NZH-Vervoermuseum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
NZH-Vervoermuseum
NZH-Vervoermuseum te Haarlem met NZH B412 en A37.
NZH-Vervoermuseum te Haarlem met NZH B412 en A37.
Opgericht 1986
Locatie A. Hofmanweg 35
2031 BH Haarlem
Website
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur
NZH-Vervoermuseum te Haarlem; het luxe interieur van het Boedapester Stuurstandrijtuig NZH B412.

Het NZH-Vervoermuseum is een museum, gewijd aan de geschiedenis van de Noord-Zuid-Hollandse Vervoer-Maatschappij (NZHVM), kortweg NZH, te Haarlem. Het was van 1986 tot 2015 gevestigd op het terrein van de vroegere tramremise van de NZH aan de Leidsevaart 396 te Haarlem. Tot 2006 was hier de busgarage van Connexxion (opvolger van de NZH). In de zomer van 2015 verhuisde het museum naar een nieuwe locatie op het bedrijventerrein Waarderpolder. Op 11 april 2016 vond de officiële opening plaats van het vernieuwde en uitgebreide museum.

Geschiedenis[bewerken]

De geschiedenis van het complex aan de Leidsevaart gaat terug tot 1899, toen de eerste elektrische tram met bovenleiding in Nederland werd geopend tussen Haarlem en Zandvoort. De trams van de Eerste Nederlandsche Electrische Tram-Maatschappij (ENET) hadden hier hun remise. Vanaf 1904 ging de exploitatie over op de Electrische Spoorweg-Maatschappij (ESM) die in dat jaar de tramlijn tussen Haarlem en Amsterdam (Spui) opende. Het complex werd met de uitbreiding van de tramdiensten vergroot. Ook het hoofdkantoor van de ESM, later de NZH, werd hier gevestigd.

De tramlijn Amsterdam – Haarlem – Zandvoort bleef in exploitatie tot 31 augustus 1957, toen de trams werden vervangen door bussen. Van het NZH-trammaterieel bleef maar weinig gespaard. In 1956 gingen het motorrijtuig A14 en het bijbehorende postrijtuig BY2, die tot dan toe dienstdeden op het Waterlandse net, naar het Nederlands Spoorwegmuseum (NSM) te Utrecht. Ook voor de opheffing van de Haarlemse tram verhuisde nog een motorwagen uit 1899 (A37) naar het NSM. De A37, A14 en BY2 verhuisden in 1997 naar de Leidsevaart 396. Er wordt gewerkt aan restauratie van de A14. De BY2 is nagenoeg klaar.

Het museum beschikt ook over een van de beroemde Boedapester trams die zowel op smalspoorlijn Amsterdam – Zandvoort als op de normaalspoorlijnen rond Leiden dienstdeden tussen 1924 en 1960. Er bleef slechts één wagenbak bewaard. De B464 (ex-B412) werd in 1957 verkocht als vakantiehuisje en stond tot 1973 in Groede in Zeeuws-Vlaanderen. Nadat deze wagenbak in 1976 was overgebracht naar Voorburg, werd hij door een werkgroep van vrijwilligers van de Tramweg-Stichting in jarenlange arbeid herbouwd tot een Boedapester-stuurstandrijtuig. Het rijtuig kreeg weer het oorspronkelijke nummer B412.

In 1985 werd het gerestaureerde rijtuig overgebracht naar de Leidsevaart in Haarlem, waar een klein museum werd ingericht als herinnering aan de Blauwe Tram. In 1989 en 1997 kwamen ook de drie NZH-trams van het Nederlands Spoorwegmuseum naar het NZH-Vervoermuseum, zodat hier nu vier museumtrams te bezichtigen zijn. Daarnaast beschikt het museum over een zestal autobussen met een relatie tot het NZH-verleden (de NZH was als busbedrijf de grootste streekvervoerder van Nederland). Het museum is voor publiek geopend op vrijdag en zaterdag van 11.00 tot 16.00 uur.

Omdat het museum aan de Leidsevaart moest wijken voor woningbouw, werd in mei 2015 aangekondigd dat het ging verhuizen naar het bedrijventerrein Waarderpolder aan de noordoostkant van Haarlem. In afwachting daarvan werd het museum gesloten.[1] In juli 2015 verhuisden de vier trams van de Leidsevaart naar het nieuwe onderkomen van het museum aan de A. Hofmanweg in de Waarderpolder.

Mobiele collectie[bewerken]

Bouwjaar Bedrijf Nummer Fabrikant / Merk Carrosserie Opmerkingen Afbeelding
Trams
1896 TNHT, NZH BY2 Métallurgique Van 1956 tot 1997 in het Spoorwegmuseum NZH BY2.JPG
1899 ENET, ESM, NZH A37 Beijnes Van 1957 tot 1989 in het Spoorwegmuseum NZH A37.JPG
1904 ESM, NZH A14 Métallurgique Van 1956 tot 1997 in het Spoorwegmuseum; in restauratie NZH A14.JPG
1923 NZH B412 Ganz Vanaf 1985 in het NZH-Vervoermuseum NZH B412.JPG
1949 NZH H114 Centrale Werkplaats NZH Schamelwagen NZH H114.JPG
Bussen
1962 Zuidooster 5023 Leyland-Werkspoor LE-WS Werkspoor Bolramer-streekbus, gelijk aan NZH 4988-5021, te restaureren in NZH-huisstijl NZH 5023.JPG
1965 NZH 5372 Leyland-Verheul LVS Verheul Stadsbus Haarlem
1965-1967 GVB Amsterdam (huur)
Huisstijl NZH Grijswit.jpg
1966 Diverse bedrijven[2] 118 Bus & Car-GM Silver Eagle Bus & Car Brugge Touringcar Eagle, gelijk aan 101-117 van
Euro Transport Nederland (ETN), later NZH
NZH-museumbus02.JPG
1966 TESO, AOT, NZH 5 DAF MB200 BOVA Touringcar NZH-museumbus01.JPG
1968 NZH 1000 Leyland-Verheul LVB668 Verheul Standaardstreekbus, eerste "Gele Rijder" NZH-museumbus04.JPG
1979 NZH 6511 DAF MB200 Den Oudsten (Daf Den Oudsten Kort (DOK)) Stadsbus Alkmaar, Haarlem en Leiden NZH 6511.jpg
1980 NZH 8970 DAF MB200 Van Hool Standaardstreekbus, verbouwd tot cabriolet Van Hool - DAF NZH 8970.JPG
1983 NZH 9452 DAF MB200 Den Oudsten Standaardstreekbus NZH-bus 9452 te Wognum.JPG

Externe links[bewerken]