Naar inhoud springen

Tremelo

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Tremelo
Damianusplaza
Gemeente in België Vlag van België
Tremelo (België)
Tremelo
Geografie
Gewest Vlag Vlaanderen Vlaanderen
Provincie Vlag Vlaams-Brabant Vlaams-Brabant
Arrondissement Leuven
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
21,89 km² (2022)
58,42%
30,08%
11,49%
Coördinaten 50° 60' NB, 4° 42' OL
Bevolking (bron: Statbel)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
15.417 (01/01/2024)
49,59%
50,41%
704,27 inw./km²
Leeftijdsopbouw
– 0-17 jaar
– 18-64 jaar
– 65 jaar en ouder
(01/01/2024)
16,37%
59,1%
24,53%
Buitenlanders 3,61% (01/01/2024)
Politiek en bestuur
Burgemeester Bert de Wit (CD&V)
Bestuur CD&V, Groen, N-VA
Zetels
CD&V
Open Vld
N-VA
Groen
Vlaams Belang
Vooruit
23
8
7
3
2
2
1
Economie
Gemiddeld inkomen 24.589 euro/inw. (2021)
Werkloosheidsgraad 4,04% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
3120
3128
Deelgemeente
Tremelo
Baal
Zonenummer 016 - 015
NIS-code 24109
Politiezone Brt
Hulpverleningszone Oost Vlaams-Brabant
Website Officiële website
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Leuven
in de provincie Vlaams-Brabant
Portaal  Portaalicoon   België

Tremelo is een plaats en gemeente in de provincie Vlaams-Brabant in België, in de Zuiderkempen. De gemeente telt ruim 15.000 inwoners en bestaat uit twee deelgemeenten: Tremelo en Baal. Tremelo is vooral bekend als geboorteplaats van de Heilige pater Damiaan.

Toponymie[bewerken | brontekst bewerken]

De eerste vermelding van Tremelo stamt uit het jaar 1125. "Tremelo" is van oorsprong een bosnaam, daar het achtervoegsel "lo" verwijst naar een bos. Over de betekenis van het eerste naamdeel is er echter geen zekerheid. Zo zou ter eme "aan de weide" kunnen betekenen, al zou "emme ook via een klankverschuiving kunnen komen van de meisjesnaam Amma. Een derde mogelijke verklaring is dat de naam komt van "Ter Ramelo", verwijzend naar een bos bij de Raambeek.[1]

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Historisch gezien maakte Tremelo deel uit van Werchter. Op de Ferrariskaarten van het einde van de 18de eeuw zijn de drie kernen van Tremeloo aangeduid als gehuchten.

In 1783 kreeg Tremelo een kerk en werd het een opzichzelfstaande parochie, waar ook de gehuchten Kruis en Ninde deel van gingen uitmaken. Op 12 mei 1837 werd Tremelo ook een onafhankelijke gemeente en kwam het uiteindelijk na jarenlange discussie en vele processen volledig los van Werchter. In 1840 werd Pater Damiaan geboren in het gehucht Ninde.

Op 1 januari 1977 fusioneerde Tremelo met de ten oosten ervan gelegen gemeente Baal, hoewel Tremelo historisch gezien weinig met Baal te maken heeft gehad. Het grootste deel van Baal behoorde tijdens het ancien régime tot Aarschot, een ander deel tot Betekom.

In de 20e eeuw stonden de vele dennenbossen vol met buitenverblijfjes en campings van voornamelijk Brusselaars.[bron?]

Geografie en geologie[bewerken | brontekst bewerken]

Situering[bewerken | brontekst bewerken]

Tremelo bevindt zich in het uiterste noorden van de provincie Vlaams-Brabant. Desondanks behoort Tremelo als een van de zuidelijkste gemeenten nog steeds tot de Kempen. De Demer en Dijle stromen namelijk ten zuiden van de gemeente en het is deze riviervallei die vaak als scheiding wordt gezien tussen de Kempen (dominant zandig) en het Hageland (dominant zandleem). Het grootste deel van de gemeente behoort qua traditionele landschappen tot de Zuiderkempen, meer bepaald het Land van Keerbergen. De zuidelijkste gebieden van Tremelo behoren tot de Dijle- en Demervallei. Desondanks wordt de gemeente vaak ook bij het noordelijke deel van het Hageland gerekend, gezien de aanwezigheid van enkele typische kenmerken (zoals bijvoorbeeld de Balenberg, een getuigenheuvel). De exacte positie van de noordelijke grens van het Hageland en de zuidelijke grens van de Kempen vanuit een fysisch-geografisch standpunt blijft echter een discutabel punt. Tremelo bevindt zich echter op de grens tussen beide, maar neigt meer naar een Kempisch landschap.

