Scheltopusik

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Scheltopusik
IUCN-status: Niet geëvalueerd
Sheltopusik 001.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Reptilia (Reptielen)
Orde: Squamata (Schubreptielen)
Onderorde: Lacertilia (Hagedissen)
Familie: Anguidae (Hazelwormen)
Geslacht: Pseudopus
Soort
Pseudopus apodus
Pallas, 1775
Afbeeldingen Scheltopusik op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Scheltopusik op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Reptielen

De scheltopusik[1] of Europese glasslang (Pseudopus apodus) is een hagedis uit de familie hazelwormen (Anguidae). De verouderde naam is Ophisaurus apodus en deze wordt nog wel eens gebruikt. Het is tegenwoordig de enige soort in het geslacht Pseudopus, en is naast de hazelworm (Anguis fragilis) de enige soort uit de familie hazelwormen (Anguidae) die in Europa voorkomt.

Kenmerken[bewerken]

De kleur is licht- tot donkerbruin, de scheltopusik kan tot 140 centimeter worden en is daarmee een van de grotere hazelwormachtigen. De schubben liggen in ringvormige banden en de kop is lichter gekleurd dan de rest van het lijf, en heeft een duidelijke lengtegroef aan de zijkant waaraan de soort te herkennen is. Het lichaam is massief en cilindrisch en de kop is duidelijk groter en vrij spits. Echte poten ontbreken, wel zijn ongeveer 2 millimeter lange overblijfselen daarvan aanwezig bij de cloaca. Juvenielen zijn vaak lichter gekleurd en hebben een donkere bandering. De leeftijd die deze dieren kunnen bereiken is uitzonderlijk; ze kunnen wel 50 jaar oud worden.

Leefwijze[bewerken]

Op het heetst van de dag verstopt de hagedis zich, maar als de zon bijna ondergaat komt hij weer tevoorschijn om te gaan jagen tijdens de schemering. Het voedsel bestaat uit kleine ongewervelden zoals insecten en spinnen, en soms kleine knaagdieren zoals muizen. Ondanks het ontbreken van echte poten is deze soort erg snel en wint het van de meeste slangen, die hij als belangrijkste vijand heeft naast roofvogels, met name de gladde slang (Coronella austriaca). Ze kunnen ook hun staart afwerpen en hun belager besmeuren met uitwerpselen.

Voortplanting[bewerken]

Een legsel bestaat gewoonlijk uit 8 tot 10 eieren, die worden afgezet in vochtige aarde of zand.

Verspreiding en leefgebied[bewerken]

De soort komt voor van zuidoostelijk Bulgarije, Griekenland en Kroatië tot in Centraal Azië, de habitat bestaat uit drogere plaatsen zoals zonnige hellingen met muurtjes, struiken of rotspartijen waarin wordt geschuild.

Populair[bewerken]

De scheltopusik kent zoals veel hagedissen autotomie en was vroeger een populaire terrariumsoort vanwege het levendige gedrag, de grootte en de weinige eisen aan het biotoop, maar tegenwoordig is de soort zeldzamer en beschermd. De wat vreemde naam scheltopusik, die in vrijwel alle talen gebruikt wordt, komt uit het Russisch: желтопузик, letterlijk "met gele buik".

Ondersoorten[bewerken]

Er worden twee ondersoorten erkend, die verschillen in verspreidingsgebied:[2]

Externe link[bewerken]

Enkele foto's van de scheltopusik.

Bronvermelding[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Bernhard Grzimek, Het Leven Der Dieren Deel VI: Reptielen, Kindler Verlag AG, 1971, Pagina 363 - 365 ISBN 90 274 8626 3.
  2. Peter Uetz & Jakob Hallermann. The Reptile Database - Pseudopus apodus
  • (en) Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database - Pseudopus apodus - Website Geconsulteerd 30 oktober 2011