Zedelgem

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Zedelgem
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Zedelgem Wapen van Zedelgem
Zedelgem (België)
Zedelgem
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag West-Vlaanderen West-Vlaanderen
Arrondissement Brugge
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
60.34 km² (2017)
76,13%
12,48%
11,39%
Coördinaten 51° 9' NB, 3° 8' OL
Bevolking (bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
22.819 (01/01/2019)
49,89%
50,11%
378,2 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2019)
18,73%
60,39%
20,88%
Buitenlanders 2,19% (01/01/2019)
Politiek en bestuur
Burgemeester Annick Vermeulen (CD&V)
Bestuur CD&V-Nieuw
Zetels
CD&V-Nieuw
N-VA
sp.a-Groen
Vlaams Belang
27
18
5
3
1
Economie
Gemiddeld inkomen 19.359 euro/inw. (2016)
Werkloosheidsgraad 2,81% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
8210
8210
8210
8211
Deelgemeente
Zedelgem
Loppem
Veldegem
Aartrijke
Zonenummer 050
NIS-code 31040
Politiezone Het Houtsche
Hulpverleningszone Zone 1
Website www.zedelgem.be
Detailkaart
ZedelgemLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Brugge
in de provincie West-Vlaanderen
Portaal  Portaalicoon   België

Zedelgem is een plaats en gemeente in de Belgische provincie West-Vlaanderen. De gemeente ligt tussen Brugge en Torhout en telt ruim 22.000 inwoners. Zedelgem (in de volksmond Zilleghem) bestaat uit de deelgemeenten Aartrijke, Loppem, Veldegem en Zedelgem zelf.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

De omgeving van Zedelgem was reeds bewoond tijdens het neolithicum, getuige vondsten uit het begin van de 20e eeuw. Uit de bronstijd (3000-800 v.Chr.) werden ringvormige structuren van voormalige grafheuvels waargenomen. Bewoning uit de Romeinse tijd is onzeker, maar de plaatsnaam Zedelgem gaat vermoedelijk terug tot de Frankische tijd (5e eeuw). Vanaf de 6e eeuw werd de streek gekerstend en ontstonden er parochiekerken. De oudste schriftelijke vermelding, als Sedelingem, dateert van 1089. Zedelgem was een heerlijkheid, behorende tot het Brugse Vrije. De heren van Zedelgem droegen aanvankelijk de naam van Zedelgem, maar in 1419 stierf dit geslacht in de mannelijke lijn uit en kwam de heerlijkheid door huwelijk aan de familie van Haverskerke. Het patronaatsrecht van de kerk van Zedelgem kwam uiteindelijk in bezit van de Sint-Amandsabdij, wat in 1107 werd bevestigd. In 1266 kwam het aan de Sint-Pietersabdij te Gent, in ruil voor dat van Rumegies. In 1296 schonk de Graaf van Vlaanderen het Vloethemveld aan het Sint-Janshospitaal te Brugge.

In de 14e eeuw werd een gotische kerk gebouwd die de eerdere, Romaanse, kerk verving.

De 16e en 17e eeuw brachten veel ellende met zich mee door de oorlogen tegen de noordelijke Nederlanden en later tegen Frankrijk. In de 2e helft van de 18e eeuw was sprake van opbloei. Van 1751-1754 werd de Torhoutsesteenweg aangelegd. Op het kruispunt van deze weg met de Kuilputstraat werd herberg De Gouden Leeuw opgericht, waaromheen zich een nieuwe kern, De Leeuw, ontwikkelde met bedrijvigheid, zoals een bakkerij en een windmolen.

In de nabijheid was ook een smidse, in bezit van Jacobus Dombrecht, waar in 1815 Alexander Claeys in de leer kwam, door huwelijk eigenaar van de smidse werd, welke uiteindelijk uitgebouwd werd tot een grote industriële onderneming: Op de kern Sint-Elooi (De Leeuw) stonden de werkhuizen Claeys, Superia, Packo en Excelsior (Hessels) aan de wieg van de metaalnijverheid in de gemeente. De verschillende fabrieken van de familie Claeys waren onder meer de constructeur van de Flandria fietsen en motorfietsen (de eerste fiets werd in 1896 geproduceerd) alsook Superia die eveneens fietsen en motorfietsen maakten. Daarnaast was de firma Claeys bekend van landbouwmachines (in 1903 werd de eerste gietijzeren paardenmanege geproduceerd). Sinds de jaren 1960 is Claeys onderdeel van New Holland, en kende sindsdien internationale bekendheid als producent van maaidorsers. Het groeide uit tot de grootste industriële werkgever in de regio Brugge[1].

In 1875 kwamen de Zusters van Heule naar Zedelgem, om onderwijs te geven, in 1905 aangevuld door de Broeders Xaverianen.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd Zedelgem door de Duitsers gebruikt als logistiek centrum ter bevoorrading van het IJzerfront, waarbij de fabrieken van Claeys als artilleriewerkplaats werden benut. Er werden tramlijnen aangelegd, munitiedepots en andere magazijnen. Ook kwam er een vliegveld. Deze infrastructuur is, op enkele bunkers na, vrijwel geheel verdwenen. In 1920 werd op het Vloethemveld door het Belgische leger een munitiepark in gebruik genomen.

De Tweede Wereldoorlog kwam voor Zedelgem ten einde met de bevrijding op 8 september 1944.

Nieuwe wijken werden gebouwd, zoals Groenhof vanaf 1963 en Groene Meersen vanaf 1969. De Linde werd in de jaren '70 van de 20e eeuw voltooid.

