Lgbt

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf LGBT)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Seksuele en genderdiversiteit
Lijn

Algemeen
gender · sekse/geslacht
seksuele geaardheid
genderidentiteit
holebi · lgbt

Sekse/geslacht
vrouw · intersekse · man
transseksualiteit

Genderidentiteit
androgynie
cisgender
genderqueer
queer
transgender
travestie

Voorkeur op basis van geslacht
autoseksualiteit
biseksualiteit
heteroseksualiteit
homoseksualiteit
lesbianisme
panseksualiteit
polyseksualiteit

Voorkeur op basis van leeftijd
efebofilie
gerontofilie
pederastie
pedofilie

Voorkeur op basis van gedrag of objecten
bdsm
fetisjisme
infantilisme

Overige voorkeuren
aseksualiteit
polyamorie
parafilie

Lgbt (of LGBT; in het Nederlands ook wel lhbt) is een van oorsprong Engelse afkorting die staat voor lesbian (lesbisch), gay (homoseksueel, hier doorgaans in verwijzing naar mannen), bisexual (biseksueel) en transgender.

Gebruik[bewerken]

Voornamelijk in Nederland wordt naast lgbt ook de vertaling lhbt gebruikt, waarin de g van gay vervangen is door de h van homoseksueel. LGBT wordt in het Engels gewoonlijk in hoofdletters geschreven, maar zowel lgbt als lhbt zijn inmiddels in de Nederlandse Van Dale opgenomen met kleine letters. Ook hoofdletters worden echter in veel publicaties gebruikt. Vaak worden de termen gebruikt als een voorvoegsel (bijvoorbeeld in lhbt-rechten) maar het kan ook zelfstandig verwijzen naar mensen, met als meervoud lgbt's of lhbt's. Vaker gebruikt men in die betekenis lgbt'er, met als meervoud lgbt'ers.[1]

Ook de afkorting holebi is gebruikelijk, vooral in Vlaanderen, maar transgenders vallen daar niet onder. Men heeft het dan ook doorgaans over “holebi’s en transgenders”.

Ontwikkeling[bewerken]

Halverwege de jaren negentig van de vorige eeuw verenigde de brede homobeweging zich eerst met de gemeenschap van biseksuelen en geleidelijk aan werd het rijtje LGBT uitgebreid. De volgende extra letters worden soms aan de afkorting toegevoegd:

Ook komen vaak varianten als LGBT+ met een plus aan het eind voor. Die is allesomvattend en houdt alle mogelijke seksuele en genderidentiteiten in.

In 2016 adviseerde de Amerikaanse belangenorganisatie GLAAD de media om LGBT aan te vullen met de Q van queer en dus voortaan de term LGBTQ te gebruiken. Dit omdat met name jongere mensen zich steeds vaker als queer identificeren omdat ze termen als homoseksueel, lesbisch en biseksueel als te beperkend ervaren, dan wel zich niet kunnen verenigen met de culturele achtergrond daarvan.[5]

De Nederlandse belangenorganisatie COC hanteert daarentegen de term LHBTI, met de I voor intersekse.[6] Hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld de gemeente Amsterdam[7] en de organisator van de Amsterdam Gay Pride.[8]

Symbolen[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook het artikel Lgbt-symbolen over dit onderwerp.

Als symbool voor de lgbt-gemeenschap wordt tegenwoordig vrijwel algemeen de regenboogvlag gebruikt. Deze in 1978 in de Verenigde Staten ontworpen vlag staat doorgaans symbool voor zowel homoseksuele mannen en vrouwen (lesbiennes) en biseksuelen als transgenders. Sinds de jaren negentig zijn nog meer vlaggen ontworpen:

Strijd[bewerken]

Nederland[bewerken]

Brochure uit 1912 van de N.W.H.K. over uranisme
Foto van een button om de geaardheid te tonen

Om tot gelijke rechten voor lhbt'ers te komen is in Nederland vanaf begin 1900 op velerlei manieren actie gevoerd. Door middel van voorlichting, literatuur, belangenorganisaties, zichtbaarheid, Roze Zaterdag, Amsterdam Gay Pride, politieke lobby's, televisie-optredens en herkenningstekens hebben lhbt'ers van zich laten horen. Het N.W.H.K. en de Nederlandse Vereniging tot Integratie van Homoseksualiteit COC, ooit gestart als de 'Shakespeare-club', hebben een toonaangevende rol gespeeld in deze sociale kentering. Maar ook schrijvers als Gerard Reve en Anna Blaman, radicale feministen en televisiepersoonlijkheden als Albert Mol en Jos Brink hebben grote invloed gehad op de bekendheid met en acceptatie van homoseksualiteit. IHLIA LGBT Heritage bewaart en beheert de sociale geschiedenis van deze nog altijd voortgaande en wereldwijde strijd in zijn archieven.

Lgbt-rechten[bewerken]

De bovengenoemde samenwerking heeft tot successen geleid. Zo is in de Europese Unie consensus ontstaan over de aanvaardbaarheid van de stelling dat lgbt-rechten gewone mensenrechten zijn en gegarandeerd moeten worden.[9] Daaruit volgt gaandeweg in de lidstaten een scala aan wetgeving op lgbt-gebied, zoals:

Diverse religieuze stromingen, zoals conservatieve protestanten, de Rooms-Katholieke Kerk, hindoes, moslims en orthodoxe joden wijzen alle dan wel sommige van deze rechten af. Die afwijzing is in zulke gemeenschappen niet uniform.

Organisaties[bewerken]

Internationaal verenigt men zich in de ILGA en de IGLHRC. De ILGA is de International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association, waarin sinds 2002 ook de transgenderbeweging participeert. De IGLHRC (International Gay and Lesbian Human Rights Commission) komt sinds de jaren tachtig ook op tegen mensenrechtenschendingen van transgenders. Daarnaast besteden sommige Amnesty International-afdelingen aandacht aan de schending van mensenrechten van lgbt'ers.

Externe links[bewerken]

Oudheid: Oude Rome · Oude Egypte

Middeleeuwen:


Vroegmoderne tijd: Rusland

Moderne tijd: Nazi-Duitsland · Rusland · Sovjet-Unie

Heden: Nederland · Rusland ·

Sierra Leone