Steyl

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Steyl
Sjteyl
Wijk van Vlag Venlo Venlo
Map VenloNL Steyl.PNG
Kerngegevens
Gemeente Vlag Venlo Venlo
Stadsdeel Tegelen
Oppervlakte 1,39  
Inwoners 3.790[1] (2.730 inw./km²)
Overig
Postcode(s) 5935
Benedenkerk Missiehuis St. Michaël

Steyl (Tegels: Sjteil; op de topografische kaart: Steijl) is een dorp in de gemeente Venlo (stadsdeel Tegelen) en is vooral bekend als kloosterdorp.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Map VenloNL Steyl wijken.PNG

Steyl wordt ingedeeld in twee gebieden:

  1. Oud-Steyl: De oude kern, gelegen ten westen van de Roermondseweg
  2. Nieuw-Steyl: Het nieuwe gedeelte, gelegen ten oosten van de Roermondseweg.

Geschiedenis[bewerken]

Steyl was in de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd een losplaats aan de Maas voor mergel, wijn, steenkool en andere artikelen voor het Gulickse achterland. Dit bracht grote welvaart voor de Steylerse kooplieden, vooral in de 18e eeuw. Enkele bouwden een flink landhuis van de inkomsten met hun handel verdiend zoals de familie Moubis het landgoed Moubis. De oude haven aan de Maas is nu verdwenen maar de huisjes die er nog steeds liggen vormen nog een pittoresk dorpsbeeld van een roemrijk verleden. Het dorp telde in de afgelopen eeuw vier congregaties met ieder hun eigen kloostergebouwen. Het landgoed Moubis werd midden 19e eeuw opgekocht door de Zusters van de Goddelijke Voorzienigheid die het vervolgens flink uitbreidden met een kerk en kloostergebouwen. De meeste andere kloosters werden in de jaren 70 van de 19e eeuw in Steyl gesticht door de Duitse pater Arnold Janssen (1837 - 1909). Deze was uitgeweken naar Nederland omdat in het pas opgerichte Duitse Keizerrijk de Katholieke Kerk onder druk werd gezet door Rijkskanselier Otto von Bismarck tijdens de Kulturkampf. Zijn kloostergemeenschap omvat tegenwoordig twee missiecongregaties en een congregatie van aanbiddingszusters. Een vierde congregatie van zusters heeft Steyl inmiddels verlaten. Pater Arnold Janssen werd op 5 oktober 2003 in Rome door paus Johannes Paulus II heilig verklaard.

17e-eeuwse boerderij aan de Maashoek te Steyl.

Kerkelijk was het dorp tot begin vorige eeuw een rectoraat. Pas in 1933 werd Steyl door bisschop Lemmens van Roermond tot zelfstandige parochie verheven. De eerste pastoor van Steyl was Paul Windhausen, die in 1944 door de Duitsers werd gearresteerd op verdenking van het verspreiden van Britse propaganda en een jaar laten overleed in concentratiekamp Buchenwald. Op 27 augustus 2011 werd de parochiekerk gesloten met een pontificale hoogmis en werden de altaarrelieken en het Allerheiligste overgebracht naar de benedenkapel van het Missiehuis.

Bezienswaardigheden[bewerken]

In de oude kern aan de Maas, bekend als de 'Maashoek' liggen nog een paar heel oude huisjes uit de 17e eeuw. Steyl is echter beter bekend van de verschillende laat-19e-eeuwse klooster gebouwen, gesticht door de congregatie van Arnold Janssen. Veel van deze gebouwen ontstonden rond 1875. Ook staan er enkele kapitale villa's van notabelen en fabrikanten uit omstreeks 1900.

In Steyl is een aantal Heilig Hartbeelden te vinden: op de Heilig Hartheuvel en in de vijver van het Missiehuis, in de tuin van het Slotklooster en in de tuin en tuinmuur van het Heilig Hartklooster.