Kernen[bewerken | brontekst bewerken]

Naast Zedelgem zelf behoren tot de gemeente ook de deelgemeenten Aartrijke, Veldegem en Loppem. Op het grondgebied van de hoofdgemeente Zedelgem, ligt nog een groot gehucht, De Leeuw, aan het kruispunt Zuidwege.

Naam Oppervlakte Bevolking
(01/01/2019)
I
 
(V)
Zedelgem
- Zedelgem
-Zuidwege/De Leeuw
15,34


7.895


II Aartrijke 21,52 4.843
III Veldegem 10,90 5.154
IV Loppem 12,58 4.921

Bron: Gemeente Zedelgem

De gemeente Zedelgem grenst zo aan een groot aantal dorpen:

Kaart[bewerken | brontekst bewerken]

Zedelgem, deelgemeenten en buurgemeenten. De gele gebieden zijn bebouwde kernen.

Bezienswaardigheden[bewerken | brontekst bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van onroerend erfgoed in Zedelgem voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Sint-Laurentiuskerk

Natuur en landschap[bewerken | brontekst bewerken]

Zedelgem behoort tot Zandig Vlaanderen en de kom ligt op een hoogte van ongeveer 12 meter, terwijl de hoogte van de omgeving varieert van 9 tot 20 meter. De Plaatsebeek stroomt door het centrum en de Zabbeek stroomt iets ten noorden daarvan.

Tot de nabijgelegen natuurgebieden behoren het Vloethemveld, in het westen, dat het vroegere munitiedepot herbergt en een beschermd landschap is. Ten oosten van de buurtschap De Leeuw vindt men het gemeentelijk domein Merkenveld, een bosgebied waarin zich ook een jeugdverblijf bevindt. Ook Doeveren bevindt zich deels op Zedelgems grondgebied.

Op het grondgebied van Zedelgem bevinden zich ook enkele wandelpaden, namelijk Merkenveldpad, Sint-Maartenspad, Sint-Elooipad, Heirwegpad en Klytepad. Fietsroutes zijn de Boschvogelroute en de Zilleghemroute.

Politiek[bewerken | brontekst bewerken]

Structuur[bewerken | brontekst bewerken]

Zedelgem Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau Vlag van Europa Europese Unie Vlag van België België Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen Vlag West-Vlaanderen West-Vlaanderen Brugge Zedelgem
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
volksvertegen­woordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring West-Vlaanderen Brugge Brugge Brugge Zedelgem
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
1rightarrow blue.svg Zie Lijst van burgemeesters van Zedelgem voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Vanaf 2015 is Annick Vermeulen (CD&V) burgemeester. Ze volgt er partijgenoot Patrick Arnou op.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken | brontekst bewerken]

Partij 10-10-1976 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 25 % 25 % 25 % 27 % 27 % 27 % 27 % 27
CVP1 / CVP-NWA / CD&V-NieuwB 55,461 15 44,121 12 33,421 10 31,141 10 57,64A 19 58,21B 18 58,77B 18 58,74B 19
NIEUW1 / CVP-NWA / CD&V-NieuwB - - 31,81 9 36,681 11
VU1 / N-VA1 - 9,641 2 6,131 1 - - - 20,362 5 13,622 3
PVV1 / VLD2 / VLD-Vivant OK3 3,851 0 - - 12,362 3 13,42 3 13,763 3 - -
SP1 / Sp.a-GroenC / SAMEN sp.a2 14,171 3 14,871 3 14,451 3 9,651 2 10,371 2 15,41C 4 14,85C 3 6,172 1
AGALEV1 / sp.a-GroenC / Groen2 - - 5,071 0 6,891 1 8,491 2 11,272 2
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 - - - 2,951 0 6,281 1 10,162 2 6,032 1 9,372 2
PW 26,52 7 30,65 8 9,12 2 - - - - -
Anderen(*) - 0,73 0 - 0,32 0 3,82 0 2,46 0 - 0,83 0
Totaal stemmen 11963 13490 14385 15355 16083 15872 15830 17054
Opkomst % 96,59 95,77 95,22 94,18 94,32
Blanco en ongeldig % 2,11 4,07 3,6 3,8 3,74 4,51 4,04

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.

De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt
(*) 1982: PVDA / 1994: PVDA / 2000: ANDERS (2,41%), ALLEEN (1,41%) / 2006: SAMEN / 2018: Lijst 8210
Bronnen: 1976-2000: Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken
2006-2012: www.nieuwsblad.be: Verkiezingsuitslagen 2012 en www.vlaanderenkiest.be: Gegevens 2012
2018: www.hln.be: Verkiezingsuitslagen 2018

Demografische evolutie[bewerken | brontekst bewerken]

  • Bron:NIS - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen op 31 december; 1919: inwonertal per 31 december; vanaf 1977= inwonertal per 1 januari
  • 1919: afscheiding van Veldegem (-7,68 km² met 2.264 inwoners)
  • 1977: aanhechting van Aartrijke, Loppem en Veldegem; afstand van een gebiedsdeel van Aartrijke aan Torhout (+45,00 km² met 11.983 inwoners)

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente[bewerken | brontekst bewerken]

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

Bekende personen[bewerken | brontekst bewerken]

Trivia[bewerken | brontekst bewerken]

Zustergemeenten[bewerken | brontekst bewerken]

Nabijgelegen kernen[bewerken | brontekst bewerken]

Snellegem, Aartrijke, De Leeuw

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Zedelgem van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.