Belforten in België en Frankrijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Belforten in België en Frankrijk
Werelderfgoed cultuur
Het Belfort van Brugge
Het Belfort van Brugge
Land Vlag van België België
Vlag van Frankrijk Frankrijk
UNESCO-regio Europa en Noord-Amerika
Criteria ii, iv
Inschrijvingsverloop
UNESCO-volgnr. 943
Inschrijving 1999 (23e sessie)
Uitbreiding 2005
UNESCO-werelderfgoedlijst

Belforten in België en Frankrijk is een ongeëvenaard geheel van 56 torens, dat door de UNESCO is aangewezen als Werelderfgoed, in erkenning van een architectonische manifestatie van een opkomende burgerlijke onafhankelijkheid van feodale en religieuze invloeden in het historisch Vlaanderen en naburige gebieden, wat leidde tot een mate van lokale democratie die van groot belang is geweest in de geschiedenis van de mensheid.

Algemene situering[bewerken]

In vergelijking met de slottoren (symbool van de adel) en de kerktoren (symbool van de kerk) representeert het belfort, als derde toren in het stedelijk landschap, de macht van schout en schepenen. De belforten werden gebouwd tussen de 11de en 17de eeuw en lopen qua bouwstijl daarmee uiteen van romaans, gotisch en renaissance tot barok. Weinig torens zijn vrijstaand. De meeste belforten zijn gebouwd op of aan een stadhuis of lakenhal.

Kaart met de belforten in België en Frankrijk op de Werelderfgoedlijst.

Ondanks het thema (burgerlijke belforten) bevat de UNESCO-lijst ook nog zes Vlaamse kerktorens die tevens dienden als uitkijktoren of alarmbeltoren: de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Antwerpen, de Sint-Romboutskathedraal in Mechelen, de Sint-Pieterskerk (Leuven), de Sint-Germanuskerk (Tienen), de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek (Tongeren) en de Sint-Leonarduskerk in Zoutleeuw.

Geschiedenis[bewerken]

In 1999 nam de UNESCO 26 Vlaamse en 6 Waalse torens op in een nieuwe lijst Belforten in Vlaanderen en Wallonië. In 2005 werden het belfort van het Waalse Gembloers en 23 belforten in het noorden van Frankrijk toegevoegd aan de lijst. Deze werd dan hernoemd tot Belforten in België en Frankrijk. Een opmerkelijke afwezige op de lijst is het Belfort van het Stadhuis van Brussel, maar het maakte al deel uit van het werelderfgoed Grote Markt. In januari 2010 gingen er stemmen op om ook het enige belfort van Nederland, het Belfort van Sluis in Zeeuws-Vlaanderen toe te voegen.[1]


België[bewerken]

de nummers corresponderen met de volgorde in de complete lijst ID 943/943bis van de UNESCO, zie Externe links

Antwerpen (provincie)[bewerken]

ID 943-002 Antwerpen Toren van de Kathedraal
ID 943-003 Antwerpen Stadhuis [2] 
ID 943-009 Herentals Voormalige Stads- en Lakenhal
ID 943-013 Lier Stadhuis en Belfort
ID 943-016 Mechelen Toren van de Kathedraal [3]
ID 943-015 Mechelen Oude Lakenhal met Belfort, het oudste deel van het huidige stadhuis[4]

West-Vlaanderen[bewerken]

ID 943-004 Brugge Belfort bekend als Halletoren
ID 943-006 Diksmuide Stadhuis en Belfort
ID 943-011 Kortrijk Belfort bekend als Halletoren [5]
ID 943-014 Lo-Reninge Vroegere Stadhuis met Belfort, nu een hotel
ID 943-017 Menen Stadhuis en aangrenzend Belfort
ID 943-018 Nieuwpoort Graanhal, ook bekend als Stadshalle, met Belfort
ID 943-020 Roeselare Stadhuis, Markthal en Belfort
ID 943-022 Tielt Belfort bekend als Hallentoren, Lakenhal en Schepenhuis [6]
ID 943-025 Veurne Belfort, bekend als Landhuis of Belfort [7]
ID 943-010 Ieper Lakenhalle met Belfort

Oost-Vlaanderen[bewerken]

ID 943-001 Aalst Schepenhuis met Belfort
ID 943-005 Dendermonde Stadhuis met Belfort
ID 943-007 Eeklo Stadhuis met Belfort
ID 943-008 Gent Belfort, Lakenhal en Mammelokker [8]
ID 943-019 Oudenaarde Stadhuis met Belfort

Vlaams-Brabant[bewerken]

