Den Oudsten Bussen BV was een Nederlandse autobusfabriek aan de Utrechtsestraatweg te Woerden, die in 1926 werd opgericht door Marinus den Oudsten en Floris Domburg, en in 2001 werd gesloten.
Tot in de Tweede Wereldoorlog heette deze carrosseriefabriek Den Oudsten & Domburg. In de jaren dertig bouwde deze fabriek vele bussen voor Nederlandse bedrijven, waaronder grote aantallen Opel- en Bedford-bussen voor de toenmalige GEBRU ter vervanging van de stadstram in Utrecht. Na de bevrijding begon medefirmant Domburg voor zichzelf. In 1947 startte hij in het nabijgelegen Montfoort het bedrijf Carrosseriebouw Domburg, dat tot in de jaren zeventig eveneens veel bussen heeft gebouwd, vooral touringcars.
Den Oudsten leverde in de jaren vijftig en zestig vele streekbuscarrosserieën op chassis van onder meer Leyland, DAF, Scania Vabis en Volvo aan grote klanten als de GTW, de TP-participanten en de dochterondernemingen van de NS. Voor die laatste bouwde men ook 80 enigszins gemodificeerde exemplaren van het zelfdragende "bolramer"-type (Leyland-Den Oudsten LO). Daarnaast heeft Den Oudsten ook veel touringcars geleverd.
De in kleine aantallen gebouwde zelfdragende Woerden 12S-stadsbus voor Leiden en Eindhoven was in het begin van de jaren zestig Den Oudstens eerste echte "eigen" bustype. Dit was de voorloper van een bijzonder busmodel dat al gauw de bijnaam Duikboot kreeg, ontleend aan een film over Jules Vernes Kapitein Nemo. Diens onderzeeër Nautilus had aan de voorkant een grote glazen zichtkoepel waardoor de stuurman onder de boot kon kijken. Zo'n opvallende, naar voren stekende voorruit had dit Den Oudsten-model ook. Er zijn "duikboten" geleverd op Leyland-chassis aan vooral GTW, GEVU en GVG, maar ook als zelfdragende Leyland-Den Oudsten LO-bus aan GADO, GDS en RTM.
In 1968 bouwde Den Oudsten totaal 40 standaard stadsbussen in opdracht van de Commissie Standaardisering Autobusmaterieel, die het Den Oudsten-product wilde vergelijken met dat van Hainje. Van deze serie gingen er 10 stuks naar elk van de bedrijven HTM, RET, GEVU en GVB.
Na het verdwijnen van de busdivisie van Werkspoor in 1962 en van Verheul in 1970 bleef Den Oudsten over als de voornaamste leverancier van bussen voor het Nederlandse streekvervoer. Den Oudsten was in de jaren zeventig en tachtig, en deels ook nog in de jaren negentig, voornamelijk bekend als de bouwer van verreweg de meeste - 4706 - exemplaren van de standaard streekbus (voornamelijk op DAF MB200-chassis en als zelfdragende Leyland-Den Oudsten LOB) en later de Den Oudsten B88. Tientallen jaren bestond het wagenpark van vrijwel elk Nederlands streekvervoerbedrijf in meerderheid uit Den Oudsten-bussen. Ook enkele pachters van de Vlaamse Vervoermaatschappij "De Lijn" en de Waalse TEC hebben een paar Den Oudsten-bussen in hun wagenpark gehad.
In 1980 werd de busbouwer Van Rooijen in Montfoort overgenomen, die vooralsnog onder eigen naam bleef produceren. In 1986 kocht een van de toenmalige directeuren van het familiebedrijf, Jan den Oudsten, de Canadese busbouwer Flyer Industries en hernoemde die in New Flyer Industries. Dit bedrijf, dat nog steeds succesvol opereert op de Amerikaanse en Canadese markt, stond formeel los van Den Oudsten Bussen BV, maar deelde daarmee wel het bedrijfslogo. In 1997-98 heeft de Woerdense fabriek de assemblage verricht van ongeveer 100 bussen van New Flyer, bestemd voor de Amerikaanse markt. Met een ander Canadees bedrijf, Nova Bus, werkte Den Oudsten samen bij de ontwikkeling van lagevloerbussen.
In 1990 werd familiebedrijf Den Oudsten verkocht aan United Bus, waarvan ook DAF Bus en BOVA deel uitmaakten. United Bus was geen succes en in 1993 werd Den Oudsten meegesleept in het faillissement van het moederbedrijf. Den Oudsten kon een doorstart maken, doordat Jan den Oudsten de boedel had teruggekocht. De bussen werden toen ook geleverd naar Duitsland, België, Griekenland, Palestina en Zweden. Nergens kreeg Den Oudsten vaste voet en het bleef bij die enkele levering.
In de jaren negentig kwam Den Oudsten met de succesvolle Alliance-serie, waaronder de B96 Alliance City. De Alliance-bussen konden vanaf 1990 geleverd worden als zelfdragende bus met een motor van DAF, Volvo of MAN. Er waren naast de zelfdragende Alliance ook versies leverbaar op chassis van b.v. DAF/VDL, Volvo of Iveco, meestal met heckmotor, maar naar keuze ook met underfloor motor.
Rond de eeuwwisseling werd in samenwerking met Fokker Space en Duvedec gewerkt aan de ontwikkeling van de innovatieve busconcepten X97, X98 en Avance, maar tot serieproductie is het niet meer gekomen. Doordat de vervoerbedrijven steeds meer bussen bij buitenlandse busbouwers gingen inkopen, kwam het bedrijf rond de eeuwwisseling opnieuw in financieel zwaar weer terecht. Den Oudsten had wel enig succes met export van bussen, maar dat woog niet op tegen de inzakkende thuismarkt. In 2001 werd Den Oudsten failliet verklaard.
Techno Service Nederland (TSN), een dochteronderneming van Connexxion, heeft onder andere de onderdelenvoorraad en technische kennis overgenomen om de nog rijdende Den Oudsten-bussen op de weg te kunnen houden. Anno 2012 rijden er alleen nog enkele Den Oudsten Alliance bussen op de stadsdienst in Den Haag en Rotterdam.
Diverse Nederlandse streekbussen werden na een arbeidzaam leven geëxporteerd naar het buitenland. In 2008 reden er bijvoorbeeld nog veel Den Oudsten-bussen op Cuba en in Georgië.
Verschillende Den Oudsten-bussen zijn bij museumbusstichtingen terechtgekomen. Zo bezit de Stichting Veteraan Autobussen meerdere Den Oudsten-bussen, waaronder het laatste gebouwde exemplaar op het DAF MB200-chassis, VAD 3931 en een van de laatste gelede bussen op het DAF MBG205-chassis, BBA 881.
[bewerken] Portretten van Den Oudsten-producten
|
|
Leyland-Den Oudsten bus, model "duikboot" 1967, GDS. |
|
|
Leyland/Den Oudsten bus van NMVB-pachter STACA. |
|
.JPG)