In het zuiden stroomt de Laak als natuurlijke grens van de gemeente. Deze kleine stroom is een oude zijarm van de Demer, die bij Ninde in de Dijle uitmondt en waarna de verdere begrenzing van de gemeente met Haacht en Werchter (Rotselaar) samenloopt met de Dijle. De andere aangrenzende gemeenten zijn Keerbergen, Begijnendijk (Betekom) en Heist-op-den-Berg (Grootlo en Schriek). Verder stroomt nog het beekje de Raam door Tremelo.

Deelgemeenten[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente bestaat uit de deelgemeenten Tremelo en Baal. In de deelgemeente Tremelo bevinden zich nog het dorp Ninde en verschillende gehuchten, waaronder Bollo, Kruis, Veldonk en Geetsvondel.[1]

# Naam Opp.
(km²)
Inwoners
(2020)
Inwoners
per km²
NIS-code
1 Tremelo 12,18 8.978 737 24109A
2 Baal 9,73 5.935 610 24109B

Bodem[bewerken | brontekst bewerken]

We vinden in de gemeente voornamelijk, naast sterk menselijk bewerkte bodems (plaggenbodems of anthrosols) zand- tot zandleembodems (podzols en albeluvisols). De dominante textuurklasse van de bodems in Tremelo is lemig zand (textuurklasse S). Dit zijn bodems die dominant uit zand bestaan met een kleine lemige (of eventueel kleiige) bijmenging. Dicht bij de rivieren in het zuiden en rond de Vrouwvliet/Raambeek vindt men alluviale gronden met kleien zonder profielontwikkeling (p). In andere lage delen van de gemeente domineren moerassige en veenachtige gronden, zoals De Meren op de grens met Begijnendijk. Op de Balenberg zijn de bodems ontwikkeld op tertiair materiaal van de Formatie van Diest (ZAfe en EDx).

Reliëf[bewerken | brontekst bewerken]

De topografische aspecten van de gemeenten zijn eerder beperkt (vlakke Zuiderkempen): Tremelo kent een vlak tot zeer zacht golvend reliëf met een gemiddelde hoogte van 13 meter boven de zeespiegel, enkel in het oosten vormt de Balenberg (tot 45 meter) een opvallend steile helling in het omringende landschap. We vinden ook een relatief groot gebied terug met stuifzandruggen, dit zijn rivierduinen die opgewaaid zijn uit de drooggevallen bedding van Demer en Dijle tijdens het Laat-Glaciaal en iets hoger gelegen gebieden vormen (bijvoorbeeld nabij de Kruisstraat). Deze duincomplexen lopen verder door in omringende gemeenten, zoals Keerbergen en Bonheiden. De laagste gebieden van de gemeente (rond 7 m TAW) vinden we in het zuidoosten, namelijk in de Laak- en Dijlevallei en rond de oude meander Blaasberg. Ook de vallei van de Vrouwvliet/Raambeek, dewelke ontspringt in Begijnendijk, vormt een duidelijk lager gedeelte in de gemeente.

Hydrografie[bewerken | brontekst bewerken]

De Meerloop in het noordoosten van Baal (Tremelo).

De belangrijkste rivieren of waterlopen die binnen het grondgebied van Tremelo stromen zijn de Laak, de Dijle en de Meerloop/Raambeek/Vrouwvliet. De zuidelijke grens van de gemeente wordt grotendeels bepaald door de loop van de Laak. Waar de Laak in de Dijle vloeit, wordt de verdere begrenzing van de gemeente nog enkele honderdtallen meter door de Dijle gevormd.

