Damme (België)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Damme
Stad in België Vlag van België
Vlag van Damme Wapen van Damme
Damme (België)
Damme (België)
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag West-Vlaanderen West-Vlaanderen
Arrondissement Brugge
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
89,52 km² (2011)
87,46%
4,74%
7,8%
Coördinaten 51° 15' NB, 3° 17' OL
Bevolking (Bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
10.845 (01/01/2014)
50,07%
49,93%
121,15 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2013)
19,34%
62,10%
18,57%
Buitenlanders 1,53% (01/01/2013)
Politiek en bestuur
Burgemeester Joachim Coens
Bestuur CD&V
Zetels
CD&V
N-VA
21
17
4
Economie
Gemiddeld inkomen 16.955 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 3,61% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
8340
8340
8340
8340
8340
8340
Deelgemeente
Damme
Hoeke
Lapscheure
Moerkerke
Oostkerke
Sijsele
Zonenummer 050
NIS-code 31006
Politiezone Damme - Knokke-Heist
Website www.damme.be
Detailkaart
DammeLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Brugge
in de provincie West-Vlaanderen
Portaal  Portaalicoon   België

Damme is een plaats en stad in de Belgische provincie West-Vlaanderen. De stad is een toeristische trekpleister met veel oude gebouwen. Deelgemeenten inbegrepen telt Damme bijna 11.000 inwoners, die Dammenaars[1] worden genoemd.

De stad profileert zich sinds een aantal jaren als boekenstad.

Geschiedenis[bewerken]

Damme met bijkaartjes rond 1560 door Jacob van Deventer

Vanaf midden 11e eeuw verzandde de waddenzee voor Brugge geleidelijk, maar in de eerste helft van de 12e eeuw kreeg Brugge nogmaals een directe verbinding met de Noordzee: overstromingen hadden een diepe en brede geul achtergelaten, het Zwin. Aan het Zwin ontstond de haven van Letterswerve (toltarief Diederik van Elzas circa 1160). Op het einde van de vaargeul werd later ter beveiliging van het hinterland door Filips van de Elzas een dwarsdam gebouwd in het jaar 1168. Achter de dam ontstond een nieuwe haven, Damme (stadsrechten circa 1180). Damme behoort hiermee tot de reeks van de havensteden die door de Vlaamse graven Diederik van de Elzas en Filips van de Elzas ter bevordering van het economische leven langs de Noordzeekust gesticht werden. Andere steden die tot deze reeks behoren zijn Grevelingen, Mardijk, Duinkerke, Nieuwpoort en Biervliet.[2] In plaats van getijdevaart konden de grotere schepen, vooral de kogge, nu tot dicht bij Brugge varen. Mits overlading in Damme op binnenschepen was Brugge nog steeds bereikbaar.

In de 13e eeuw werd de Lieve gegraven, een kanaal dat Damme met Gent verbond. In 1213 vond hier de Slag bij Damme plaats, tussen de legers van Engeland en Frankrijk.

Langs het Zwin ontstonden geleidelijk ook kleinere havens: Monnikerede (al lang verdwenen), Hoeke, Muide (nu Sint Anna ter Muiden) en ten slotte Sluis. Door verdere verzanding van het Zwin verloor Damme haar rol als haven die werd overgenomen door Sluis.

Het huwelijk tussen Karel de Stoute en Margaretha van York werd in 1468 hier voltrokken.

Damme in 1649 door J. Blaeu

In de 17e eeuw was Damme een versterkte stad, met een typisch stervormig grondplan. Het was een belangrijke verdedigingsplaats met garnizoen tot de 19e eeuw. De vestingwerken zijn nu gedeeltelijk verdwenen, maar het grondplan is in de omliggende polders nog duidelijk zichtbaar vanop de toren van de Onze-Lieve-Vrouwekerk.

Hier werd ook Tijl Uilenspiegel geboren, de held uit de roman van Charles de Coster.

Wapenschild[bewerken]

Het wapenschild van Damme is keel, een faas van zilver, geladen met een springende hond van sabel. De vlag en het wapenschild van de stad vinden hun oorsprong in een legende. Damme heette vroeger Hondsdamme, dat eigenlijk van "honte" komt. Honte is een oud woord voor een modderig gebied aan een monding. Aan de verbastering tot "hond" werd achteraf een legende gehangen. De duivel zelf zou in de gedaante van een hond in Damme heel wat schrik aangejaagd hebben bij de bewoners. Na drie dagen vol gehuil ontstond er een storm die een bres in de dijk veroorzaakte. De dijkbouwers joegen op de hond, maakten hem af en stopten de bres dicht met het duivelse dier. De duivel en het oprukkende water waren verslagen, Damme was gered.

Kernen[bewerken]

De gemeente telt naast Damme-centrum nog de deelgemeentes Hoeke, Lapscheure, Moerkerke, Oostkerke, Sijsele en het dorp Vivenkapelle dat in 1977 door Sint-Kruis werd afgestaan. Verder is er nog de kern Den Hoorn (Sint-Rita) in Moerkerke.

