Epidermis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Epidermis is in het algemeen de buitenste laag cellen van een orgaan. De term verwijst ook naar de buitenste huidlaag: de opperhuid. Het woord werd in de 17e eeuw afgeleid van het Griekse ἐπιδερμίς epidermís 'opperhuid' van ἐπí epí '(boven)op' en δέρμα derma 'huid'.

Gewervelde dieren[bewerken]

Bij de gewervelde dieren, zoals ook de mens, is de epidermis de buitenste laag van de huid (wordt ook wel meerlagig verhoornd plaveiselepitheel genoemd).

De epidermis bestaat uit vier types cellen: de keratinocyten en in mindere mate melanocyten (pigmentcellen), Langerhanscellen en Merkelcellen. De huidadnexen (haar, talgklieren, zweetklieren en nagels) zijn eveneens epidermisderivaten. Deze laag bestaat uit vijf lagen te onderscheiden huidcellen, van boven naar beneden is de volgorde:

In de basale cellaag bevinden zich de pigmentcellen. De basale cellaag wordt ook wel de kiemlaag of moederlaag genoemd. Hieruit ontstaan steeds nieuwe huidcellen. Tussen de heldere laag en de korrellaag bevindt zich de Reinse barrière.

Ongewervelde dieren[bewerken]

Bij de ongewervelde dieren is de epidermis de buitenste laag cellen van het organisme.

Epidermis van zandraket

Planten[bewerken]

De epidermis bij planten is de opperhuid van de wortel, van de stengel en van het blad. Ook de jongere gedeeltes van de plant zijn bedekt met epidermis.

De epidermis van de stengel beschermt de plant tegen uitdroging en infecties. Bij de stengel en de bladeren is het oppervlak van de epidermis bedekt met een cuticula. Bij vele soorten groeien epidermiscellen uit tot haren of klierharen (trichomen), die de plant nog verder beschermen tegen uitdroging, straling of vraat. De epidermis heeft geen intercellulaire ruimten (behalve huidmondjes).

Bij de wortel onderscheiden we twee celtypes in de rhizodermis: atrichoblasten (niet-haarcellen) en trichoblasten (haarcellen) die het contactoppervlak met de bodem drastisch vergroten (de zgn. wortelharen).

Levensvorm, groeivorm: boom · chamaefyt · eenjarige plant · epifyt · fanerofyt · geofyt · groeivorm · hapaxant · helofyt · hemikryptofyt · houtige plant · hydrofyt · kruidachtig · levensduur · levensvorm · meerjarige plant · monocarpisch · overblijvende plant · struik · teloomtheorie · therofyt · tweejarige plant · vaste plant · waterplant
Wortel: bijwortel · centrale cilinder · diktegroei · endodermis · exodermis · pericambium · pericykel · rhizodermis · rizoïde · secundaire diktegroei · stele · topmeristeem · wortel · wortelhaar · wortelmutsje · zijwortel ·
Stengel: bast · cambium · centrale cilinder · diktegroei · knoop · lenticel · stekel · stele · stengel · tak · topmeristeem · vertakking · wortelstok
Blad: ader · blad · bladgroen · bladgroenkorrel · bladmoes · bladnerf · bladschede · bladschijf · bladstand · bladsteel · bladvoet · chlorenchym · fyllotaxis · hoofdnerf · kokertje · ligula · nerf · nervatuur · steunblaadje · tongetje · tuitje · zaadlob · zijnerf
Bloemgameetspore: anthotaxis · bijkelk · bloeiwijze · bloem · bloembekleedsel · bloembodem · bloemdek · bloemdekblad · bloemgestel · bloemkroon · bloemstengel · bractee · carpel · gametofyt · helmbindsel · helmdraad · helmhokje · helmknop · hoogteblad · hypanthium · inflorescentie · integument · kelk · kelkblad · kroonblad · meeldraad · navelstreng · nucellus · omwindsel · ovarium · perianth · perigoon · petaal · pollenbuis · sepaal · sporangium · spore · sporofyt · stamper · stijl · tepaal · vruchtblad · zaadbeginsel
Vruchtzaadkieming: cotyl · cryptocotylair · epigeaal · endosperm · fanerocotylair · hypogeaal · kieming · kiemwit · mierenbroodje · pluimpje · scarificeren · stratificatie · vrucht · vruchtbeginsel · vruchtblad · zaad · zaadbeginsel · zaadhuid · zaadknop · zaadlijst · zaadlob · zygote
Plantenanatomie & Plantenmorfologie: apoplast · blad · bladgroenkorrel · bladstand · bloeiwijze · bloem · boomkruin · celwand · chloroplast · collenchym · cortex · cuticula · eicel · epidermis · felleem · fellogeen · felloderm · fenologie · floëem · fytografie · gameet · gametofyt · groeivorm · haar · houtvat · huidmondje · hypodermis · intercellulair · intercellulaire ruimte · kelk · bloemkroon · kurk · kurkcambium · kurkschors · levensduur · levensvorm · merg · meristeem · middenlamel · palissadeparenchym · parenchym · periderm · plantaardige cel · plastide · schors · sklereïde · sklerenchym · spermatozoïde · sponsparenchym · sporofyt · stam · steencel · stengel · stippel · symplast · tak · thallus · topmeristeem · trachee · tracheïde · tylose · vaatbundel · vacuole · vrucht · wortel · xyleem · zaad · zaadcel · zeefvat · zygote