Nevele

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Nevele
Deelgemeente in België Vlag van België
Wapen van Nevele
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Oost-Vlaanderen Oost-Vlaanderen
Gemeente Deinze
Fusie 2019
Coördinaten 51°2'2"NB, 3°32'53"OL
Overig
Postcode 9850
Netnummer 09
NIS-code 44049
Portaal  Portaalicoon   België
Het voormalig woonhuis van Cyriel Buysse en chicoreibranderij tot 1971
Neoclassicistisch herenhuis uit 1852

Nevele is een plaats in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen en een deelgemeente van Deinze. Het ligt in het zuiden van het Meetjesland.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

De oudste geschreven vermelding van Nevele luidt Niviala (eind 9e eeuw in een kopie van 941). In deze naam schuilt naar alle waarschijnlijkheid het Keltische nevia-ialo wat "nieuwland", of "nieuw ontgonnen land" betekent.

Hoewel archeologische vondsten wijzen op voorhistorische en Gallo-Romeinse bewoning, was Nevele vooral vanaf de middeleeuwen van belang.

Het Land van Nevele was toen een van de belangrijkste heerlijkheden van de kasselrij Oudburg in het graafschap Vlaanderen. Het bestond toen uit verschillende dorpen en werd bestuurd door de heren van Nevele. De hoofdplaats van Het Land van Nevele was het dorp Nevele zelf dat het statuut had van stad en vrijheid. Dit leidt men af uit het oudst bewaarde zegel van Nevele van 21 juni 1316. De tekst luidt als volgt (vertaling): "zegel van de schepenen van de stad Nevele in Vlaanderen". Nevele was dus in de tijd van de Guldensporenslag al een stadje, wat wijst op vroege handelsactiviteiten.

De heer van Nevele woonde in de 11e - 12e eeuw in het centrum van Nevele in een omwald versterkt kasteel in de buurt van de kerk. Door oorlogsgeweld tijdens de Slag bij Nevele op 13 mei 1381 werden het kasteel, de kerk en de meeste huizen van Nevele vernield. De heer van Nevele nam daarna zijn intrek in het Kasteel van Ooidonk in Bachte-Maria-Leerne. In 1452 had er opnieuw een veldslag plaats. Het oude kasteel werd in 1488-1489 volledig gesloopt, op de woontoren (donjon) na. Van deze woontoren staan nu nog twee muren overeind (Cyriel Buyssestraat 6).

Tijdens de godsdienstoorlogen in de 16e eeuw hadden Nevele en omgeving sterk te lijden onder plunderingen en Beeldenstorm. De bekendste heer van Nevele en graaf van Hoorne, Filips van Montmorency, werd samen met graaf van Egmont als gevolg van deze strijd onthoofd in Brussel in 1568. De heerlijkheid Nevele werd verbeurd verklaard en Nevele heeft zich met moeite van deze slagen kunnen herstellen.

Pas in de 18e eeuw was er een verbetering merkbaar, maar de 19e eeuw werd weer gekenmerkt door economisch verval. Van belang was echter de aanleg van het Schipdonkkanaal, dat in 1847 gegraven werd. Enkele fabriekjes ontstonden echter, zoals brouwerijen, fabrieken voor aardappelmeel en stijfsel, en de cichoreifabriek Buysse-Loveling.

Beide wereldoorlogen in de 20e eeuw richtten veel schade aan in het dorp.

Op 1 januari 1977 werden de gemeenten Hansbeke, Landegem, Merendree, Poesele en Vosselare bij Nevele gevoegd. Tussen 1977 en 2019 bestond de toenmalige gemeente Nevele uit 6 deelgemeenten waarbij Nevele de hoofdplaats was. Op 1 januari 2019 fusioneerde Nevele met Deinze.

Bezienswaardigheden[bewerken | brontekst bewerken]

Zie lijst van onroerend erfgoed in Nevele voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
  • De Sint-Mauritius en Gezellenkerk met kerkhof
  • De Onze-Lieve-Vrouw-van-Lourdeskapel
  • De Cichoreibranderij Buysse-Loveling (1865-1971), herehttps://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/35074nhuis (1805) en omgeving, aan Cyriel Buyssestraat 38, is beschermd als dorpsgezicht [1]
  • Het herenhuis aan de Cyriel Buyssestraat 44 van 1852 is beschermd als monument, en samen met de tuin, die doorstroomd wordt door de Poekebeek, ook als dorpsgezicht [2].
  • Het Streekmuseum Rietgaverstede bestaat uit een oud dorpshuis met 19de-eeuwse woninginrichtingen. Deze schetsen het leven van die tijd aan de hand van kledij, gebruiksvoorwerpen en oude ambachten. Er wordt ook aandacht aan Cyriel Buysse, de zusters Virginie en Rosalie Loveling en de neergestorte Duitse bommenwerper (1940) besteed. [3]
  • Het geboortehuis en de gedenksteen van Pater Albert Speekaert

Natuur en landschap[bewerken | brontekst bewerken]

Nevele ligt op de grens van Zandig Vlaanderen en Zandlemig Vlaanderen op een hoogte van ongeveer 10 meter. De Poekebeek en de Oude Kale vloeien hier samen. In het dal van de Oude Kale werd het Schipdonkkanaal gegraven.

Demografische evolutie[bewerken | brontekst bewerken]

  • Bron:NIS - Opm.: 1806 t.e.m. 1970: volkstellingen op 31 december; vanaf 1977: inwonertal per 1 januari.
  • 1977: aanhechting van Hansbeke, Landegem, Merendree, Poesele en Vosselare (+ 38,03 km² met 7.835 inwoners).

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente[bewerken | brontekst bewerken]

Alle historische gegevens hebben betrekking op de fusiegemeente Nevele, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977 en heeft bestaan tot 1 januari 2019.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari


Politiek[bewerken | brontekst bewerken]

Burgemeesters[bewerken | brontekst bewerken]

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen van 1976 tot en met 2012[4][bewerken | brontekst bewerken]

Partij 10-10-1976[5] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[6] 14-10-2012[7]
Stemmen / Zetels % 21 % 21 % 21 % 21 % 21 % 21 % 21
CVP1 / CD&V2 41,211 10 36,951 9 50,931 12 45,071 11 26,11 6 23,272 5 29,92 8
VU1 / VU&ID2 / N-VA3 - - 19,561 4 8,821 1 9,762 1 - 19,153 4
PVV1 / VLD2 / Open Vld3 8,571 1 15,211 3 11,451 2 - 11,032 2 11,792 2 9,453 1
SP1 / Sprong2 / sp.a3 6,631 0 12,091 2 18,061 3 18,212 3 14,222 3 14,863 3 14,683 3
Nieuw Nevele - - - 27,9 6 35,11 9 38,82 10 21,37 5
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 - - - - 3,771 0 8,612 1 5,452 0
Kennis&Visie - - - - - 2,64 0 -
AGALEV - 2,85 0 - - - - -
GEN 34,89 9 32,91 7 - - - - -
KL 8,69 1 - - - - - -
Totaal stemmen 7415 7618 8023 8046 8220 8533 8817
Opkomst % 97,81 96,96 95,9 97,08 94,67
Blanco en ongeldig % 1,79 2,72 2,89 3,6 3,61 3,38 2,79

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
Zie voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 en later op de fusiegemeente Deinze.

Geboren in Nevele[bewerken | brontekst bewerken]

Nabijgelegen kernen[bewerken | brontekst bewerken]

Hansbeke, Poesele, Meigem, Vosselare

Zie de categorie Nevele van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.