 2012.
Bekende atleten
Mannen
- Roger Black
- Jonathan Borlée
- Kevin Borlée
- Leslie Djhone
- Lee Evans
- Alberto Juantorena
- Michael Johnson
- Eric Liddell
- LaShawn Merritt
- Wayde van Niekerk
- Marc Raquil
- Jeremy Wariner
- Archie Williams
- Jonathan Sacoor
Vrouwen
- Cathy Freeman
- Ana Guevara
- Marita Koch
- Marie-José Pérec
- Vanja Stambolova
- Irena Szewińska
- Tatyana Veshkurova