Een deel van Steyl is een beschermd dorpsgezicht. Verder zijn er in Steyl verschillende rijksmonumenten, die opgenomen zijn in de lijst van rijksmonumenten in Tegelen.

Musea[bewerken]

Het Missiemuseum is het oudste museum van Venlo. Hierin wordt een uitgebreide collectie uitgestald, gebaseerd op de ervaringen van de paters S.V.D.. Deze paters zijn vanaf 1875 de hele wereld over gereisd en hebben allen bijgedragen aan de collectie. Een kleine opsomming: dieren uit de poolgebieden en uit de Zuid-Amerikaanse oerwouden, klederdracht uit China en gebruiksvoorwerpen uit Indonesië. Een meer luguber onderdeel van de expositie zijn de tentoongestelde kleren die twee Steyler paters droegen toen ze werden vermoord met speerstoten tijdens de bokseropstand (1899-1901) in China. Nog goed te zien zijn de bloedsporen en gaten in de kleren, gemaakt door speren. Het unieke van dit museum is dat de opstelling van de collectie niet wezenlijk is veranderd sinds de oprichting en nog helemaal die van de 19e eeuw is.

Ook bevindt zich in Steyl het Limburgs Schutterij Museum. In dit museum was een collectie te zien van kleren en attributen van veel Limburgse Schutterijen. Dit museum werd echter op 10 april 2008 door een brand getroffen. Een deel van de collectie kon gered worden, maar de schade aan het oude pand was aanzienlijk. De stichting achter het museum wilde desondanks het gebouw renoveren en op dezelfde plek verdergaan met het tentoonstellen van de collectie. Om verschillende redenen ging dit niet door maar inmiddels is de st.Rochus-kerk van Steyl leeg komen te staan en heeft het schutterij museum deze locatie verworven als tentoonstellings-ruimte.

Natuur en landschap[bewerken]

Maas-Ferry met op de achtergrond de twee torens van de bovenkerk van het Missiehuis St. Michaël. In de benedenkerk, daaronder, is het graf van Arnoldus Janssen

Steyl ligt aan de rechteroever van de Maas. Een veer verbindt Steyl met Baarlo. Steyl heeft in het verleden vaak te maken gehad met wateroverlast, ten gevolge van het hoge peil van de Maas. De Maas is een regenrivier en bij veel neerslag in haar zuidelijke stroomgebied, in vooral de Ardennen en omliggende gebieden, kan de Maas snel buiten haar oevers treden. De laatste twee grote overstromingen waren in 1993 en 1995. Tijdens deze overstromingen stond een groot deel van Oud-Steyl blank.

Direct ten zuiden van het Sint-Jozefklooster (de vroegere Villa Moubis) komt de Aalsbeek uit in de Maas. De hoogte van Steyl bedraagt ongeveer 20 meter.

Verenigingen[bewerken]

Steyl kent een actief verenigingsleven. Het biedt plaats aan diverse koren en zangverenigingen waaronder een van de oudste van de gemeente Venlo: Zangvereniging Vriendenkring, opgericht in 1883. Even oud is het Sjteyler Kaetelgerich. Dit is een ludiek en carnavalesk 'volkstribunaal' waarbij de misstappen van meestal lokaal bekende maar ook landelijk vooraanstaande personen worden rechtgezet. Deze traditie wordt in stand gehouden door Vastelaovesvereiniging De Kaetelaers.[5] In november 2004 vierde men "op Sjteyl" het 11x11-jarig jubileum van dit 'gerechtshof' met een driedaags feest.

Openbaar vervoer[bewerken]

Steyl is aangesloten op het busnetwerk van Veolia Transport en wordt aangedaan door buslijn 66 (Venlo-Roermond v.v.).

Op circa 1 kilometer afstand bevindt zich Station Tegelen. Dit station lag oorspronkelijk op Steyler grondgebied, maar verhuisde in 1997 honderd meter verder, nabij het centrum van Tegelen.

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Baarlo, Belfeld, Tegelen