Monsanto (bedrijf)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Monsanto (multinational))
Ga naar: navigatie, zoeken
Warning icon.svg De neutraliteit van dit artikel wordt betwist.
Zie de bijbehorende overlegpagina voor meer informatie.
Monsanto
Slogan A Sustainable Agriculture Company
Oprichting 1901
Oprichter(s) John Francis Queeny
Land Vlag van de Verenigde Staten Verenigde Staten
Hoofdkantoor St. Louis, Missouri
Werknemers 20.600 (2011)
Website http://www.monsanto.com/
Portaal  Portaalicoon   Economie
Stand van Monsanto tijdens het evenement Cereals 2009
Monsanto Enkhuizen (Seminis)
Occupy Wall Street protest tegen Monsanto

Monsanto is een Amerikaans chemiebedrijf, dat producten voor de landbouw produceert. Het bedrijf is wereldleider in de genetische modificatie van zaden: het had in april 2008 op 674 biotechnologische producten een octrooi.

Inhoud

Zaadbank[bewerken]

Monsanto is een van de deelnemers aan en investeerders in de Svalbard Global Seed Vault (de Wereldzaadbank op Spitsbergen), naast Syngenta Foundation, de Rockefeller Foundation, de Bill en Melinda Gates Foundation en de Noorse regering. In een enorme bunker worden miljoenen (door vele landen gedoneerde) zaden opgeslagen 'met het oog op toekomstige catastrofes'. Ook Nederland (de Landbouwuniversiteit Wageningen) heeft zaden ingeleverd.

Geschiedenis[bewerken]

Monsanto werd in 1901 in St. Louis, Missouri opgericht door de Ier John Francis Queeny. Met 5000 dollar begon hij in een oud warenhuis de kunstmatige zoetstof saccharine te produceren. Het bedrijf noemde hij naar de familienaam van zijn vrouw. De eerste klant was Coca Cola. Later ging het bedrijf ook cafeïne en vanilline produceren, waarvan Coca Cola eveneens de belangrijkste afnemer werd. Sinds de jaren twintig produceert Monsanto ook voor de bulkchemie, onder meer pcb's en DDT. Monsanto ontwikkelde Agent Orange, een herbicide dat door het leger van de Verenigde Staten in de Vietnamoorlog als ontbladeringsmiddel werd ingezet.

Monsanto heeft de laatste jaren enkele conventionele zaadproducenten opgekocht. In 2005 kocht het voor 1,4 miljard dollar Seminis. Enkele weken later kocht het de katoenzaden-onderneming Emergent genetics, voor driehonderd miljoen dollar. Halverwege 2008 nam Monsanto voor 800 miljoen dollar het prestigieuze De Ruiter Seeds uit Bergschenhoek, Nederland over. De Ruiter Seeds zou het "center of excellence" voor de beschermde teelt (onder andere tomaat, komkommer, paprika en peper) moeten worden. De Ruiter Seeds blijft volledig haar eigen identiteit en werkwijze behouden, zo zegt Monsanto.

In België heeft Monsanto productiefaciliteiten in Antwerpen en Gent en een onderzoekscentrum in Waver.

Landbouwproducten[bewerken]

Roundup[bewerken]

Een van de bekendste producten van Monsanto is de herbicide glyfosaat Roundup. Dit is wereldwijd een van de meest gebruikte herbiciden, zowel professioneel als particulier.[1][2]

Genetisch gemanipuleerde organismen[bewerken]

Om de professionele onkruidverdelging op landbouwgronden te vereenvoudigen, ontwikkelt het bedrijf genetisch gemanipuleerde zaden voor gewassen als luzerne, koolzaad, maïs, katoen, sorgo, sojaboon, suikerbiet en tarwe die resistent zijn tegen glyfosfaten.[3] Dit zijn genetisch gemanipuleerde gewassen en dus onderworpen aan strikte regelgeving binnen de Europese Unie. Slechts 5 zaden van Monsanto (NK 603 maïs, MON863 maïs, GT73 koolzaad en MON863 X MON810 maïs) zijn toegelaten in acht lidstaten (BE, DE, DK, ES, FR, NL, SE, UK). [4]

Door het gebruik van de combinatie van "Roundup" met "Roundup Ready-zaden" ontstaat een steriele monocultuur. Het gebruik van herbiciden heeft negatieve gevolgen voor de bio-diversiteit en kan het oppervlakte water verontreinigen. [5]

Gezondheidsproblemen[bewerken]

De Committee of Research and Information on Genetic Engineering van de universiteiten van Caen en Rouen publiceerde in 2012 een onderzoek van Dr. Joël Spiroux de Vendômois1, François Roullier, Dr. Dominique Cellier en prof. Gilles-Eric Séralini met het alarmerende resultaat dat GGO-maïs ernstige gevolgen heeft voor de gezondheid.

Het onderzoeksteam volgde gedurende twee jaar 200 ratten opgedeeld in twee groepen: een controle groep en een testgroep die in drie werd verdeeld. De eerste subgroep kreeg de GGO-maïs Mon 810, Mon 863 en NK 603 te eten. Voor de tweede subgroep werd de GGO-maïs daarenboven bespoten met Roundup. De derde subgroep kreeg reguliere maïs bespoten met Roundup te eten. De toegediende maïs was niet exclusief, maar maakte deel uit van een evenwichtig dieet met ongeveer 11% maïs.