Geologie en ondergrond[bewerken | brontekst bewerken]

Onder de, vooral zandige, quartaire afzettingen vindt men vooral in het noorden en oosten van de gemeente op enkele meter diepte de ondoorlaatbare Formatie van Boom (een sterk gelaagde afwisseling van siltige klei en kleiig silt) en verder daaronder de formaties van Zelzate en Sint-Huibrechts-Hern (oud-mariene zanden en kleien) tot op zo'n 40 meter diepte. Meer naar het centrum toe komt onder de quartiare lagen de formatie van Bilzen (zand en kleilagen) als eerste tertiaire laag aan bod. In het zuiden en westen zijn dat de formatie van Zelzate en de formatie van Sint-Huibrechts-Hern. Enkel onder de Balenberg vindt men een geïsoleerde fractie van de Diestiaanzanden terug boven op de Boomse Klei.

Bezienswaardigheden[bewerken | brontekst bewerken]

Zie ook: Ninde

Natuur en landschap[bewerken | brontekst bewerken]

Tremelo ligt in de Zuiderkempen op een hoogte van 10-15 meter. Een groot deel van het bosgebied is verkaveld voor villabouw. Het belangrijkste natuurgebied is de Bolloheide.

Demografische ontwikkeling[bewerken | brontekst bewerken]

Demografische evolutie voor de fusie[bewerken | brontekst bewerken]

  • Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente[bewerken | brontekst bewerken]

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners
van jaar tot jaar
Op 1 januari
1992 tot heden
Aantal[2]
1992 11.793
1993 12.025
1994 12.252
1995 12.413
1996 12.607
1997 12.844
1998 13.050
1999 13.132
2000 13.339
2001 13.453
2002 13.538
2003 13.601
2004 13.617
2005 13.650
2006 13.725
2007 13.904
2008 14.051
2009 14.284
2010 14.367
2011 14.576
2012 14.679
2013 14.778
2014 14.776
2015 14.751
2016 14.733
2017 14.756
2018 14.842
2019 14.914
2020 14.917
2021 15.008
2022 15.190
2023 15.338
2024 15.417

Politiek[bewerken | brontekst bewerken]

2019-2024[bewerken | brontekst bewerken]

Burgemeester is Bert de Wit (CD&V). Hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V, N-VA en Groen. Samen vormen ze de meerderheid met 13 op 23 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken | brontekst bewerken]

Partij 10-10-1976[3] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[4] 14-10-2012[5] 14-10-2018 13-10-2024
Stemmen / Zetels % 19 % 21 % 21 % 21 % 23 % 23 % 23 % 23 % 23
CVP1/ CD&V2 30,021 7 31,671 6 32,381 7 34,91 8 21,181 6 29,462 8 26,772 6 30,72 8 2
VU1/ N-VA2 6,561 0 - - - - 3,102 0 20,722 5 13,62 3 2
PVV1/ VLD2/ Open Vld3/ TremeloBaal.nu4 - - 22,971 5 30,372 6 26,522 7 26,782 7 27,343 7 25,43 7 4
SP1/ sp.a2/ sp.a-GroenA/ Vooruit3 26,251 5 32,041 7 31,941 7 34,721 7 27,881 8 21,662 5 17,73A 4 8,92 1 3
Agalev1/ Groen!2/ sp.a-GroenA/ Groen3 - - - - 5,021 0 4,272 0 10,73 2 3
Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2 - - - - 8,41 1 14,722 3 7,442 1 10,62 2 2
MGB1 - - - - - - - - 1
D.N.A. - - - - 8,63 1 - - - -
TBBV 26,94 6 36,29 8 12,71 2 - - - - - -
V D Burg 10,24 1 - - - - - - - -
Anderen(*) - - - - 2,38 0 - - -
Totaal stemmen 6299 7388 8206 8846 9554 10056 10635 10951
Opkomst % 94,43 93,2 92,24 93,28 91,43 92,2
Blanco en ongeldig % 3,22 4,99 4,98 6,47 4,26 4,61 3,25 3,1

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
(*) 2000: Vivant (2,38%)

Stedenbanden[bewerken | brontekst bewerken]

Nabijgelegen kernen[bewerken | brontekst bewerken]

Keerbergen, Werchter, Baal, Grootlo

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Tremelo van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.