Synode

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Deel van een serie artikelen over het
christendom
Christendom
Pijlers
Christelijke feesten

Portaal  Portaalicoon  Christendom

Een synode is een kerkelijke vergadering, zowel binnen de Rooms-Katholieke Kerk, de Orthodoxe Kerk, de oriëntaals-orthodoxe Kerken als het protestantisme. Letterlijk betekent synode hetzelfde als concilie.

Etymologie[bewerken | brontekst bewerken]

Het woord synode is afgeleid van het samengestelde Griekse woord σύνοδος (sunodos), dat 'samen op weg' betekent, van σύν (sun) = samen, ὁδός (hodos) = de weg)

Katholieke synodes[bewerken | brontekst bewerken]

De eerste synodes werden gehouden in het Midden-Oosten rond het midden van de 2e eeuw, naar aanleiding van het probleem van het Montanisme.

In de tweede helft van de 2e eeuw behandelden de synodes het feest van Pasen.

Tot dan toe werden enkel bisschoppen uitgenodigd; nadien werd afgestapt van die gewoonte en werden ook priesters en diakens uitgenodigd; enkel de bisschoppen hadden stemrecht. Bovendien mochten in de vroegste synodes de bisschoppen zitten, terwijl de priesters, diakens en leken recht moesten blijven staan.

Binnen de Katholieke Kerk wordt een vergadering van grotere omvang gewoonlijk als concilie aangeduid. Het woord synode wordt dan gebruikt voor een vergadering op provinciaal niveau, zoals een diocesane synode, op het niveau van een bisdom. Paus Paulus VI heeft in 1965 de Bisschoppensynode als een bijzondere vorm van synode opgericht.

Deelnemers[bewerken | brontekst bewerken]

Tot in de 2e eeuw namen er enkel bisschoppen deel aan een synode; nadien werd afgestapt van die gewoonte en werden ook priesters en diakens uitgenodigd; enkel de bisschoppen hadden stemrecht. Bovendien mochten in de vroegste synodes de bisschoppen zitten, terwijl de priesters en diakens recht moesten blijven staan.

In latere (vooral in het Westen en in de oecumenische) synodes was vaak ook de keizer of koning van het betrokken land (als leek) aanwezig.

Mettertijd mochten de priesters, diakens en leken ook mee de canons ondertekenen, evenwel met andere bijgevoegde woorden .

De Oecumenische synodes werden vaak voorgezeten door de Paus of zijn legaten.

De beslissingen werden vaak bekrachtigd door de paus en/of de keizer; de invloed van de keizer vermindert in de latere eeuwen.

De genodigden zaten vaak in een cirkel met de heilige Schrift in het centrum ervan.

Belangrijke katholieke synodes[bewerken | brontekst bewerken]

Protestantse synodes[bewerken | brontekst bewerken]

Sommige protestantse kerken kennen verschillende „niveaus” van synodes. Op landelijk niveau heeft men dan een generale synode, en op regionaal (bijvoorbeeld provinciaal) niveau zogenaamde particuliere synodes. In de Nederlandse Hervormde Kerk (die in 2004 is opgegaan in de PKN), werden deze regionale synodes provinciale kerkvergaderingen genoemd. Voorts kan het gebied van een particuliere synode nog onderverdeeld zijn in meerdere classes (enkelvoud: classis).

Ook Congregationalistische kerken kunnen een synode bijeenroepen. In tegenstelling tot synoden van andere protestantse kerken, kan een synode van congregationalistische kerken uitsluitend adviseren en niet opleggen dan wel afdwingen.

Enkele belangrijke protestantse (generale) synodes[bewerken | brontekst bewerken]

Indien zonder toelichting, dan betreft het een synode van de Nederduits Gereformeerde Kerk resp. de Nederlands-Hervormde Kerk.

Bronnen[bewerken | brontekst bewerken]

  • Charles Joseph Hefele, A History of the Christian Councils,2nd Ed. , Edinburgh (1883)

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]