Alle ratten uit de testgroep kregen enorme tumoren en de sterfte lag veel hoger dan in de controlegroep.

Beide geslachten kregen in de drie subgroepen twee tot drie keer meer tumoren dan de controlegroep. Voor mannetjes lag de sterfte bij de groep die GGO-maïs te eten kreeg tot 5x hoger dan in de controlegroep. Voor vrouwtjes lag deze in alle drie de subgroepen twee tot drie keer hoger.

Het onderzoek zou echter volgens het Vlaams Instituut voor Biotechnologie mogelijk niet betrouwbaar zijn omdat het onderzoek in opdracht was van anti-GGO organisaties.[6][7][8]

Opbrengst overschat[bewerken]

Uit onderzoeken van de universiteiten van Nebraska en Kansas blijkt, dat genetisch gemanipuleerde soja van Monsanto in vergelijking met conventionele soja minder opbrengt dan verwacht.[9]

Bitter Seeds[bewerken]

Volgens de film Bitter Seeds heeft het dwingende verkoopbeleid van Monsanto ertoe geleid dat oogsten in India mislukken, iets dat de lokale boeren in dat land tot zelfmoord zou drijven. Echter, uit een analyse van het tijdschrift Nature zou blijken dat de zelfmoorden al gaande waren voordat Monsanto in het land actief werd.[10]

Groeihormoon koeien[bewerken]

Monsanto probeert ook een groeihormoon voor koeien aan de man te brengen, bovien somatotropine (rBST of rBGH). Het product heet Posilac en zou een grotere melkproductie geven. Het heeft echter nadelige effecten op de melk. De melk bevat meer pus, antibiotische resten en een hormoon, dat een mogelijk carcinogene werking heeft (IGF-1). Dit (natuurlijke) hormoon komt weliswaar voor in de melk van mensen en koeien, maar heeft bij niet-kinderen mogelijk een carcinogene werking bij extreme doses (onder meer borst- en prostaatkanker). Om die reden brengen in Amerika sommige melk-producenten hormoonvrije melk op de markt met de expliciete vermelding, dat de melk rBST-vrij is. Deze melk is zeer populair. Enkele grote melkproducten-conglomeraten en Monsanto hebben daarom een groep opgericht, Afact (American Farmers for the Advancement and Conservation of Technology), die lobbyt om gedaan te krijgen dat melk niet meer als 'hormoonvrij' verkocht mag worden. Haar argument is, dat de FDA het hormoon heeft goedgekeurd en dat de hormoonvrije melk indruist tegen hun recht met hun technologie winst te maken. Deze lobby-acties zijn bij consumenten niet goed gevallen, zodat wetgevers nog niet hebben ingegrepen.[11][12]

Enkele journalisten van Fox News die over het groeihormoon en de schadelijke effecten probeerden verslag te doen, werden naar eigen zeggen tegengewerkt door hun station, eigendom van Rupert Murdoch. Zij wilden onder meer aan de orde stellen, dat het groeihormoon kankerverwekkend is, alleen maar op ratten was getest in een periode van 90 dagen en dat de FDA het product goedkeurde voor het op de markt kwam. Rupert Murdoch is de eigenaar van veel tv-stations, onder meer in Florida. De tegenwerking hield verband met het mogelijke verlies aan reclame-inkomsten. De reporters hebben nadien klacht ingediend tegen hun ex-werkgever Fox News wegens het "intentioneel verspreiden van onjuiste en vervormde nieuwsberichten".[13][14]

Andere producten[bewerken]

Een ander product, de rubberverzachter Ethoxyquine, heeft voor een voedingsschandaal gezorgd toen het toegepast ging worden in de jaren negentig als conservator in huisdier droogvoeders en er gezondheidsproblemen voor de huisdieren en het fokken met rashonden en raskatten ontstonden die de eigenaren aan de chemicaliën weten. Etoxiquine mag niet als conserveermiddel in voor menselijke consumptie bestemd vlees gebruikt worden en wordt door de diervoederindustrie inmiddels steeds minder als conserveermiddel toegepast. In Amerika is het zowel voor menselijke als dierlijke consumptie verboden als additief. [15]

Ook is Monsanto de producent van het bestrijdingsmiddel Alachloor, een middel met een carcinogene werking .

Rechtzaken[bewerken]

Monsanto heeft de zelfontworpen "Roundup Ready-zaden" gepatenteerd en levert wereldwijd grote inspanningen om haar patentrechten te beschermen. Daardoor mogen landbouwers de zaden na de oogst niet hergebruiken of doorverkopen, maar moeten nieuwe zaden rechtstreeks worden aangekocht. Ook accidentele verspreiding van de "Roundup-Ready zaden" is verboden, waardoor landbouwers die dit niet gebruiken strafbaar zijn indien dit product toch op hun gronden wordt teruggevonden. Monsanto heeft een gespecialiseerde afdeling die onderzoekt of het patent geschonden wordt. Dit gebeurt onder andere door het bezoeken van afnemers en leveranciers van het product. Boeren in Amerika noemen deze onderzoekers de 'genenpolitie'[16]. In 2007 waren er in de VS 112 zaken, in 27 staten. Ook in Canada vinden dergelijke rechtszaken plaats, zoals de zaak Monsanto vs Schmeiser.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties