Lgbt

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf LGBT)
Ga naar: navigatie, zoeken
Seksuele en gender-diversiteit
Lijn

Algemeen
gender · sekse/geslacht
seksualiteit
holebi · lgbt

Sekse/geslacht
vrouw · intersekse · man
transseksualiteit

Genderidentiteit
androgynie
cisgender
genderqueer
queer
transgenderisme
travestie

Voorkeur op basis van geslacht
biseksualiteit
heteroseksualiteit
homoseksualiteit
panseksualiteit
polyseksualiteit

Voorkeur op basis van leeftijd
efebofilie
gerontofilie
pederastie
pedofilie

Voorkeur op basis van gedrag of objecten
BDSM
fetisjisme
infantilisme

Overige voorkeuren
aseksualiteit
polyamorie
parafilie

Lgbt is een van oorsprong Engelse afkorting die staat voor lesbian, gay, bisexual, transgender. Lesbian betekent lesbische vrouw (homoseksuele vrouw), gay betekent homoseksuele man (of vrouw), bisexual betekent biseksueel persoon en transgender betekent transgenderpersoon.

In het Nederlands wordt naast 'lgbt' ook de vertaling lhbt gebruikt, waarin de g van gay vervangen is door de h van homoseksueel. Terwijl de afkorting in het Engels gewoonlijk in hoofdletters wordt geschreven (als 'LGBT' dus), zijn zowel 'lgbt' als 'lhbt' inmiddels in de Nederlandse Van Dale opgenomen met kleine letters. Ook hoofdletters ('LHBT') worden echter in veel publicaties gebruikt. Vaak is lhbt een voorvoegsel (bijvoorbeeld in een term als 'lhbt-rechten') maar het kan ook zelfstandig gebruikt worden voor mensen, met als meervoud lhbt's (lesbische vrouwen, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders).[1] Een alternatief is "lhbt'er".

Vooral in Vlaanderen is ook de afkorting holebi gebruikelijk, maar transgenders vallen daar niet onder.

Ontwikkeling[bewerken]

Halverwege de jaren negentig van de vorige eeuw verenigde de brede homobeweging zich eerst met de gemeenschap van biseksuelen en geleidelijk aan werd het rijtje LGBT uitgebreid, wat onder andere leidde tot de volgende varianten:

  • LGBTQ met de Q voor queer of questioning (twijfelend). Dat laatste betreft (vaak jonge) mensen die zich (nog) niet op een seksuele voorkeur hebben vastgelegd of nog zoekend zijn.
  • LGBTQI of LGBTI met de I voor intersekse-conditie.[2]
  • LGBTQIA met de A voor aseksualiteit.
  • LGBTQASP met de S voor straight allies, d.w.z. heteroseksuele bestrijders van homofobie, en de P voor pansexual (panseksueel)[3]
  • LGBT+ of LGBTQIA+ met een + aan het eind. De + is allesomvattend en houdt alle mogelijke seksuele en genderidentiteiten in.

Symbolen[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook het artikel Lgbt-symbolen over dit onderwerp.

Als symbool voor de lgbt-gemeenschap wordt tegenwoordig vrijwel algemeen de regenboogvlag gebruikt. Deze in 1978 in de Verenigde Staten ontworpen vlag staat doorgaans symbool voor zowel homoseksuele mannen en vrouwen (lesbiennes), biseksuelen als transgenders. Voor de niet-homoseksuele groepen zijn sinds de jaren negentig echter ook eigen vlaggen ontworpen, maar deze worden nog niet heel vaak gebruikt:

Strijd[bewerken]

Brochure uit 1912 van de N.W.H.K. over 'uranisme'
Foto van een button om de geaardheid te tonen

Om tot gelijke rechten voor lhbt'ers te komen is in Nederland vanaf begin 1900 op velerlei manieren actie gevoerd. Door middel van voorlichting, literatuur, belangenorganisaties, zichtbaarheid, Roze Zaterdag, Amsterdam Gay Pride, politieke lobby's, televisie-optredens en herkenningstekens hebben lhbt'ers van zich laten horen. Het N.W.H.K. en de Nederlandse Vereniging tot Integratie van Homoseksualiteit COC, ooit gestart als de 'Shakespeare-club', hebben een toonaangevende rol gespeeld in deze sociale kentering. Maar ook schrijvers als Gerard Reve en Anna Blaman, radicale feministen en televisiepersoonlijkheden als Albert Mol en Jos Brink hebben grote invloed gehad op de bekendheid met en acceptatie van homoseksualiteit. IHLIA LGBT Heritage bewaart en beheert de sociale geschiedenis van deze nog altijd voortgaande en inmiddels wereldwijde strijd in hun archieven.

Lgbt-rechten[bewerken]

De bovengenoemde samenwerking heeft tot successen geleid. Zo is in de Europese Unie consensus ontstaan over de aanvaardbaarheid van de stelling dat lgbt-rechten gewone mensenrechten zijn en gegarandeerd moeten worden.[4] Daaruit volgt gaandeweg in de lidstaten een scala aan wetgeving op lgbt-gebied, zoals:

Diverse religieuze stromingen, zoals conservatieve protestanten, de Rooms-katholieke Kerk, hindoes, moslims en orthodoxe joden wijzen alle dan wel sommige van deze rechten af. Die afwijzing is in zulke gemeenschappen niet uniform.

Organisaties[bewerken]

Internationaal verenigt men zich in de ILGA en de IGLHRC. De ILGA is de International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association, waarin sinds 2002 ook de transgenderbeweging participeert. De IGLHRC (International Gay and Lesbian Human Rights Commission), komt sinds de jaren tachtig ook op tegen mensenrechtenschendingen van transgenders. Daarnaast hebben ook sommige Amnesty International-afdelingen de schending van mensenrechten van de lgbt'ers ter hand genomen.

Externe link[bewerken]

Lesbian (lesbisch), Gay (homoseksueel), Bisexual (biseksueel), Transgender (transseksueel), +

Oudheid: Oude Rome · Oude Egypte

Middeleeuwen:


Vroegmoderne tijd: Rusland

Moderne tijd: Nazi-Duitsland · Rusland · Sovjet-Unie

Heden: Nederland · Rusland ·

Sierra Leone