ID 943-012 Leuven Sint-Pieterskerk en Belfort
ID 943-023 Tienen Sint-Germanuskerk met Stadstoren
ID 943-026 Zoutleeuw Sint-Leonarduskerk

Limburg[bewerken]

ID 943-021 Sint-Truiden Stadhuis met Belfort
ID 943-024 Tongeren Onze-Lieve-Vrouwebasiliek met Stadstoren

Henegouwen[bewerken]

ID 943-027 Binche Belfort van het Stadhuis
ID 943-028 Charleroi Belfort van het Stadhuis
ID 943-029 Bergen Belfort
ID 943-031 Thuin Belfort
ID 943-032 Doornik Belfort

Namen[bewerken]

ID 943-056 Gembloers Belfort
ID 943-030 Namen Belfort

Frankrijk[bewerken]

Noorderdepartement[bewerken]

ID 943-033 Armentiers Belfort van het Stadhuis
ID 943-034 Belle Belfort van het Stadhuis
ID 943-035 Sint-Winoksbergen Belfort
ID 943-036 Cambrai Belfort
ID 943-037 Komen Belfort van het Stadhuis
ID 943-038 Dowaai Belfort van het Stadhuis
ID 943-040 Duinkerke Belfort van het Stadhuis [9]
ID 943-039 Duinkerke Belfort van de St. Eligiuskerk [9]
ID 943-041 Grevelingen Belfort
ID 943-042 Rijsel Belfort van het Stadhuis
ID 943-043 Loos Belfort van het Stadhuis

Pas-de-Calais[bewerken]

ID 943-044 Ariën Belfort van het Stadhuis
ID 943-045 Arras Belfort van het Stadhuis
ID 943-046 Béthune Belfort
ID 943-047 Boulogne-sur-Mer Belfort van het Stadhuis
ID 943-048 Calais Belfort van het Stadhuis
ID 943-049 Hesdin Belfort van het Stadhuis

Somme[bewerken]

ID 943-050 Abbeville Belfort
ID 943-051 Amiens Belfort
ID 943-052 Doullens Belfort van het vroegere Stadhuis, nu het toeristeninformatiebureau
ID 943-053 Lucheux Belfort op de Stadspoort
ID 943-054 Rue Belfort
ID 943-055 Saint-Riquier Belfort

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Voetnoten[bewerken]

  1. http://www.pzc.nl/regio/zeeland/6091226/Belfort-werelderfgoed.ece
  2. Quote van externe link Gedetailleerde argumentatie voor lijst ID 943/943bis, UNESCO Website: "Het Hôtel de Ville in Antwerpen (1564) is an excellent voorbeeld van de transpositie van Renaissance principes in de centrale risalith met bovenliggende verminderende registers geflankeerd door obelisken en figuurwerk en afgemaakt met en fronton, het thema van het centrale Belfort herhalend." – Hôtel de Ville is Frans voor 'Stadhuis'.
  3. de UNESCO stelt ongepast in het Frans: ID 943-016 Tour de Saint-Rombaut ; in het Nederlands is dit Sint-Romboutstoren die de belangrijkste toren is van de kathedraal, ooit ook gebruikt als wachttoren tegen brand.
  4. UNESCO stelt, ongepast in het Frans: ID 943-015 Ancienne Halle avec Beffroi ; in het Nederlands is dit Oude [of: Voormalige] Halle met Belfort. Deze 14e-eeuwse Lakenhal met het nooit tot de ontworpen hoogte gebouwde Belfort – beiden bijna nooit gebruikt voor het eigenlijke doel – met recentere aangrenzende gebouwen vormen het hedendaagse Stadhuis.
  5. Het Belfort heet nu Halletoren vanwege een aangrenzende Lakenhal die niet meer bestaat; de toren is nu vrijstaand.
  6. Het Belfort heet Hallentoren, meervoud: van de twee naastgelegen vleugels of hallen bestaat er nog maar één, daarom Lakenhal, enkelvoud.
  7. Het Landhuis in het centrum was ooit de zetel van de kasselrij of burggraafschap Veurne-Ambacht die de streek diende, in tegenstelling tot het Stadhuis dat de stad dient. Het Landhuis werd later gerechtshof en is tegenwoordig een cultureel gebouw.
  8. De naam Mammelokker voor het wachthuis aan de kant van de Lakenhal die ooit dienstdeed als gevangenis, zie verhaal van een gevangene.
  9. a b de UNESCO stelt: ID 943-040 Beffroi de l’Hôtel de Ville, ID 943-039 Beffroi de l'église Saint-Eloi – meer in: (fr) Monuments in Dunkirk[dode link]