# Naam Oppervlakte
(km²)
Bevolking (01/01/2011)
I Damme 11,61 683
II Oostkerke 17,52 651
III Hoeke 4,32 146
IV Lapscheure 13,35 364
V
 
(VIII)
Moerkerke
- Moerkerke
- Den Hoorn
22,86
 
 
 
2.106
VI Sijsele 16,89 5.210
VII Vivenkapelle 3,07 605
Damme, deelgemeenten en buurgemeenten. De gele gebieden zijn bebouwde kernen.

De gemeente Damme grenst aan de volgende dorpen en gemeenten:

Demografische ontwikkeling[bewerken]

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

Bezienswaardigheden[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van onroerend erfgoed in Damme voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
  • Het middeleeuwse stadhuis, een mooi voorbeeld van Brabantse gotiek
  • De middeleeuwse Onze-Lieve-Vrouwekerk waarvan de bouw in de dertiende eeuw in vroeggotische stijl werd opgestart. Door het toenemend belang van Damme werd in de volgende eeuw de huidige hallenkerk aangebouwd. In 1578 werd de kerk geplunderd door de geuzen. Herstelling volgde tussen 1621 en 1626. Transept, zijbeuken en middenbeuk werden in 1725, samen met de bouwvallige spits afgebroken omdat het onderhoud onbetaalbaar werd. Men moest hiervoor wel toelating vragen aan de Grote Raad van Mechelen. De kerk werd opnieuw gerestaureerd, eerst tussen 1890 en 1895 en later tussen 1902 en 1904. Het pleister werd van de baksteen verwijderd.
  • Het standbeeld van Jacob van Maerlant voor het stadhuis. Hij ligt begraven in een blinde zerk in de Onze-Lieve-Vrouwekerk. Niet hij zou er onder liggen, alleen zijn lijk, zo redeneerde hij.[3]
Damse Vaart (2006)
  • De Stadswallen van Damme, resterende stadsomwalling en natuurgebied.
  • De Damse Vaart, afgelijnd met bomen, verbindt Brugge met Damme en loopt verder naar Sluis. Het werd onder Napoleon uitgegraven. De vaart heeft nu geen enkele economische betekenis meer. De boot Lamme Goedzak, naar een karakter uit de roman over Tijl Uilenspiegel, brengt toeristen van Brugge naar Damme. Wanneer de vaart in de winter dichtvriest, is het mogelijk van Brugge naar Sluis te schaatsen wat dan ook door vele toeristen wordt gedaan.
  • Het Uilenspiegelmuseum brengt 5 eeuwen Uilenspiegel in beeld. Sinds de 17de eeuw heeft Damme een sterke Uilenspiegeltraditie. Als symbool van de Vlaamse volksziel, ontembare geus en fratsenmaker, dwaalde hij er met Nele en Lamme Goedzak rond. In het museum kan men aan de hand van kopieën van handschriften, 16de-eeuwse drukken, schilderijen, bibliofiele uitgaven, prenten, beeldhouwwerken, geplaatst in hun cultuurhistorische context, met deze verschillende gezichten van Uilenspiegel kennismaken.

Politiek[bewerken]

Structuur[bewerken]

Zetelverdeling gemeenteraad 2013-2018
17
4
17 
De 21 zetels zijn als volgt verdeeld:

██ CD&V: 17

██ N-VA: 4

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van burgemeesters van Damme voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De burgemeester van Damme van 2001 tot 1 mei 2014 was Dirk Bisschop.[4] Na diens overlijden bij een auto-ongeval werd hij opgevolgd door partijgenoot en eerste schepen Joachim Coens.

2013-2018[bewerken]

CD&V heeft de meerderheid met 17 op 21 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[5] 10-10-1982[5] 9-10-1988[5] 9-10-1994[5] 8-10-2000[5] 8-10-2006[6] 14-10-2012[7]
Stemmen / Zetels  % 21 % 21 % 21 % 21 % 21 % 21 % 21
CVP1/CD&V2 66,361 17 57,71 12 56,181 13 64,431 17 64,041 15 69,32 16 69,292 17
N-VA - - - - - - 20,32 4
VU 6,24 0 - - 5,98 0 - - -
OK-VLD - - - 16,87 3 - - -
Open Vld - - - - - - 6,62 0
SP 8,99 1 - 9,7 1 - - - -
Vlaams Blok1/Vlaams Belang2 - - - 3,091 0 6,321 0 8,172 1 -
OL 18,41 3 - - - - - -
GBD - 42,3 9 30,6 7 - - - -
ONAFH. - - 3,51 0 - - - -
GBD-SP - - - 9,63 1 - - -
SAMEN - - - - 29,64 6 22,54 4 -
Samen Sterker - - - - - - 3,77 0
Totaal stemmen 6725 7233 7586 7774 8022 8278 8236
Opkomst % 97,83 95,06 94,53 96,19 94,13
Blanco en ongeldig % 1,77 3,87 3,56 3,7 4,19 3,84 3,72

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt

Toerisme[bewerken]

Fietsroutes[bewerken]

Stedenband[bewerken]

Externe links[bewerken]